Motor yenileyen servis, yelken diken imalatçı, boya-raspa yapan çekek yeri, kumanya ve yakıt veren tedarikçi; denizcilik ekonomisinin görünmez omurgası bu işletmelerdir. Alacakları çoğu kez faturada kalır; oysa deniz hukuku, tekneye emek ve malzeme verenlere karadaki tedarikçilerin sahip olmadığı güçlü araçlar sunar.
🔧 Alacağın Niteliği
Geminin işletilmesi ve bakımı için verilen malzeme ve hizmetler (yakıt, kumanya, ekipman, onarım) TTK’daki deniz alacağı listesiyle örtüştüğü ölçüde ayrıcalıklı bir konuma sahiptir: borçlunun teknesi hakkında ihtiyati haciz istenebilir. İnşa ve kapsamlı tamir işlerinde eser sözleşmesi hükümleri, küçük servis işlerinde ise genel hükümler uygulanır. Alacağın ‘gemiye verildiğinin’ ispatı esastır: iş emri, teslim tutanağı, teknik rapor ve fotoğraflı servis kaydı faturanın arkasını doldurmalıdır.
Not: Tedarikçinin en güçlü iki anı vardır: tekne henüz elindeyken ve tekne Türk sularındayken. İkisi de geçtikten sonra tahsil, sıradan bir icra dosyasına dönüşür.
⚓ Elde Tutma ve Güvence
Teknesi elinde olan servis ve çekek yeri, koşulları varsa bedel ödenene kadar hapis hakkı ileri sürebilir; ancak bu hak, bedelin makullüğü ve işin sözleşmeye uygunluğu denetiminden bağımsız değildir. Teslimden önce yazılı fiyat onayı ve ek iş talimatlarının kayda bağlanması, hem tahsili hem hapis hakkının meşruiyetini güçlendirir. Marina işletmelerinin bağlama ve kışlama alacaklarında da benzer güvence tartışmaları yürür; sözleşmeye konacak rehin ve alıkoyma hükümleri baştan kurgulanmalıdır.
🧭 Takip Stratejisi
Küçük tutarlı ama çok sayıda alacakta ihtarname ve icra takibi standarttır; yüksek tutarlı alacaklarda teknenin sicil kaydı incelenip malik ve ipotek durumu görülmeli, gerekiyorsa ihtiyati haciz dosyası hazırlanmalıdır. Tekne sahibinin tüketici konumunda olduğu işlerde tüketici mevzuatının ayıplı hizmet hükümleri karşı yönde işler; servis işletmesi bu iddialara karşı teknik raporla korunur. Yabancı bayraklı teknelerde tahsil, teknenin marinada bulunduğu dar zaman penceresinde planlanmalıdır.
📌 İlgili Konular
Konu tersane alacakları ve ihtiyati haciz ile birlikte okunmalıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Motor revizyonu yaptık, tekne sahibi ödemeden tekneyi istiyor; vermek zorunda mıyız?
Koşulları varsa hapis hakkı kullanılabilir; bedelin belgeli ve makul olması önemlidir. Teminat karşılığı teslim ara çözümü de değerlendirilebilir.
Yabancı bayraklı yata yakıt ve kumanya verdik, ödeme gelmedi; ne yapabiliriz?
Gemiye verilen tedarik deniz alacağı kapsamında değerlendirilebilir; yat Türk sularındayken ihtiyati haciz seçeneği hızla devreye alınmalıdır.
Tekne sahibi ‘işçilik ayıplı’ diyerek ödemiyor; süreç nasıl işler?
Teknik ekspertizle işin fen kurallarına uygunluğu ortaya konur; ayıp iddiası ile bedel alacağı aynı dosyada karşılıklı incelenir.
Sadece sözlü anlaşmayla iş yaptık; alacağı ispatlayabilir miyiz?
Evet; iş emri yoksa mesajlar, fotoğraflar, malzeme faturaları ve tanıklarla ispat mümkündür. Bundan sonrası için yazılı onay düzeni kurulmalıdır.
Tekne Tedarik ve Tamir Alacaklarının Tahsili hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
