Kardeş Adına Alınan Araç – Yargıtay 2. HD 2026/7924

Tapu ya da trafik kaydı, bir malın kime ait olduğunu gösteren en güçlü işarettir; ama mal rejiminin tasfiyesinde tek ölçü değildir. Evlilik sürerken eşlerden biri, boşanma davasından yalnızca iki ay önce bir araç satın alır ve aracı kendi adına değil kardeşinin adına tescil ettirir. Boşanmadan sonra açılan katılma alacağı davasında diğer eş, aracın gerçekte kocaya ait olduğunu ileri sürer; koca ise aracın kardeşine ait olduğunu, kendisinin yalnızca çektiği krediyi kardeşine borç olarak verdiğini savunur. Dosyanın düğüm noktası şudur: Başkası adına kayıtlı bir araç, mal rejiminin tasfiyesine “eklenecek değer” olarak girebilir mi?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 10.09.2026 tarihli ve E.2025/5281, K.2026/7924 sayılı kararıyla, araç yönünden davayı reddeden ilk derece kararını ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararını oy birliğiyle bozmuş; tanık beyanları, WhatsApp yazışmaları, kredi belgeleri, kredi kartı harcamaları ve HGS-OGS ödemeleri birlikte değerlendirildiğinde aracın davalı erkeğe ait olduğunun kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

💍 İki evlilik, iki boşanma ve bir araç

Dosyadaki eşlerin hikâyesi tek bir evlilikle sınırlı değildir. Taraflar ilk kez 2016 yılında evlenmiş, 2018 yılında boşanmıştır. Ardından 08.07.2019 tarihinde yeniden evlenmişlerdir. İkinci evlilik de uzun sürmemiş; 16.09.2020 tarihinde açılan boşanma davası kabul edilmiş ve hüküm 26.05.2022 tarihinde kesinleşmiştir.

Taraflar arasında mal rejimi sözleşmesi yapıldığı ileri sürülmediği için Yargıtay, ikinci evlilik tarihinden rejimin sona erdiği tarihe kadar yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğunu belirtmiştir (TMK m.202/1). Boşanma hâlinde mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer; bu dosyada o tarih 16.09.2020’dir.

Tasfiye konusu araç ise 14.07.2020 tarihinde, yani ikinci evlilik devam ederken ve boşanma davasının açılmasından yaklaşık iki ay önce edinilmiştir. Ancak araç, davalı erkeğin adına değil, kardeşinin adına tescil edilmiştir. Davacı kadın, katılma alacağı davasında bu aracın da tasfiyeye dahil edilmesini istemiştir. Davada aracın kayıtlı maliki olan kardeşe de dava ihbar edilmiştir.

🗣️ Koca: araç kardeşimin, ben yalnız borç verdim

Tarafların tezleri karar metninde şöyle özetlenmiştir:

Bu savunma, mal rejimi davalarında sık görülen bir kurguya dayanır: Kayıt üçüncü kişi adına olduğu sürece mal “eşin malvarlığında” görünmez; eşin hesabından çıkan para ise bir borç ilişkisi olarak açıklanır. Savunma kabul edilirse tasfiyede dikkate alınabilecek olan, olsa olsa kardeşten olan alacaktır; aracın değeri ise hesaba hiç girmez.

🏛️ Aile mahkemesi ve istinaf: ret

Gaziosmanpaşa 4. Aile Mahkemesi, araç yönünden davanın reddine karar vermiştir. Karar metninde ilk derece mahkemesinin ret gerekçesi ayrıntılı aktarılmamıştır; ancak Yargıtay’ın bozma gerekçesinden, mahkemenin aracı kayıt maliki olan kardeşe ait kabul ettiği ve davalı erkeğin “borç verdim” savunmasına itibar ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı kadının istinaf başvurusu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 56. Hukuk Dairesi tarafından esastan reddedilmiştir. Bunun üzerine davacı kadın vekili kararı temyiz etmiştir.

⚖️ Yargıtay: araç eklenecek değerdir

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi önce genel ilkeyi hatırlatmıştır: Kural olarak, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye edilir (TMK m.235/1). Ancak artık değere katılma alacağı hesaplanırken “eklenecek değerler” de göz önünde tutulur. TMK m.229’a göre;

mal rejiminin sona erdiği anda mevcutmuş gibi tasfiyeye dahil edilir. Daire, bu tür uyuşmazlıklarda önce davalı eşin TMK m.229’da sayılan amaç ve doğrultuda bir kazandırma veya devir yapıp yapmadığının araştırılması gerektiğini; böyle bir işlem saptanırsa malın mevcut kabul edilerek katılma alacağının hesaplanması ve davalı eşten tahsiline hüküm kurulması gerektiğini belirtmiştir.

Somut olaya gelince Daire, mahkemenin araç yönünden verdiği ret kararına katılmadığını açıkça ifade etmiştir. Gerekçede şu olgular birlikte değerlendirilmiştir:

Daireye göre bu deliller ile ilk ve ikinci evlenme-boşanma tarihleri gözetildiğinde aracın davalı erkeğe ait olduğunun kabulü gerekir. Mahkemenin yapması gereken, aracın eklenecek değer olduğunu ve edinme bedelinin bir kısmının kredi kullanılarak karşılandığını gözeterek tasfiye yapmaktır. Bu yapılmadan karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

Sonuçta Yargıtay, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararını ortadan kaldırmış, davacı kadının temyiz itirazlarını kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını bozmuş ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

🧮 TMK 229 ve eklenecek değerin işleyişi

Eklenecek değer kurumu, eşlerden birinin tasfiye öncesinde malvarlığını küçülterek diğer eşin katılma alacağını azaltmasının önüne geçmek için öngörülmüştür. Mekanizma, malın kendisini geri getirmez; malın değerini hesapta mevcutmuş gibi gösterir. Böylece artık değer büyür ve diğer eşin katılma alacağı da buna göre hesaplanır. Alacak, kural olarak işlemi yapan eşten istenir.

Bu kararın dikkat çekici yanı, aracın hiçbir zaman davalı erkek adına tescil edilmemiş olmasıdır. Daire, kayıt malikinin kardeş olmasını belirleyici saymamış; aracın edinilmesindeki fiilî ilişkiye, paranın kaynağına ve aracın kim tarafından kullanıldığına bakmıştır. Edinme tarihinin boşanma davasından yaklaşık iki ay önceye denk gelmesi de değerlendirmede yer alan zaman unsurlarındandır.

Karar ayrıca hesaplama yönünden bir not içerir: Edinme bedelinin bir kısmı kredi ile karşılanmıştır. Bu nedenle tasfiyede yalnızca aracın değeri değil, kredi borcunun hangi mal grubuna yüklendiği ve ne kadarının ödendiği de dikkate alınacaktır. Yargıtay bu konuda rakam vermemiş, hesaplamayı ilk derece mahkemesine bırakmıştır.

TMK m.229’un son fıkrasına göre, bu tür kazandırma ya da devirlere ilişkin mahkeme kararı, davanın kendisine ihbar edilmiş olması koşuluyla işlemden yararlanan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir. Bu dosyada da karar başlığında “ihbar olunan” sıfatıyla bir kişi yer almaktadır; karar metninde ihbar olunanın kimliği anonimleştirilmiştir.

Eklenecek değerin farklı bir görünümü için boşanma davasından önce satılan araç kararına; katılma alacağının üçüncü kişiden istenmesi meselesi için üçüncü kişiden katılma alacağı kararına bakılabilir. Bu dosyanın ayırt edici yönü, aracın hiç eş adına kaydedilmeden doğrudan kardeş adına edinilmiş olmasıdır.

🔎 Kayıt dışı mülkiyeti gösteren deliller

Kararın uygulamaya en çok yansıyacak yönü, Yargıtay’ın hangi delillere dayandığıdır. Resmî kayıt bir yana bırakıldığında aracın gerçek sahibini gösteren deliller, gündelik hayatın izlerinden oluşur:

Karar, bu delillerden hiçbirini tek başına belirleyici saymamış; hepsini birlikte değerlendirerek sonuca ulaşmıştır. Davalının “kardeşe borç verdim” savunmasının, krediyi çeken, araç giderlerini ödeyen ve aracı kullanan kişinin aynı kişi olduğu bir tabloda ikna edici bulunmadığı anlaşılmaktadır. Başka bir dosyada sonuç, delillerin niteliğine ve yoğunluğuna göre farklı olabilir.

❓ Merak edilenler

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; mal rejimi ve boşanmaya ilişkin diğer güncel kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.