Tıpta Azami Süre Hangi Yıldan? – Danıştay 8. D 2026/1277

Üniversitede “azami süre” kavramı, uzun yıllar boyunca öğrenciler için soyut bir tehditti. 2014 yılında Yükseköğretim Kanunu’na eklenen geçici 67. madde ise saatleri sıfırladı: O tarihte kayıtlı olan herkes için önceki yıllar sayılmayacak, azami süre yeniden başlayacaktı. Peki bu yeni başlangıcın tam tarihi neydi? Kanunun yürürlüğe girdiği Kasım 2014 mü, o güz döneminin başı mı, yoksa bir sonraki dönem mi? Altı yıllık tıp eğitiminde dokuz yıllık azami sürenin bittiği günü belirleyen bu soru, bir öğrencinin fakülteyle ilişiğinin kesilip kesilmeyeceğini doğrudan belirledi.
Danıştay 8. Dairesi, 04.03.2026 tarihli ve E.2025/6021, K.2026/1277 sayılı kararıyla, sınıf geçme sisteminin uygulandığı tıp fakültesinde azami sürenin 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminden başlayacağını, bu nedenle 2023-2024 bahar yarıyılı sonunda dolan süreden sonra kurulan ilişik kesme işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek öğrenci lehine verilen kararı oybirliğiyle bozmuştur.
📘 Önce mevzuat: m.44/c ve geçici 67
Uyuşmazlık iki hükmün birlikte okunmasına dayanmaktadır:
- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.44/c: Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt oldukları programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadıklarına bakılmaksızın, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi, beş yıl olanları azami sekiz, altı yıl olanları azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadır. Önlisans için azami süre dört yıldır.
- 2547 sayılı Kanun geçici m.67 (6569 sayılı Kanun m.32 ile eklendi, 26.11.2014’te yürürlüğe girdi): “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.”
Geçici madde, kayıtlı öğrenciler için bir tür “sıfırlama” getirmiştir. Ancak sıfırlamanın hangi günden itibaren işleyeceği kanunda açıkça yazmamaktadır. Kanunun yürürlük tarihi olan 26.11.2014, 2014-2015 eğitim-öğretim yılının güz yarıyılının ortasına denk gelmektedir.
🩺 Uyuşmazlık: dokuz yıl hangi tarihten sayılır?
Davacı, 2008 yılında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesine kaydolarak birinci sınıfa başlamış ve geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği tarihte hâlâ öğrencidir. Fakülte yönetim kurulu, öğrencinin azami dokuz yıllık süreyi doldurduğu gerekçesiyle okulla ilişiğini kesmiştir. Üniversitenin hesabında süre 2014-2015 eğitim-öğretim yılından başlatılmıştır.
İdare mahkemesi bu hesabı hatalı bulmuştur. Mahkemeye göre azami süre 2015-2016 eğitim-öğretim döneminden itibaren hesaplanmalıdır; idare süreyi bir yıl erken başlattığından işlem hukuka aykırıdır ve iptal edilmelidir. Bölge idare mahkemesi, kararın hukuka ve usule uygun olduğunu belirterek 2577 sayılı İYUK m.45/3 uyarınca istinaf başvurusunu reddetmiştir. Üniversite temyiz yoluna başvurmuş; öğrenci temyize cevap vermemiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi de temyiz isteminin kabulü ile bozma yönünde görüş bildirmiştir.
🧩 Danıştay’ın gördüğü iki çıkmaz
Daire, uyuşmazlığın “azami süre hesabının hangi tarih itibarıyla yapılacağı” sorusunda düğümlendiğini belirtmiş ve iki olası çözümün de hukukun genel ilkeleriyle çatıştığını tespit etmiştir:
- Güz yarıyılı başını esas almak: Süre 2014-2015 güz yarıyılının başından başlatılırsa, Kasım 2014’te yürürlüğe giren kanun, yürürlüğünden önceki birkaç aylık döneme de uygulanmış olur. Bu, kanunun geçmişe yürütülmesi anlamına gelir.
- 26.11.2014’ü esas almak: Süre doğrudan yürürlük gününden başlatılırsa, dokuz yılın sonu da bir dönemin ortasına denk gelir; öğrencinin ilişiği dönem bitmeden kesilmek zorunda kalınır.
Daire, idare hukukunun temel ilkesine dayanarak çıkışı göstermiştir: Mevzuatta aksine hüküm bulunmadıkça yasal düzenlemeler geçmişe yürütülemez. Bu nedenle geçici 67. maddedeki “daha önceki öğrenim süreleri” ibaresinin, kanunun yayımlandığı tarihte devam etmekte olan 2014-2015 güz yarıyılını da kapsadığı kabul edilmelidir. Başka bir deyişle düzenleme, kanunun yayımlanmasından sonraki ilk eğitim-öğretim döneminden itibaren uygulanmaya başlar.
🗓️ Dönemlik ve yıllık sistemde başlangıç formülü
Kararın uygulamaya en çok yön verecek bölümü, “ilk eğitim-öğretim dönemi” kavramının fakültenin öğretim sistemine göre farklılaştırılmasıdır:
| Fakültedeki öğretim sistemi | Azami sürenin başlangıcı |
|---|---|
| Derslerin dönemlik (yarıyıllık) verildiği fakülteler | 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar dönemi |
| Derslerin yıllık verildiği ve sınıf geçme sisteminin uygulandığı fakülteler | 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz dönemi |
Mantık basittir: Yarıyıllık sistemde 26.11.2014’ten sonraki ilk dönem 2014-2015 baharıdır. Yıllık sistemde ise eğitim yılı bölünmez bir bütün olduğundan, yürürlükten sonraki ilk dönem 2015-2016 eğitim-öğretim yılıdır. Tıp fakültelerinde derslerin çoğunlukla yıllık verildiği ve sınıf geçme sisteminin uygulandığı dikkate alındığında, bu ayrım özellikle hekimlik öğrencileri bakımından belirleyicidir.
🔍 Aynı başlangıç, farklı sonuç: bozmanın nedeni
Kararın ilginç yanı, Danıştay’ın başlangıç yılı konusunda idare mahkemesiyle aynı noktaya varmasıdır. Daire de davacının fakültesinde derslerin yıllık verildiğini gözeterek sürenin 2015-2016 güz döneminden başlaması gerektiğini kabul etmiştir. Fark, hesabın sonuna kadar götürülmesindedir.
Dokuz yıllık süre 2015-2016 güz döneminden başlatıldığında, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılı sonunda dolmaktadır. Daireye göre dava konusu ilişik kesme işlemi bu süre sona erdikten sonra tesis edilmiştir. Dolayısıyla idarenin gerekçesinde başlangıç yılını bir yıl erken göstermesi, sonuç bakımından öğrenci lehine bir durum yaratmamaktadır: Doğru hesapla da süre dolmuştur ve işlem hukuka uygundur.
İdare mahkemesi ise başlangıç yılındaki hatayı tek başına iptal sebebi saymış, doğru başlangıçla sürenin işlem tarihinde dolup dolmadığını ayrıca değerlendirmemiştir. Danıştay, bu nedenle istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda hukuki isabet bulunmadığına karar vermiş; 2577 sayılı Kanun m.49’a uygun temyiz istemini kabul ederek kararı bozmuş ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine göndermiştir. Karar kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir.
Yükseköğretim öğrencilerini ilgilendiren diğer idari kararlar için öğrenci disiplin cezasının sicilden silinmesi ve deprem sonrası öğrenci yurtlarının boşaltılması yazılarına bakılabilir.
🎓 Öğrenciler ve üniversiteler için anlamı
Karar, ilişik kesme işlemlerinin denetiminde iki aşamalı bir inceleme yapılması gerektiğini göstermektedir. İlk aşamada azami sürenin başlangıcı, fakültenin öğretim sistemine göre doğru belirlenmelidir. İkinci aşamada ise doğru başlangıç esas alınarak sürenin işlemin kurulduğu tarihte dolup dolmadığı hesaplanmalıdır. İdarenin gerekçesindeki bir hesap hatası, doğru hesapla da aynı sonuca ulaşılıyorsa işlemi tek başına sakatlamayabilir.
Öğrenciler açısından karar, 26.11.2014 tarihinde kayıtlı olan ve yıllık sistemde öğrenim gören öğrencilerin azami süre sınırının en erken hangi dönem sonunda dolabileceğini netleştirmektedir. Altı yıllık programlarda bu tarih 2023-2024 bahar yarıyılı sonu, beş yıllık programlarda sekiz yıllık süre esas alınarak daha erken bir tarihtir. Dönemlik sistemde süre bir dönem önce, 2014-2015 baharından başladığından bitiş tarihi de buna göre öne kayar. Azami sürenin dolmasından sonra 2547 sayılı Kanun m.44’ün diğer bentlerinde öngörülen ek sınav hakları gibi imkânların bulunup bulunmadığı ise bu kararda tartışılmamıştır.
❓ Sık sorulan sorular
Geçici 67. madde hangi öğrencileri kapsıyor?
Yeniden başlayan süre tam olarak hangi dönemden işler?
Üniversite süreyi yanlış yıldan başlattıysa ilişik kesme işlemi mutlaka iptal edilir mi?
Kayıt yaptırılmayan dönemler azami süreye dahil mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; idare hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Danıştay 8. Dairesinin Bedesten/mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde öğrencinin adı ve ilk derece ile bölge idare mahkemesi kararlarının numaraları anonimleştirilmiştir. Bozma kararından sonra bölge idare mahkemesinin vereceği yeni karar bu yazının kapsamı dışındadır. Azami süre hesabı; öğrencinin kayıt tarihine, programın süresine, fakültenin dönemlik veya yıllık sistem uygulamasına ve ilişik kesme işleminin tarihine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
Bulunduğunuz il için: İl il idare hukuku avukatı sayfaları




