Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı çoğu zaman “ceza çıkmadı” diye algılanır; oysa kararın kurulabilmesi için mahkemenin önce sanığın suçu işlediğini kabul edip bir mahkûmiyet hükmü oluşturması gerekir. Beraat beklentisi olan sanık, denetim süresi ve yükümlülükler, sicil kaydı ile ileride hükmün açıklanması ihtimali bakımından bu kararı denetime taşımak isteyebilir. Uzun yıllar “HAGB’ye itiraz” olarak bilinen bu başvuru, 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar bakımından artık istinaf yoluyla yapılmaktadır. Aşağıda güncel düzene göre hazırlanmış bir HAGB kararına istinaf dilekçesi örneği ile bölümlerinin işlevi yer almaktadır.
🏛️ Dilekçe Hangi Mahkemeye Verilir?
İstinaf istemi, CMK m.273/1 uyarınca hükmü veren mahkemeye dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine beyanda bulunulması suretiyle yapılır. Dilekçe bu nedenle ilk derece mahkemesine hitaben, ancak incelemeyi yapacak bölge adliye mahkemesi ceza dairesine “gönderilmek üzere” düzenlenir. Mahkeme süre ve kesinlik yönünden ön incelemeyi yaptıktan sonra dosyayı bölge adliye mahkemesine gönderir.
HAGB kararı ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmişse başvuru yolu temyizdir (m.231/12, üçüncü cümle). Bölge adliye mahkemesinin istinaf incelemesi sonunda verdiği kararlar hakkında ise m.286 hükümleri uygulanır. HAGB kurumunun şartları ve sonuçları hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) nedir yazımızda anlatılmaktadır.
🗓️ Karar Tarihine Göre Kanun Yolu: İtiraz mı, İstinaf mı, Temyiz mi?
HAGB kararına karşı kanun yolu son yıllarda üç kez değişti. Anayasa Mahkemesi’nin itiraz yoluna ilişkin iptal kararlarından sonra 7499 sayılı Kanun’la m.231/12 yeniden yazıldı ve istinaf yolu getirildi; hüküm 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la aynı içerikte yeniden düzenlendi. Hangi yolun izleneceğini belirleyen ölçüt, HAGB kararının verildiği tarihtir.
| HAGB kararı | Başvuru yolu | Dayanak |
|---|---|---|
| 01.06.2024’ten önce ilk derece mahkemesince verilmiş | İtiraz (önceki hükümlere göre sonuçlandırılır) | CMK geçici m.6/2-b |
| 01.06.2024 ve sonrasında ilk derece mahkemesince verilmiş | İstinaf | CMK m.231/12, geçici m.6/2-a |
| Yargıtay bozmasından sonra, 01.06.2024 ve sonrasında verilmiş | İstinaf (temyiz değil) | CGK E.2025/404 K.2026/22 |
| İlk derece sıfatıyla BAM veya Yargıtay tarafından verilmiş | Temyiz | CMK m.231/12 |
| Denetim süresinde hüküm açıklanmış / yeniden kurulmuş | İtiraz; merci yalnız m.231/11’deki koşullarla sınırlı inceler | CMK m.231/11 |
Açıklanan hükme karşı başvurulacak yol ayrı bir tartışma konusudur; bu konudaki genel kurul kararı HAGB açıklanınca temyiz yolu yazımızda incelenmektedir. 7589 sayılı Kanun’un CMK’da yaptığı diğer değişiklikler 12. Yargı Paketi yazımızda yer almaktadır.
⏳ Süre ve Kesin Kararlar
İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK m.273/1). Süre geçirildikten sonra verilen dilekçe esasa girilmeden reddedilir; bu nedenle tebliğ tarihinin dilekçede açıkça yazılması, süre denetimini kolaylaştırır.
Her HAGB kararı istinaf edilebilir değildir. m.231/12 atfıyla uygulanan m.272/3’e göre hapis cezasından çevrilenler hariç onbeş bin Türk lirası dâhil adlî para cezasına ilişkin hükümler ile kanunlarda kesin olduğu yazılı hükümler istinafa tabi değildir. Sanık ve katılan bakımından istinaf nedenlerinin dilekçede gösterilmemesi incelemeye engel olmasa da (m.273/4), gerekçelerin somut yazılması bölge adliye mahkemesinin incelemesini yönlendirir.
📄 HAGB Kararına İstinaf Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; müdafi bilgileri büromuza aittir. Örnek, 01.06.2024 sonrasında asliye ceza mahkemesince verilen bir HAGB kararına karşı, beraatini talep eden sanık adına başvurulan bir dosya kurgusuna göre hazırlanmıştır. Başvuran katılan ise ya da yalnız denetim süresi ve yükümlülüklere itiraz ediliyorsa gerekçe ve talepler buna göre değişir.
Büromuzun hazırladığı istinaf dilekçeleri; iddianame, duruşma tutanakları, ifade ve savunma kayıtları, bilirkişi raporları ve gerekçeli karar birlikte incelenerek yazılır. Hangi usul aykırılığının öne çıkarılacağı, beraat talebinin hangi delil değerlendirmesine dayandırılacağı, duruşmalı inceleme ve delil toplanması taleplerinin nasıl gerekçelendirileceği dosyanın özelliklerine göre belirlenir. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak metin, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİ’NE
Gönderilmek üzere
İSTANBUL ANADOLU [ ]. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: [Yıl/Sayı] Esas – [Yıl/Sayı] Karar
İSTİNAF EDEN (SANIK): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], Adres: [ ]
MÜDAFİİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
İSTİNAF EDİLEN KARAR: Mahkemenizin [karar tarihi] tarihli, [Yıl/Sayı] Karar sayılı, [suç adı] suçundan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararı; gerekçeli karar tebliğ tarihi: [ ]
KONU: CMK m.231/12 ve m.272 vd. uyarınca, hukuka aykırı HAGB kararının kaldırılarak sanığın beraatine karar verilmesi talebidir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
A) Süre ve kanun yolu
1. İstinaf edilen karar [karar tarihi] tarihinde, yani 01.06.2024 tarihinden sonra verilmiştir; CMK m.231/12 ve geçici m.6/2-a uyarınca istinaf yoluna tabidir. Gerekçeli karar [tebliğ tarihi] tarihinde tebliğ edilmiş olup başvuru iki haftalık süre içindedir (CMK m.273/1). Kararda tayin edilen yaptırım m.272/3 kapsamında kalmamaktadır.
B) Usule ilişkin hukuka aykırılıklar
2. Sanığın [savunmasında ileri sürdüğü husus / sunduğu belge / dinlenmesini istediği tanık] hakkında mahkemece bir değerlendirme yapılmamış, delil talebi gerekçe gösterilmeden reddedilmiştir. [Duruşma tarihi] tarihli tutanakta talebin reddine ilişkin ara karar yer almaktadır.
3. Hükme esas alınan [bilirkişi raporu / kamera kaydı / tespit tutanağı] sanığa diyecekleri sorulmadan değerlendirmeye alınmıştır. Bu durum, savunma hakkının kısıtlanması niteliğindedir.
C) Esasa ilişkin hukuka aykırılıklar
4. HAGB kararı, mahkemenin sanığın suçu işlediğini kabul ederek kurduğu bir mahkûmiyet hükmüne dayanır (CMK m.231/5). Somut olayda [suç adı] suçunun [maddi unsur / manevi unsur] unsuru oluşmamıştır: [olgu ve delil özeti]. Dosyadaki deliller, şüpheden sanık yararlanır ilkesi karşısında mahkûmiyete yeterli değildir.
5. Mahkeme, [tanık beyanları arasındaki çelişki / belge ile tutanak arasındaki farklılık] konusunu gerekçede tartışmadan sonuca ulaşmıştır. Gerekçenin delil değerlendirmesini içermemesi, kararın denetimini olanaksız kılmaktadır.
Ç) HAGB şartları ve yükümlülükler yönünden
6. Beraat talebi saklı kalmak kaydıyla; kararda [denetimli serbestlik tedbirinin süresi / yükümlülüğün türü] belirlenirken CMK m.231/8’deki ölçütlere ilişkin herhangi bir gerekçe gösterilmemiştir. [Zararın giderilmesine ilişkin m.231/6-c ve 9 değerlendirmesi de dosya kapsamıyla örtüşmemektedir.]
7. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 07.01.2026 tarihli, E.2025/404 K.2026/22 sayılı kararında belirtildiği üzere, 01.06.2024 ve sonrasında verilen HAGB kararları istinaf yoluna tabi olup bölge adliye mahkemesince usul ve esas yönünden incelenir.
HUKUKİ NEDENLER: 5271 sayılı CMK m.231, 272, 273, geçici m.6 ve ilgili hükümler; 5237 sayılı TCK ilgili hükümler; Anayasa m.36, 38 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: [Yıl/Sayı] Esas sayılı dosya kapsamı, duruşma tutanakları, [bilirkişi raporu / kayıtlar], sanık savunması ve sunulan belgeler, dinlenmesi talep edilen tanıklar, her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve re’sen gözetilecek nedenlerle;
1. İstinaf başvurusunun kabulüne,
2. Duruşma açılarak [tanık / bilirkişi] yönünden eksik kalan delillerin toplanmasına,
3. Hukuka aykırı hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılarak sanığın beraatine,
4. Kabul görmediği takdirde, [denetim süresi ve yükümlülükler] yönünden hukuka aykırılığın giderilmesine,
karar verilmesini sanık adına saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Sanık Müdafii
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
EKLER: 1) Gerekçeli karar ve tebliğ evrakı 2) İlgili duruşma tutanakları 3) Sunulan belgeler 4) Vekâletname
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Başlıktaki çift hitap (“… Ceza Dairesi’ne gönderilmek üzere … Asliye Ceza Mahkemesi’ne”), m.273/1’deki “hükmü veren mahkemeye” verilme kuralının ve incelemeyi yapacak merciin aynı anda gösterilmesini sağlar. Dilekçenin doğrudan bölge adliye mahkemesine gönderilmesi, süre hesabında tartışma doğurabilir.
Süre ve kanun yolu bölümü, ön incelemenin ilk sorusudur. Karar tarihinin 01.06.2024 öncesine veya sonrasına düşmesi yolu değiştirdiğinden, kararın tarihi ve tebliğ tarihi bu bölümde açıkça yazılır. 11. Ceza Dairesi, HAGB kararlarına karşı yanlışlıkla verilen temyiz dilekçelerini istinaf dilekçesi olarak kabul edip dosyayı mercie iade etmiştir; yine de yolun doğru gösterilmesi dosyanın süratle ilerlemesine hizmet eder.
Kilit içtihat: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 07.01.2026 tarihli, E.2025/404 K.2026/22 sayılı kararında, daha önce Yargıtay’ca bozulan bir dosyada bozmadan sonra 17.12.2024 tarihinde verilen HAGB kararının temyizen incelenemeyeceğine, 7499 sayılı Kanun ve CMK geçici m.6 uyarınca istinaf yoluna tabi olduğuna oy çokluğuyla karar vermiştir. Genel kurul bu kararla, aynı konudaki 15.10.2025 tarihli önceki görüşünden dönmüştür.
Usul ve esas sebeplerinin ayrı başlıklarda yazılması, m.231/12’nin son cümlesindeki “usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar” incelemesine denk düşer. HAGB kararı bir mahkûmiyet hükmüne dayandığından, beraat talebi delillerin nasıl değerlendirildiği üzerinden kurulur; yalnız denetim süresine yönelik talepler ise ayrı ve terditli olarak gösterilir.
Duruşma ve delil talebi, eksik araştırma iddiasının bölge adliye mahkemesinde giderilmesine yöneliktir. Soruşturma aşamasındaki kararlara karşı başvuru yolu ise farklıdır; bunun için takipsizlik kararına itiraz dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Gerekçeli karar ve tebliğ evrakı; kararın tarihini, kanun yolunu ve iki haftalık sürenin başlangıcını gösterir.
- İlgili duruşma tutanakları; reddedilen delil taleplerini ve savunmanın içeriğini ortaya koyar.
- Yargılamada sunulan veya sunulamayan belgeler (yazışmalar, kayıtlar, raporlar); esasa ilişkin itirazın dayanağıdır.
- Zararın giderilmesine ilişkin ödeme belgeleri; m.231/6-c ve 9 değerlendirmesinde önem taşır.
- Müdafilik için vekâletname.
HAGB kararının kamu görevine alınma ve güvenlik soruşturması üzerindeki etkisi güvenlik soruşturmasında HAGB kararımızda ele alınmaktadır. Diğer dilekçe türleri için dilekçe örnekleri sayfamıza, ceza kararları için karar arama sayfamıza bakabilirsiniz. Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
HAGB kararına hâlâ itiraz edilebilir mi?
Kararın tarihine bağlıdır. CMK geçici m.6 uyarınca 01.06.2024’ten önce verilen HAGB kararları hakkında itiraz yolu devam eder; 01.06.2024 ve sonrasında ilk derece mahkemesince verilen kararlara karşı başvuru yolu istinaftır (m.231/12).
HAGB kararına istinaf süresi kaç gündür?
CMK m.273/1’e göre istinaf istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır.
HAGB kararı sabıka kaydına işler mi?
CMK m.231/13’e göre HAGB kararı, buna mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir. Adli sicil kaydının genel işleyişi adli sicil kaydı ve silinmesi yazımızda anlatılmaktadır.
Denetim süresi ne kadardır, bu sürede ne olur?
CMK m.231/8 uyarınca HAGB kararı verilmesi hâlinde sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur; bu sürede dava zamanaşımı durur. Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir (m.231/10); aksi hâlde mahkeme hükmü açıklar (m.231/11).
Katılan veya şikâyetçi de HAGB kararına karşı istinafa başvurabilir mi?
CMK m.273/4, sanık ile katılan sıfatını almış olanların ve katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanların istinaf dilekçesinde başvuru nedenlerini göstermemesinin incelemeye engel olmayacağını düzenler; hüküm, bu kişilerin de istinaf yoluna başvurabileceğini varsayar. Katılan tarafın başvurusunda talepler genellikle hükmün açıklanması veya zararın giderilmesine ilişkin değerlendirme üzerinde yoğunlaşır. Katılma talebinin kendisi davaya katılma dilekçesi örneği yazımızda anlatılmaktadır.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her ceza dosyasında suçun niteliği, deliller, kararın tarihi ve kanun yolu farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvuru ve taleplerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
