Vekâletnamesiz Müdafiin Temyizi – Yargıtay CGK 2026/340

Gıyabında mahkûm edilen bir sanık için hükmün tebliğinden sonraki birkaç gün çoğu zaman belirleyicidir. Temyiz süresi işlemeye başlar, sanık bir avukata ulaşır ve avukat dilekçeyi süresinde verir; ancak dosyada henüz bir vekâletname yoktur. Yıllar sonra Yargıtay aşamasında bu eksiklik fark edildiğinde, sonradan getirilen vekâletnamenin geriye etkili olarak temyizi ayakta tutup tutmayacağı sorusu ortaya çıkar. Ceza Genel Kurulu, yaklaşık on bir yıl önce verilmiş bir kaçakçılık hükmü üzerinden bu soruya ceza muhakemesine özgü bir cevap vermiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 03.06.2026 tarihli ve E.2025/536, K.2026/340 sayılı kararıyla, temyiz tarihinden sonra düzenlenmiş vekâletnameyi gerekçe göstererek müdafiin temyiz istemini reddeden Özel Daire kararını kaldırmış; müdafilik ilişkisinin şekle bağlı olmadığını, vekâletnamenin yalnızca bir ispat aracı olduğunu kabul ederek dosyanın esastan incelenmesine oy birliğiyle karar vermiştir.

⚖️ Genel Kurulun önüne gelen soru

Uyuşmazlık, görünüşte, usulüne uygun açılmış bir temyiz davasının bulunup bulunmadığıdır. Ceza Genel Kurulu ise bunu Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca bir ön sorun olarak ele almıştır: Temyiz mercii, müdafi tarafından yapılan temyiz başvurusuna sanığın muvafakat edip etmediğini ayrıca araştırmak zorunda mıdır?

Bu soru, ceza yargılamasındaki müdafilik ilişkisinin niteliğine bağlıdır. Hukuk yargılamasında vekilin işlem yapabilmesi için vekâletname ibrazı esastır. Ceza muhakemesinde ise kanun, müdafiliğin kurulmasını belli bir şekle bağlamamıştır; Genel Kurulun kararı bu farkı merkeze almaktadır.

🗂️ Dosyanın 2014’ten 2026’ya seyri

Sanık hakkında 20.02.2014 tarihli eylem nedeniyle kaçakçılık suçundan kamu davası açılmıştır. Sanık soruşturma ve kovuşturma boyunca herhangi bir müdafi yardımından yararlanma talebinde bulunmamış, mahkeme de kendisine müdafi görevlendirmemiştir. Asliye ceza mahkemesi 19.06.2014 tarihinde mahkûmiyet hükmü kurmuştur.

Dosyadaki tarihler sırasıyla şöyledir:

Hüküm, istinaf kanun yolunun işlemeye başladığı tarihten önce verildiği için temyiz incelemesi 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun temyize ilişkin hükümlerine göre yürütülmüştür. Özel Daire de ret kararını bu Kanun’un 317. maddesine dayandırmıştır.

🔍 Özel Daire çoğunluğu, karşı oy ve Başsavcılık itirazı

Daire çoğunluğuna göre temyizi yapan avukatın dosyada ne vekâletnamesi ne de yetki belgesi vardı ve müdafi sıfatı da bulunmuyordu. İstenen belge temyiz tarihinden önce verilmiş bir vekâletname olmalıydı; sunulan vekâletname ise temyizden yaklaşık iki yıl sonra düzenlenmişti. Bu nedenle temyiz tarihinde avukatın müdafi olmadığı sonucuna varılmış ve istem reddedilmiştir.

Bir Daire üyesi karşı oy yazmıştır. Karşı oyda, Anayasa’nın 36. maddesindeki mahkemeye erişim hakkının süre ve şekil koşullarıyla sınırlanabileceği, ancak bu koşulların hakkın özünü zedeleyecek kadar katı uygulanamayacağı belirtilmiştir. Sanık lehine süresinde başvuran avukatın sonradan aldığı vekâletnameye sanığın itirazı bulunmadığından temyizin kabul edilmesi gerektiği savunulmuştur.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da itirazında aynı noktaya dayanmıştır. Başsavcılığa göre yargılama aşamasında avukat yardımı almayan sanık hükümden sonra bir avukata ulaşmış, temyiz bildirimi kendisine tebliğ edildiği hâlde temyize karşı çıkmamıştır. Yerleşik uygulamada kovuşturma evresinde müdafilik için vekâletname ibrazı aranmamaktadır; bu kabulün hüküm anına kadar olan aşamayla sınırlandırılması temyiz hakkını ortadan kaldırır. Vekâletnamenin temyizden sonra düzenlendiği gerekçesiyle esasa girilmemesi, mahkemeye erişimi ölçüsüz biçimde engelleyen bir yorumdur.

🏛️ Ceza Genel Kurulunun gerekçesi

Genel Kurul, “davasız yargılama olmaz” ilkesini ve temyiz yargılamasının ancak usulüne uygun açılmış bir temyiz davasıyla mümkün olduğunu hatırlatarak başlamıştır. Ardından kanun yolunu bir insan hakkı olarak tanımlamış; Anayasa’nın 36. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesi ve 7 No.lu Protokol’ün cezai konularda temyiz hakkını düzenleyen 2. maddesine dayanmıştır. Usul kuralları yorumlanırken iki uçtan kaçınılması gerektiğini vurgulamıştır: adil yargılanma hakkını zedeleyen aşırı şekilcilik ve usul kurallarını anlamsızlaştıran aşırı gevşeklik.

Kararın taşıyıcı dayanakları şunlardır:

Genel Kurul somut dosyada sanık ile müdafiinin hiçbir oturumda bir araya gelmediğini ve temyize muvafakat edildiğine dair bir belge bulunmadığını da açıkça tespit etmiştir. Buna rağmen gerekçeli kararın tebliğinden sonra müdafi tarafından süresinde temyiz yoluna başvurulmuş olmasını belirleyici görmüş ve şu sonuçlara ulaşmıştır:

Bu gerekçeyle Başsavcılık itirazı kabul edilmiş, 7. Ceza Dairesinin 24.03.2025 tarihli temyiz isteminin reddine ilişkin kararı kaldırılmış ve dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere Özel Daireye gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdi edilmiştir. Karar, mahkûmiyetin esası hakkında bir değerlendirme içermemektedir; esas inceleme Özel Daireye bırakılmıştır.

🧾 Müdafilik nasıl ortaya konur?

Kararın en öğretici kısmı, müdafilik ilişkisinin kurulması ile ispatı arasındaki ayrımdır. Genel Kurul’a göre seçilmiş müdafiin görevlendirilmesi, sanık ile avukat arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla tamamlanır. Müdafinin hak ve yetkilerini kullanması vekâletname ibrazına bağlı değildir.

Öte yandan avukatın hangi sıfatla hareket ettiğinin muhataplarınca bilinebilir olması gerekir. Bu nedenle müdafi tayininin ilgili merciye usulüne göre bildirilmesi aranır. Genel Kurul, bu bildirimin hangi yollarla gerçekleşebileceğini örneklerle saymıştır:

Genel Kurul bu listeden sonra açık bir cümle kurmuştur: noter aracılığıyla düzenlenen vekâletname yalnızca bir ispat aracıdır ve şüpheli veya sanık ile müdafi arasındaki ilişkinin kurulması için bir geçerlilik şartı değildir. Bu kabulle birlikte vekâletnamenin düzenlenme tarihinin temyiz tarihinden sonra olması, tek başına temyizi geçersiz kılan bir eksiklik olmaktan çıkmaktadır.

Kararın sınırı da aynı yerde çizilir. CMK m.261, sanığın açık arzusuna aykırılığı başvuru yetkisinin sınırı olarak göstermektedir. Somut dosyada sanığın temyize karşı çıktığına dair bir beyan yoktur. Sanığın temyizi istemediğini açıkça ortaya koyduğu bir dosyada değerlendirmenin farklı olabileceği, kanun metninden çıkmaktadır.

Temyiz başvurusunun usulüne ilişkin diğer kararlar için temyiz dilekçesinde neden gösterilmemesi, bölge adliye mahkemesinin bozma kararının temyiz edilemezliği ve müdafiye tebliğde sanığın temyiz süresi yazılarına bakılabilir.

🆕 CMK m.308’deki 2026 değişikliği

Dosyanın Ceza Genel Kuruluna taşınmasını sağlayan yol, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisidir. CMK’nın 308. maddesinin birinci fıkrası, karardan sonra 16.07.2026 tarihinde 7589 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle değiştirilmiştir. Yürürlükteki metne göre Başsavcı, Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışındaki tüm kararlarına karşı, re’sen veya istem üzerine, dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren üç ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; sanığın lehine itirazda süre aranmaz.

Aynı Kanun’la maddeye eklenen dördüncü fıkra, itiraz isteminde bulunabilecekleri de saymaktadır: sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar, katılan ve katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar. Bu dosyadaki itiraz 18.07.2025’te, değişiklikten önce yapılmıştır; ancak karar, sanık lehine itiraz mekanizmasının usul engellerini aşmada nasıl kullanılabildiğini göstermesi bakımından güncel değerini korumaktadır.

❓ Sıkça sorulanlar

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerine iletişim sayfasından ulaşılabilir; ceza muhakemesine ilişkin diğer Yargıtay kararları Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.