Sigortacının en sık kullandığı savunma, hasarın teminat kapsamı dışında olduğudur; ancak bunu ispat etmek de sigortacıya düşer. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
⚖️ ⚡ İspat Yükü Sigortacıda
Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. maddesi iki fıkradan oluşur ve ikincisi uygulamada belirleyicidir:
Birinci fıkra: sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.
İkinci fıkra: sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını İSPAT YÜKÜ SİGORTACIYA aittir.
Bu, pratikte şu anlama gelir: sigortalının hasarın teminat içinde olduğunu ispatlaması değil, sigortacının teminat dışında olduğunu ortaya koyması beklenir.
Not: Poliçenin genel şartlarıyla birlikte tam metninin temin edilmesi, teminat tartışmasının ilk adımıdır.
🚫 Teminat Dışılık Türleri
Teminat dışı kalma iki biçimde karşımıza çıkar. Birincisi poliçede açıkça sayılan istisnalar: savaş, nükleer riziko, kasıt, belirli doğal olaylar gibi.
İkincisi kanundan doğan hâller: sigorta ettirenin veya sigortalının kastı gibi. Ağır kusur hâllerinde ise sonuç, ilgili branşın hükümlerine ve poliçe şartlarına göre değişir; kural olarak ödemenin tamamen kalkması değil, kusurun ağırlığına göre bir sonuç doğar.
🔎 Uyuşmazlıkta Nasıl Tartışılır?
Ret gerekçesi “teminat dışı” ise; hangi poliçe hükmüne veya kanun maddesine dayanıldığı, bu hükmün genel şartlarda yer alıp almadığı ve hasarın gerçekten o kapsama girip girmediği incelenir.
Teminat dışılığın somut delille ortaya konması gerekir; soyut iddia yeterli görülmez. Ayrıntı için eksper raporuna itiraz ve hasar talebinin reddi yazılarına bakılabilir.
📌 İlgili Konular
Konu beyan yükümlülüğü ve zamanaşımı başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Teminat dışı olduğunu kim ispatlar?
Kanun, ispat yükünü açıkça sigortacıya vermiştir.
İstisnalar nerede yazar?
Poliçe genel ve özel şartlarında sayılır; ayrıca kanundan doğan hâller vardır.
Kasıt teminatı kaldırır mı?
Kasıt hâlleri kural olarak teminat dışıdır.
Soyut iddia yeterli mi?
Hayır; teminat dışılığın somut delille ortaya konması beklenir.
Teminat dışı gerekçesiyle reddedilen talepler hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
