Konut kredisiyle alınan bir taşınmazın poliçesinde çoğu zaman bankanın adı “dain-i mürtehin” olarak yer alır. Bu kayıt yalnızca bir not değildir; hasar ödemesinin kime yapılacağını, fesih hâlinde ne olacağını ve prim temerrüdünün kime bildirileceğini kanun düzeyinde belirler.
🔐 Ayni Hak Tazminat Üzerinde Devam Eder
Kanun, sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki malike ait menfaat sigortalandığında, aksi öngörülmemişse sınırlı ayni hak sahibinin hakkının sigorta tazminatı üzerinde de devam edeceğini düzenler. Uygulamadaki karşılığı şudur: ipotekli bir taşınmaz yanarsa, ipotek alacaklısının hakkı ödenecek tazminata taşınır.
Bu nedenle sigortacı, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu kendisine bildirildiğinde ayni hak sahiplerinin izni olmadıkça tazminatı sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği hâllerde ayrıca bildirime gerek yoktur.
Not: Kredi kapandığında dain-i mürtehin kaydının poliçeden kaldırılması için sigortacıya başvurulması gerekir; kayıt kendiliğinden silinmez.
🛠️ Tamir Amacıyla Ödeme İstisnası
Kanun bir çıkış yolu bırakmıştır: sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla tazminat sigortalıya ödenebilir. Hasar sonrası onarımın gecikmemesi bakımından bu hüküm önemlidir.
İkinci fıkraya aykırı ödeme yapan sigortacı, ayni hak sahipleri ödemeye sonradan yazılı onay verdikleri takdirde sorumluluktan kurtulur.
📆 Prim Temerrüdü ve Fesihte On Beş Gün
Sigortacı, sigorta ettirenin prim ödeme borcunda temerrüde düştüğünü ve prim farkı istemi dolayısıyla ihtarda bulunduğunu, ayni hakkını kendisine bildirmiş olan ve bilinen ayni hak sahiplerine de bildirir.
Sözleşme feshedildiğinde veya sözleşmeden cayıldığında sigortacı, durumu on beş gün içinde sınırlı ayni hak sahiplerine bildirir. Sözleşme, ayni hak sahipleri yönünden sona ermeden itibaren on beş gün süreyle geçerli olur; ayni hak sahibi bu süre içinde devam edeceğini bildirmezse sözleşme onun için de geçersiz hâle gelir. Devam etmek isterse, sigortacı haklı bir neden olmadıkça bu istemi reddedemez.
Ayrıca sigortacı, istem üzerine ayni hak sahibine sigorta koruması ve sigorta bedeli hakkında bilgi verir. Bu hükümler, sigorta ettiren lehine kurulmuş sınırlı ayni haklar için uygulanmaz.
📌 İlgili Konular
Menfaat sahibinin değişmesi · Prim ödememe · Lehtar tayini
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Dain-i mürtehin ne demek?
Poliçede rehinli alacaklının, örneğin ipotek alacaklısı bankanın gösterilmesidir.
Tazminat doğrudan bana ödenir mi?
Ayni hak bildirilmişse, hak sahibinin izni olmadan sigortalıya ödeme yapılamaz.
Onarım için para alabilir miyim?
Tamir veya eski hâle getirme amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla ödeme mümkündür.
Poliçe feshedilirse banka ne yapar?
Sigortacı on beş gün içinde bildirir; hak sahibi aynı süre içinde devam beyanında bulunabilir.
Sigortada Dain-i Mürtehin hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
