İntifa Sahibinin Ecrimisil Davası – Yargıtay 7. HD 2026/3958

Kırk yıl önce ölen bir kişinin tarlası, ölümünden yalnızca iki ay önce vekâletname kullanılarak bir yakınına devredilmiş olsun. Diğer mirasçılar yıllar sonra muvazaa davası açıp tapuyu geri almayı başarsın. Bu arada mirasbırakanın eşi, miras payını mülkiyet olarak değil intifa hakkı olarak seçmiş ve taşınmazdan hiç yararlanamamış olsun. Eş, kaybettiği kullanım karşılığını kimden isteyecek: taşınmazı haksız yere elinde tutan kişiden mi, yoksa yalnızca murisin yasal mirasçılarından mı? Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemesinin “dava mirasçılara açılmalıydı” gerekçesiyle verdiği ret kararını bu soru üzerinden bozdu.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 16.09.2026 tarihli ve E.2025/5773, K.2026/3958 sayılı kararıyla, intifa hakkı sahibinin ecrimisil talebinin, onun yararlanmasını engelleyen kişiye yöneltileceğini belirtmiş; davayı pasif husumet yokluğundan reddeden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararını oy birliğiyle bozmuştur.
🌾 Tarla, vekâletname ve muvazaa davası
Karar metnine göre mirasbırakan, 21.12.1984 tarihli noter vekâletnamesiyle oğlunu vekil tayin etmiştir. Oğul bu vekâletnameyi kullanarak, mirasbırakan adına kayıtlı 3549 parsel sayılı tarla nitelikli taşınmazın 1/3 hissesini 01.04.1986 tarihinde kendi eşine satış yoluyla devretmiştir. Mirasbırakan bu işlemden yaklaşık iki ay sonra, 22.06.1986’da hayatını kaybetmiştir.
Geride eş, iki oğul ve bir kız mirasçı olarak kalmıştır. Karşıyaka 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1986/2625 Esas, 1986/2957 Karar sayılı veraset ilamında sağ kalan eş, miras hakkı olarak intifa hakkını tercih etmiş ve murisinden intikal eden mirasta 3/6 oranında intifa hakkı sahibi olmuştur.
Satış gibi gösterilen devrin aslında bedelsiz olduğu, yani bağış niteliği taşıdığı iddiasıyla dava dışı diğer mirasçılar muvazaa nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Foça Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/78 Esas, 2015/61 Karar sayılı kararıyla dava kabul edilmiş ve karar kesinleşmiştir. Böylece hisse yeniden tereke adına dönmüştür.
Bunun üzerine sağ kalan eş, mirasbırakanın ölümünden bu yana taşınmazdan yararlanamadığını ileri sürerek, intifa hakkına karşılık gelen kullanım bedelinin hisseyi elinde tutan davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı ise davanın haksız olduğunu, 1986’dan bu yana kira bedeli istenemeyeceğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını, tapu iptal davası açılana kadar taşınmazın yasal maliki olduğunu ve davacının talebinin ancak iptal kararının kesinleşmesinden sonrası için ileri sürülebileceğini savunmuştur.
🏛️ İlk derece ve istinaf: iki farklı bakış
Foça Asliye Hukuk Mahkemesi (2021/34 E., 2021/249 K.) davayı kısmen kabul etmiştir. Mahkeme, veraset ilamıyla intifa hakkı sahibi olduğu anlaşılan davacının bu hakkına yönelik haksız el atma bulunduğunu kabul ederek dönem dönem ecrimisil hesaplamış ve toplam 50.320,97 TL‘nin davalıdan alınmasına, her dönem için dönem sonundan itibaren ayrı ayrı yasal faiz işletilmesine karar vermiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi (2024/57 E., 2025/1263 K.) ise meseleye farklı bir açıdan bakmıştır. Daireye göre davacı, yasal miras payına mahsuben kullanamadığı intifa bedelini istemektedir; bu nedenle davanın murisin yasal mirasçılarına yöneltilmesi gerekir. Veraset ilamına göre yasal mirasçı olmayan davalıya karşı açılan dava, pasif husumet yokluğundan reddedilmelidir. Bu gerekçeyle ilk derece kararı kaldırılmış ve dava reddedilmiştir.
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, muvazaa davasının kabulüyle kararın kesinleştiğini, taşınmazı kullanma ve her türlü semeresinden yararlanma hakkının intifa hakkı sahibine ait olduğunu, ayni hakka sahip eşin taşınmazı ölünceye kadar kullanabileceğini veya kiraya verebileceğini ileri sürmüştür.
⚖️ Yargıtay’ın gerekçesi: hasım kimdir?
Daire, uyuşmazlığı “intifa hakkına dayalı ecrimisil istemi” olarak nitelendirmiş ve gerekçesini intifa hakkının niteliğinden kurmuştur:
- İntifa hakkı, başkasına ait bir eşya, hak veya malvarlığı üzerinde belirli bir kişiye tam yararlanma olanağı sağlayan bir irtifak türüdür.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 794. maddesi uyarınca bu hak, aksine düzenleme olmadıkça sahibine konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi verir.
- Bu yetki kapsamında hak sahibi, haksız el atmanın önlenmesini ve ecrimisil isteyebilir.
- Bu istek, intifa hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkaran kişiye yöneltilir; davadaki hasım, hak sahibinin eşyadan tam yararlanmasını engelleyen kişidir.
Somut olayda davacının veraset ilamına göre dava konusu payın yarısında intifa hakkı bulunduğu belirlenmiştir. Daireye göre bu durumda haklı ve hukuki bir sebebe dayanmayan el atma nedeniyle haksız işgal tazminatına hükmedilmesi gerekirken davanın pasif husumet yokluğundan reddedilmesi doğru değildir. Bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuş ve dosya yeniden inceleme için bölge adliye mahkemesine gönderilmiştir.
Kararın temel mesajı açıktır: İntifa hakkı, miras payına mahsuben kazanılmış olsa bile ayni bir haktır. Ayni hak herkese karşı ileri sürülebildiğinden, korunması da hakkı fiilen engelleyen kişiye karşı istenir. Talebin kaynağının miras olması, davanın yalnız mirasçılara açılabileceği anlamına gelmez.
📜 Miras payı yerine intifa: ne anlama gelir?
Mirasbırakan 1986 yılında öldüğü için mirasa, o tarihte yürürlükte bulunan 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi uygulanmıştır. Bu kanun döneminde altsoyla birlikte mirasçı olan sağ kalan eş, mirasın belirli bir kısmını mülkiyet olarak almak ile daha büyük bir kısmı üzerinde intifa hakkı edinmek arasında seçim yapabiliyordu. Karar metninde eşin 3/6, yani mirasın yarısı üzerinde intifa hakkını seçtiği belirtilmektedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda bu seçimlik intifa sistemi yer almamaktadır; bu nedenle karar, eski kanun döneminde açılmış mirasların bugün hâlâ doğurduğu sonuçları göstermesi bakımından da ilgi çekicidir.
İntifa hakkı tercih edildiğinde eş, taşınmazın maliki olmaz; ancak ölünceye kadar taşınmazı kullanma ve semerelerini toplama yetkisi kazanır. Mülkiyet diğer mirasçılara geçerken kullanım hakkı eşte kalır. Taşınmazın bir kısmı mirasçı olmayan bir kişinin elindeyse, eşin yararlanma hakkını fiilen engelleyen kişi de odur.
İntifa hakkının sona ermesi ve terkini ise ayrı bir konudur. Kaybolan intifa hakkı sahibi için kayyım atanması ve terkin meselesi sitemizdeki intifa hakkının terkini yazısında ele alınmıştır.
🧮 Ecrimisil dönemi ve tutar
İlk derece mahkemesinin hesapladığı ecrimisil, karar metnine göre şu dönemleri kapsamaktadır:
- 20.04.2011-19.12.2011: 5.600,00 TL
- 20.12.2011-31.12.2011: 256,67 TL
- 2012 yılı: 9.333,24 TL
- 2013 yılı: 9.830,64 TL
- 2014 yılı: 10.343,76 TL
- 2015 yılı: 11.335,68 TL
- 01.01.2016-31.03.2016: 2.989,80 TL
- 01.04.2016-19.04.2016: 631,18 TL
Toplam tutar 50.320,97 TL’dir. Hesaplamanın, davacının 1986’dan itibaren talep ettiği sürenin tamamını değil, yaklaşık beş yıllık bir dönemi kapsadığı görülmektedir. Ecrimisil talebinde geriye doğru beş yıllık sınır uygulamada yerleşik bir yaklaşımdır; davalının zamanaşımı savunması da bu çerçevede değerlendirilmiş olabilir. Ancak Yargıtay kararı yalnızca husumet meselesini çözmüş, tutara ve döneme ilişkin bir değerlendirme yapmamıştır. Bozmadan sonra bölge adliye mahkemesi, davacının istinaf itirazlarını ve davalının savunmalarını esastan inceleyecektir.
Paydaşlar arasında ecrimisilin hangi tarihten itibaren istenebileceği ve emsal kira tespiti gibi konular için sitemizdeki miras evinde ecrimisil başlangıcı ve paylı dükkânda ecrimisil yazılarına bakılabilir.
🔎 Kararın uygulamaya yansıması
Karar, özellikle eski tarihli mirasların ve muvazaalı devirlerin söz konusu olduğu dosyalarda şu noktaları öne çıkarmaktadır:
- Talebin kaynağı ile hasım ayrı şeylerdir: İntifa hakkı mirastan doğsa da ecrimisil davasının hasmı, yararlanmayı engelleyen kişidir; bu kişinin mirasçı olup olmaması belirleyici değildir.
- Muvazaa kararının etkisi: Devrin muvazaa nedeniyle iptal edilmesi, taşınmazı elinde tutan kişinin zilyetliğinin “haklı ve hukuki bir sebebe” dayandığı savunmasını zayıflatır.
- Tapu kaydının sonradan düzeltilmesi: Davalının “iptal kararına kadar malik bendim” savunması, Yargıtay’ın bozma gerekçesinde ayrıca tartışılmamıştır; bu savunmanın dönem hesabına etkisi bozmadan sonraki yargılamada değerlendirilecektir.
- Husumet bir dava şartıdır: Yanlış kişiye yöneltilen dava esasa girilmeden reddedilir. Bu nedenle davanın kime açılacağı, hakkın niteliğine göre belirlenir.
Kararın kesin olarak verildiği ve oy birliğiyle kurulduğu da not edilmelidir. Dosya bölge adliye mahkemesine dönmüş olup nihai tutar henüz belli değildir.
💬 Sık sorulan sorular
Mirastan intifa hakkı alan eş, mirasçı olmayan kişiye dava açabilir mi?
Bölge adliye mahkemesi davayı neden reddetmişti?
Bugün ölen birinin eşi de intifa hakkını seçebilir mi?
Ecrimisil miktarı kesinleşti mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; gayrimenkul ve miras hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde taraf adları yer almamaktadır. Kararda yer alan tutarlar ve dönemler somut dosyaya özgüdür; ecrimisil hesabı taşınmazın niteliğine, el atma süresine, zamanaşımı savunmasına ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.




