Riskli Yapı Tespitine İtiraz: Süre, Usul ve İdari Yargı

🏗️ Riskli Yapı Tespitine İtiraz Hakkı

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, riskli yapı olarak tespit edilen binaların maliklerine itiraz hakkı tanımaktadır. Riskli yapı tespiti, mülkiyet hakkını doğrudan etkileyen ciddi bir idari işlem olduğundan, bu işleme karşı etkili bir hukuki koruma mekanizması öngörülmüştür.

Savun Hukuk

İtiraz hakkı hem idari itiraz yolu hem de yargısal denetim yolu olmak üzere iki ayrı mekanizmadan oluşmaktadır. Malikler bu yollardan birini veya her ikisini birden kullanabilmektedir.

🏗️ İdari İtiraz Yolu

İtiraz Süresi: 15 Gün

Riskli yapı tespit raporuna karşı idari itiraz, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; sürenin geçirilmesi halinde idari itiraz hakkı ortadan kalkmaktadır. İtiraz süresinin başlangıcı, tespit raporunun malike usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği tarihtir.

İtiraz Mercii

İtirazlar, yapının bulunduğu ildeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne yazılı dilekçe ile yapılmaktadır. Dilekçede itirazın gerekçeleri açıkça belirtilmeli ve varsa teknik belgeler eklenmelidir.

İtirazın İncelenmesi

Süresinde yapılan itirazlar, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından oluşturulan teknik heyetler tarafından incelenmektedir. Teknik heyet, riskli yapı tespit raporunu, kullanılan yöntemi, elde edilen verileri ve varsa itiraz gerekçelerini birlikte değerlendirerek karar vermektedir. Heyet gerekli gördüğü takdirde yapıda yeniden inceleme yapılmasını da isteyebilmektedir.

İtiraz Sonuçları

Teknik heyetin değerlendirmesi sonucunda itiraz kabul edilebilir veya reddedilebilir. İtirazın kabul edilmesi halinde riskli yapı tespiti kaldırılır ve tapu kaydındaki şerh silinir. İtirazın reddi halinde ise tespit kesinleşir ve yıkım süreci başlamaktadır. Ancak itirazın reddi halinde idari yargıya başvuru hakkı saklıdır.

🏗️ İdari Yargıda İptal Davası

Dava Açma Süresi: 30 Gün

Riskli yapı tespit raporuna karşı idare mahkemesinde iptal davası açma süresi, 6306 sayılı Kanun’un 6. maddesinin 9. fıkrası uyarınca 30 gündür. Bu süre, İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki genel 60 günlük dava açma süresinden farklı ve daha kısa bir süredir. Süre, tespit raporunun tebliğinden itibaren işlemeye başlamaktadır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Riskli yapı tespitine karşı açılacak iptal davalarında görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise yapının bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.

Davada İleri Sürülebilecek Hususlar

İptal davasında tespit raporunun hukuka aykırılığı çeşitli gerekçelerle ileri sürülebilir. Tespitin yetkisiz kuruluş tarafından yapılması, teknik esaslara uyulmaması, beton numunelerinin usulüne uygun alınmaması, performans analizinde hatalı yöntem kullanılması, raporun gerekçesiz olması ve tebligatın usulsüz yapılması en sık ileri sürülen itiraz gerekçeleri arasındadır.

Yürütmeyi Durdurma Talebi

İptal davası açılırken yürütmeyi durdurma talebinde bulunulması büyük önem taşımaktadır. Yürütmeyi durdurma kararı verilmesi halinde, dava sonuçlanana kadar riskli yapı tespitinin tüm hukuki sonuçları askıya alınır. Bu sayede tahliye, yıkım ve altyapı kesintisi gibi işlemler dava süresince uygulanamaz.

Mahkeme, yürütmeyi durdurma talebi hakkında karar verirken “telafisi güç veya imkânsız zararlar doğup doğmayacağı” ve “işlemin açıkça hukuka aykırı olup olmadığı” kriterlerini birlikte değerlendirmektedir.

🏗️ Kimler İtiraz Edebilir?

Riskli yapı tespitine itiraz hakkı, yapı maliklerine ve kanuni temsilcilerine tanınmıştır. Her bir malik, diğer maliklerin onayına gerek olmaksızın bireysel olarak itiraz edebilmektedir. Kat mülkiyetine tabi yapılarda her bir kat maliki bağımsız olarak itiraz hakkına sahiptir.

Kiracıların doğrudan itiraz hakkı konusu tartışmalıdır. Genel olarak kiracılar, riskli yapı tespitine doğrudan itiraz edemeseler de, tahliye sürecinden etkilenen kişiler olarak idari yargıda menfaat ihlali gerekçesiyle dava açma imkânları bazı yargı kararlarında değerlendirilmiştir.

🏗️ İtiraz ve Dava Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Süreleri Kaçırmayın

İdari itiraz için 15 gün, iptal davası için 30 günlük süreler hak düşürücü niteliktedir. Bu sürelerin kaçırılması halinde başvuru imkânı tamamen ortadan kalkmaktadır. Tebligat aldığınızda derhal süreleri not alın ve bir avukata başvurun.

Teknik Delilleri Hazırlayın

İtiraz ve dava sürecinde teknik delillerin önemi büyüktür. Bağımsız bir inşaat mühendisinden alınacak karşı rapor, tespit raporundaki hataları somut verilerle ortaya koyarak itirazın veya davanın başarı şansını artırabilmektedir.

Yürütmeyi Durdurma Talep Edin

İptal davası açarken mutlaka yürütmeyi durdurma talebinde bulunun. Yürütmeyi durdurma kararı olmadan dava devam ederken tahliye ve yıkım işlemleri uygulanabilmektedir.

Her İki Yolu da Kullanın

İdari itiraz yoluna başvurmak, dava açma süresini durdurmamaktadır. Bu nedenle hem idari itirazda bulunmak hem de dava açma süresi içinde iptal davası açmak en güvenli yaklaşımdır.