Kusursuz olduğunuz bir trafik kazasında aracınız onarılsa bile, ikinci el piyasasında artık “hasar kayıtlı” bir araç olarak alıcı bulur. Onarım bedelinin ötesinde kalan bu fark, araç değer kaybı olarak karşı aracın zorunlu trafik sigortacısından istenebilir. Ancak kanun, dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmasını zorunlu kılar; başvuru eksik ya da hiç yapılmamışsa sonraki aşamada süreç baştan aksar. Aşağıda sigorta şirketine sunulan bir değer kaybı başvuru dilekçesinin örneği, başvurunun hukuki dayanağı, cevap ve ödeme süreleri ile değer kaybının Yargıtay’ca nasıl hesaplandığı yer alıyor.
🚗 Değer Kaybı Nedir, Kimden İstenir?
Değer kaybı, trafik kazasında hasar gören bir aracın, onarım tamamlandıktan sonra bile kazadan önceki piyasa değerine dönememesinden doğan zarardır. Onarım bedelinden ayrı bir kalemdir; onarım ne kadar iyi yapılmış olursa olsun, hasar kaydı ve değişen ya da boyanan parçalar aracın ikinci el fiyatını düşürür.
Motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan sorumludur (KTK m.85). Bu sorumluluk, aracın zorunlu trafik sigortası poliçesi sınırları içinde sigortacıya da yöneltilebilir; zarar gören, sigortacıya doğrudan başvurma ve dava hakkına sahiptir (KTK m.97). Kazaya karışan araçlardan hangisinin hangi oranda kusurlu olduğu, istenebilecek tutarı doğrudan etkiler: değer kaybı, karşı tarafın kusur oranı nispetinde talep edilir.
| Durum | Değer kaybı kime yöneltilir? |
| Karşı araç tam kusurlu, trafik sigortası var | Karşı aracın trafik sigortacısı (poliçe limiti içinde) |
| Kusur paylaşılmış | Karşı aracın sigortacısı, karşı tarafın kusur oranı kadar |
| Zarar poliçe limitini aşıyor | Aşan kısım için işleten ve sürücü (genel hükümler) |
| Karşı aracın trafik sigortası yok | Güvence Hesabının araç hasarlarındaki sorumluluğu sınırlıdır; dosyaya göre değerlendirilir |
Konunun genel çerçevesi için araç değer kaybı tazminatı yazımıza, hasar kaydının ikinci el satışa etkisi için Tramer hasar kaydının etkileri yazımıza bakabilirsiniz.
🏛️ Başvuru Nereye Yapılır, Süreler Nasıl İşler?
Bu dilekçe bir mahkemeye değil, kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortasını düzenleyen sigorta şirketine sunulur. Başvuru şirketin genel müdürlüğüne veya hasar birimine yazılı olarak yapılabilir; uygulamada iadeli taahhütlü posta, kayıtlı elektronik posta (KEP) veya şirketin hasar başvuru kanalları kullanılır. Önemli olan, başvurunun tarihinin ve içeriğinin sonradan ispatlanabilir olmasıdır.
- Yazılı başvuru: Dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru gerekir (KTK m.97).
- Cevap süresi: Sigortacı başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamıyorsa uyuşmazlık doğmuş sayılır (KTK m.97). Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru için 5684 sayılı Kanun m.30/13 de sigortacının on beş iş günü içinde cevap vermemesini yeterli sayar.
- Ödeme süresi: Sigortacılar, genel şartlarda sayılan belgelerin şirkete iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde poliçe sınırları içindeki tutarı ödemek zorundadır (KTK m.99).
- Uyuşmazlık hâlinde: Zarar gören, dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir (KTK m.97). Tahkim yolu için Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru dilekçesi örneği yazımıza, mahkeme yolu için trafik kazası tazminat dava dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.
Zamanaşımı: Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (KTK m.109).
⚖️ Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?
Değer kaybının hesaplanmasında iki yaklaşım uzun süre çatıştı. Sigorta şirketleri, zorunlu trafik sigortası genel şartlarının ekindeki formüle göre hesap yaparken, Yargıtay piyasa değerine dayalı (reel) yöntemi esas aldı. 7327 sayılı Kanunla KTK m.90’a eklenen ve tazminatların genel şartlardaki usul ve esaslara tabi olmasını öngören cümle, Anayasa Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli E.2021/82, K.2022/167 sayılı kararıyla iptal edildi.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 17.02.2025 tarihli ve E.2023/4299, K.2025/2544 sayılı kararında, değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gören kısımları dikkate alınarak kaza tarihindeki hasarsız ikinci el satış değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark üzerinden belirlenmesi gerektiğini belirtmiş; onarılmış hâldeki değeri tespit etmeden genel bir kanaatle değer kaybı belirleyen bilirkişi raporuna dayanılan hakem heyeti kararını bozmuştur. Daire, genel şartlar formülüne göre yapılan hesabı esas alan kararları da aynı gerekçeyle bozmaktadır.
Bu nedenle başvuruda, değer kaybı tutarını gösteren bağımsız bir ekspertiz raporunun hangi yönteme dayandığı önem taşır. Hesaplamanın mantığını görmek için araç değer kaybı hesaplama aracımıza, hakem uygulamasındaki reel yöntem tartışması için trafik sigortasında reel değer kaybı karar incelememize bakabilirsiniz. Kasko türü poliçelerde değer kaybının teminat dışı bırakılabileceğine ilişkin farklı bir senaryo için İMM poliçesinde değer kaybı yazımız yol gösterir.
📄 Araç Değer Kaybı Başvuru Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, kusursuz olduğu kaza tespit tutanağıyla belirlenen ve aracı onarılmış olan araç malikinin, karşı aracın trafik sigortacısına KTK m.97 uyarınca yaptığı ilk başvuru üzerine kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı başvurular; kaza tespit tutanağı, ekspertiz ve onarım faturaları, hasar geçmişi ve poliçe bilgileri incelenerek, değer kaybı tutarı Yargıtay’ın esas aldığı yönteme göre gerekçelendirildikten ve sonraki tahkim veya dava aşaması da gözetilerek yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak başvuru, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
[SİGORTA ŞİRKETİ UNVANI] A.Ş.
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ – HASAR BİRİMİ’NE
BAŞVURAN (ZARAR GÖREN): [Ad Soyad / Unvan], T.C. / Vergi No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
ZARAR GÖREN ARAÇ: [Plaka], [Marka / Model / Model yılı], Şasi No: [ ]
SİGORTALI ARAÇ: [Plaka], Trafik Poliçe No: [ ], Poliçe Dönemi: [ ]
KAZA TARİHİ VE YERİ: [Tarih], [İl / İlçe]
HASAR DOSYA NO: [Varsa şirket hasar dosya numarası]
KONU: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca, sigortalı aracın sebep olduğu kaza nedeniyle müvekkile ait araçta oluşan [ ] TL değer kaybı zararının poliçe limitleri içinde ödenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. [Kaza tarihi]’nde [yer]’de, şirketiniz nezdinde zorunlu trafik sigortası bulunan [plaka] plakalı araç ile müvekkile ait [plaka] plakalı araç arasında trafik kazası meydana gelmiştir. Ekte sunulan [kaza tespit tutanağı / bilirkişi raporu] uyarınca kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsü [tam / %…] kusurludur; müvekkil aracının sürücüsüne kusur atfedilmemiştir.
2. Kaza sonucu müvekkil aracının [ön tampon, sağ çamurluk, kaput vb.] kısımları hasar görmüş, araç [servis / tamirhane adı]’nda [onarım tarihi] tarihinde onarılmıştır. [Hasar bedeli şirketinizce / kasko sigortacısınca ödenmiştir / müvekkilce karşılanmıştır.] Bu başvuru, onarım bedelinden ayrı olarak araçta oluşan değer kaybına ilişkindir.
3. Kaza tarihinde [yaşı] yaşında ve [km] kilometrede bulunan aracın, [varsa / yoksa] önceki hasar kaydı ile birlikte değerlendirildiğinde, kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarılmış hâlinin ikinci el piyasa değeri arasındaki fark, ekte sunulan [tarih] tarihli ekspertiz raporuyla [ ] TL olarak belirlenmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin E.2023/4299, K.2025/2544 sayılı kararında da değer kaybının bu fark üzerinden hesaplanması gerektiği vurgulanmıştır.
4. KTK m.85 uyarınca sigortalı aracın işleteni, m.91 ve m.97 uyarınca da şirketiniz poliçe sınırları içinde müvekkilin zararından sorumludur. Genel şartlarda öngörülen belgeler ekte sunulmuş olup KTK m.99’da öngörülen sekiz iş günlük süre içinde ödeme yapılması talep edilmektedir.
HUKUKİ NEDENLER: 2918 sayılı KTK m.85, 90, 91, 97, 99, 109; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30; 6098 sayılı TBK haksız fiil hükümleri ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle;
1. Müvekkil aracında oluşan [ ] TL değer kaybı zararının, belgelerin şirketinize ulaşmasından itibaren sekiz iş günü içinde vekil olarak tarafımın [banka adı] nezdindeki [IBAN] numaralı hesabına ödenmesini,
2. Talebin tamamen veya kısmen karşılanmaması hâlinde gerekçeli ret cevabının ve varsa şirketinizce yaptırılan ekspertiz raporunun yazılı olarak tarafımıza bildirilmesini,
talep ederim. Süresinde ödeme yapılmaması hâlinde, temerrüt faizi ve yargılama giderleri dâhil olmak üzere dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna başvurma hakkımız saklıdır. [Tarih]
Başvuran Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
EKLER: 1) Vekâletname 2) Kaza tespit tutanağı / ifade tutanakları 3) Araç ruhsatı ve sürücü belgesi örnekleri 4) Onarım faturası ve fotoğraflar 5) Değer kaybı ekspertiz raporu 6) Hasar kaydı sorgu dökümü 7) IBAN bilgisi
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Poliçe ve araç bilgileri. Sigortacının sorumluluğu poliçeye ve poliçe dönemine bağlıdır. Karşı aracın plakası, poliçe numarası ve kaza tarihi doğru yazılmadığında başvuru farklı bir dosyayla karışabilir veya eksik başvuru sayılabilir.
Kusur durumu. Sigortacı yalnızca sigortalısının kusuru oranında öder. Kusurun hangi belgeye dayandığı (anlaşmalı tutanak, polis tutanağı, bilirkişi raporu) dilekçede gösterilir; kusur oranına itiraz edilecekse bu durum da açıkça yazılır.
Onarım ile değer kaybının ayrılması. Hasar bedeli daha önce ödenmişse, değer kaybının ayrı bir kalem olarak istendiği belirtilir. Önceki ödemede imzalanan belgelerin içeriği, bakiye talebin geleceğini etkileyebileceği için başvurudan önce incelenir.
Hesap yöntemi. Ekspertiz raporunun hasarsız ve onarılmış ikinci el değerlerini ayrı ayrı göstermesi, Yargıtay’ın aradığı kriterle uyumlu bir talep oluşturur. Sigortacının genel şartlar formülüyle daha düşük bir teklif yapması hâlinde, uyuşmazlığın sonraki aşamada nasıl taşınacağı bu rapora göre şekillenir.
Süre ve ispat. Başvuru tarihi, KTK m.97’deki cevap süresinin ve m.99’daki ödeme süresinin başlangıcıdır. Bu yüzden başvuru yolu tarihi kanıtlanabilir biçimde seçilir. Dosyanıza özgü değerlendirme ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
📎 Başvuruya Eklenecek Belgeler
- Kaza tespit tutanağı (anlaşmalı veya kolluk tarafından düzenlenmiş) ve varsa ifade tutanakları.
- Zarar gören aracın ruhsatı, sürücünün ehliyet örneği; başvuran şirketse vergi levhası ve imza sirküleri.
- Onarım faturası, hasar fotoğrafları ve servis kayıtları.
- Kaza öncesi hasarsız ve onarım sonrası ikinci el değerini ayrı ayrı gösteren ekspertiz raporu.
- Aracın hasar kaydı sorgu dökümü ve kilometre bilgisi.
- Ödemenin yapılacağı hesap bilgisi; vekil aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletname.
Kazadan sonra aracın satılmış olması değer kaybı talebini her zaman ortadan kaldırmaz; bu ayrıntı için kaza sonrası araç satışı ve değer kaybı hakkı yazımıza bakabilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta şirketine başvurmadan doğrudan dava açılabilir mi?
KTK m.97, zorunlu trafik sigortası sınırları içindeki talepler için dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuruyu şart koşar. Başvuru yapılmadan açılan davalarda bu eksiklik usulden sorun yaratabilir; başvurunun yapıldığının belgelenmesi bu nedenle önemlidir.
Sigorta şirketi başvuruya ne kadar sürede cevap vermek zorunda?
KTK m.97’ye göre sigortacı başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermelidir. Belgeler eksiksiz iletildiğinde ödeme süresi ise sekiz iş günüdür (KTK m.99).
Değer kaybı talebinde zamanaşımı süresi nedir?
Maddi zarar talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; olay daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre geçerlidir (KTK m.109).
Sigorta şirketinin formülle yaptığı hesap bağlayıcı mı?
KTK m.90’a eklenen ve tazminatların genel şartlardaki esaslara tabi olmasını öngören cümle Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi değer kaybını hasarsız ikinci el değeri ile onarılmış hâlin ikinci el değeri arasındaki fark üzerinden belirlemekte ve buna uymayan hesaplamalara dayanan kararları bozmaktadır.
Sigorta şirketi talebi reddederse hangi yollar var?
Sigortacının cevap vermemesi veya cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun m.30 çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir (KTK m.97). Dosyanıza uygun yolun değerlendirilmesi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu başvuru dilekçesi örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyada kusur durumu, aracın özellikleri, poliçe kapsamı ve daha önce yapılmış ödemeler farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvuru ve taleplerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
