Vekilin Kendi Eşine Satışı – Yargıtay 1. HD 2026/4826
Anneden kalan bir köy taşınmazında kardeşlerin elbirliği payları vardır. Mirasın intikali ve paylaşımı için kardeşlerden ikisi, kız kardeşlerinin eşine, yani eniştelerine vekâlet verir. Yıllar sonra babanın vefatıyla tapu işlemleri yeniden açıldığında, paylarının çoktan kız kardeşlerinin adına geçtiği ortaya çıkar: Vekil olan enişte, payları kendi eşine 2.500’er TL bedelle satmıştır. Her bir payın o tarihteki gerçek değeri ise 37.500’er TL’dir. Bir başka kardeş aynı devre karşı inançlı işleme dayanarak dava açınca, aynı tapu devrinin iki hukuki sebeple ne kadar farklı sonuçlanabileceğini gösteren bir dosya ortaya çıkar.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 17.06.2026 tarihli ve E.2026/32, K.2026/4826 sayılı kararıyla, inançlı işleme dayalı asıl davanın reddine ilişkin temyiz itirazlarını reddetmiş; vekâlet görevinin kötüye kullanılmasına dayalı birleştirilen davayı reddeden Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararını ise oy birliğiyle bozmuştur.
🏡 Aynı satışa iki ayrı dava
Dava konusu, Aksaray’da bir köyde bulunan ve muris anneden mirasçılara intikal eden taşınmazdır. Ankara’da da aynı şekilde intikal eden, ancak davaya konu edilmeyen başka bir taşınmaz bulunmaktadır. Her iki taşınmazdaki kardeş payları, davalı kız kardeşin adına geçmiştir.
Dosyada iki dava birleştirilerek görülmüştür:
- Asıl dava (inançlı işlem): Kardeşlerden biri; babalarının ekonomik durumu bozulup ortaklığın giderilmesi davası açılınca taşınmazın üçüncü kişilere satılmasını önlemek için kardeşlerin anlaştığını, payların tek elde toplanıp sonradan iade edilmesi şartıyla bedelsiz olarak kız kardeşe devredildiğini ileri sürmüştür. Delil olarak davalının kardeşleri lehine düzenlediği vasiyetnameye ve Ankara’daki payların sonradan iade edildiğini gösteren resmî senetlere dayanmıştır.
- Birleştirilen dava (vekâletin kötüye kullanılması): Diğer iki kardeş; 2013 yılında miras taksimi ve paylaşım işlemleri için eniştelerine vekâletname verdiklerini, vekilin bilgileri dışında paylarını kendi eşine satış göstererek devrettiğini, bedel ödenmediğini, durumu ancak 2022’de babalarının vefatından sonra intikal işlemleri sırasında öğrendiklerini ileri sürmüş; tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel istemiştir.
Davalılar ise devrin gerçek bir satış olduğunu, bedelin 2013’te ödendiğini, işlemlerin kardeşlerin rızası ve anlaşmasıyla yapıldığını, Ankara’daki taşınmazın da iade değil bedel karşılığı satış olduğunu savunmuş; zamanaşımı ve tapu kaydına karşı tanık dinlenemeyeceği itirazlarında bulunmuştur.
🔁 Üç tur süren yargılama ve yemin
Dosya Aksaray 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi arasında üç kez gidip gelmiştir:
- Birinci tur: İlk derece mahkemesi 24.10.2023 tarihinde vasiyetnameyi ve Ankara’daki payların iadesini yazılı delil başlangıcı sayarak, tanık beyanlarıyla birlikte iki davayı da kabul etmiştir. Bölge adliye mahkemesi 04.03.2024 tarihinde bu kararı kaldırmıştır: Vasiyetname, taraflar arasında inanç sözleşmesi bulunduğuna dair yazılı delil başlangıcı olamaz; ancak yemin deliline açıkça dayanan davacıya yemin hakkı hatırlatılmamıştır.
- İkinci tur: İlk derece mahkemesi 11.06.2024 tarihinde, davetiyeye rağmen duruşmaya gelmeyen davalının yeminden kaçındığını kabul ederek davaları yeniden kabul etmiştir. Bölge adliye mahkemesi 08.11.2024 tarihinde bu kararı da kaldırmıştır: HMK m.236 kapsamında yargı çevresi dışında oturan davalıya doğrudan davetiye gönderilip başka bir şehirde yemin etmesinin beklenmesi usule aykırıdır; yemin SEGBİS ya da istinabe yoluyla yaptırılmalıdır.
- Üçüncü tur: Talimat yoluyla yemin eden davalı, taşınmazı emaneten almadığını ve parasını vererek satın aldığını beyan etmiştir. İlk derece mahkemesi (2024/409 E., 2025/299 K.) kesin delil olan yemin karşısında asıl davayı reddetmiş, birleştirilen davayı ise tanık beyanlarına dayanarak kabul etmiştir.
📑 Bölge adliye mahkemesi: “Devir kardeşlerin iradesiyle”
Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi (2025/1885 E., 2025/2262 K.) son kararında iki davayı farklı yollardan aynı sonuca, retle sonuca bağlamıştır.
Asıl davada, inançlı işlem iddiasını ispatlayan yazılı delil veya yazılı delil başlangıcı sunulmadığı ve davalının inanç sözleşmesi bulunmadığına dair yemini eda ettiği belirtilerek davacının istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
Birleştirilen davada ise Daire tanık beyanlarını farklı okumuştur. Ona göre davacılar, taşınmazı tek elde toplamak ve sonradan geri almak üzere kendi iradeleriyle vekâlet vermiş; payların davalı eşe satış suretiyle devri davacıların isteği ve anlaşması dahilinde gerçekleşmiştir. Bu nedenle vekâletin kötüye kullanıldığı iddiası ispatlanamamış, ilk derece kararı kaldırılarak birleştirilen dava da reddedilmiştir.
⚖️ Yargıtay’ın bozma gerekçesi
Yargıtay iki temyizi ayrı ayrı ele almıştır. Asıl davada; inançlı işlem iddiasının yazılı delil veya yazılı delil başlangıcıyla ispatlanamadığını, davalının da yemin teklifini usulüne uygun eda ettiğini belirterek davacının temyiz itirazlarını reddetmiştir.
Birleştirilen davada ise Daire, vekâlet ilişkisinin güvene dayandığını hatırlatarak TBK m.506’yı esas almıştır. Vekil, işi vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür; vekâletin kapsamı sözleşmede açıkça gösterilmemişse görülecek işin niteliğine göre belirlenir (TBK m.504/1). Kararın vurguladığı ilkeler şunlardır:
- Vekile “dilediği bedelle, dilediği kişiye” satış yetkisi verilmiş olsa bile bu yetki, dürüstlük kuralını ve sadakat-özen borcunu göz ardı ederek makul ölçüler dışında satış yapma hakkı vermez.
- Vekille sözleşme yapan üçüncü kişi TMK m.3 anlamında iyi niyetliyse yapılan sözleşme geçerlidir; kötüye kullanma, vekil ile vekâlet veren arasında iç sorun olarak kalır.
- Üçüncü kişi vekille çıkar ve iş birliği içindeyse ya da kötüye kullanmayı biliyor veya bilmesi gerekiyorsa, vekâlet verenin bu sözleşmeyle bağlı sayılmaması TMK m.2’nin doğal sonucudur ve hâkim bunu resen gözetir.
Somut olayda Daire şu olgulara dayanmıştır: Vekâlet, miras paylarının intikal ve satış yetkilerini içerse de tanık beyanlarına göre amaç intikal işlemlerinin sağlanmasıdır, satış değildir. Vekil, 3/40’ar elbirliği paylarını kendi eşine 2.500’er TL’ye satmış; payların satış tarihindeki gerçek değeri 37.500’er TL’dir. Bedelin ödendiği savunması ispatlanamamıştır. Davalılar, davacıların kız kardeşi ve kendi aralarında karı-koca olduklarından davacıları zararlandırma kastıyla hareket etmişlerdir. Bu nedenle birleştirilen davanın kabulü gerekirken reddi bozmayı gerektirmiştir.
Daire ayrıca, inançlı işlem davası yazılı delil yokluğuyla reddedilirken birleştirilen davada yazılı delil aranmadan tanık beyanlarıyla “emaneten devir” sonucuna varılmasını kendi içinde çelişkili bulmuştur. Karar 17.06.2026 tarihinde oy birliğiyle verilmiş, dosya Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.
🔍 İnançlı işlem ile vekâletin kötüye kullanılması arasındaki ispat farkı
İnançlı işlem iddiasında davacı, görünürdeki satışın aslında geri verilmek üzere yapılmış bir devir olduğunu ileri sürer. Resmî işlemin içeriğine karşı bu iddiada yazılı delil ya da yazılı delil başlangıcı aranır. Vasiyetname bu nitelikte sayılmamış, geriye kalan yemin delilini davalı eda etmiş ve kesin delil karşısında asıl dava sonuçlanmıştır.
Vekâletin kötüye kullanılması iddiasında ise davacı, kendi verdiği yetkinin dürüstlük kuralına aykırı biçimde, kendi zararına kullanıldığını ileri sürer. Burada Yargıtay; vekil ile alıcı arasındaki eş ilişkisini, bedelin gerçek değerin yaklaşık on beşte biri olmasını, ödemenin ispatlanamamasını ve vekâletin amacını birlikte değerlendirmiştir. Bu olgular, alıcının kötü niyetini ve vekille iş birliğini ortaya koymaya yeterli görülmüştür.
Farklı sonuca ulaşılan bir örnek için emlakçıya verilen vekâletle satışta ispat yükü kararına; yazılı delil başlangıcı tartışması için üçüncü kişi dekontu ve delil başlangıcı ile teminat için devredilen tapu kararlarına bakılabilir.
🧭 Karardan çıkan pratik sonuçlar
- Geniş yetki, sınırsız yetki değildir: Vekâletnamede satış yetkisinin bulunması, vekilin payları kendi eşine düşük bedelle devretmesini meşru kılmamıştır. Yetkinin dış sınırı ile vekilin sadakat borcu ayrı değerlendirilmiştir.
- Alıcının sıfatı belirleyicidir: Alıcının vekilin eşi ve vekâlet verenlerin kız kardeşi olması, TMK m.3’teki iyi niyet korumasının uygulanmasını engellemiştir.
- Bedel ile gerçek değer arasındaki fark: 2.500 TL ile 37.500 TL arasındaki oran, kötüye kullanmanın en somut göstergesi olarak kararda yer almıştır.
- Hukuki sebebin seçimi: Aynı olay, inançlı işlem olarak kurgulandığında yazılı delil engeline takılmış; vekâletin kötüye kullanılması olarak ileri sürüldüğünde ise tanık ve diğer olgularla değerlendirilmiştir.
Nihai hüküm bozma üzerine bölge adliye mahkemesince kurulacaktır; zamanaşımı itirazı Yargıtay kararında ayrıca tartışılmamıştır.
❓ Sorular ve cevaplar
Vekil, satış yetkisi olan vekâletnameyle payı kendi eşine satabilir mi?
Neden kardeşlerden birinin davası reddedildi, diğerlerininki bozmayla döndü?
Tapudan pay satın alan kişi iyi niyetli değilse ne olur?
Başka şehirde oturan tarafa yemin nasıl yaptırılır?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerine iletişim sayfasından ulaşılabilir; tapu, miras ve vekâlet uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Bozma kararı üzerine nihai hüküm bölge adliye mahkemesince kurulacaktır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; vekâletnamenin kapsamına ve veriliş amacına, alıcı ile vekil arasındaki ilişkiye, satış bedeline, ödemenin ispatına, yazılı delillere ve tanık beyanlarına göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
