Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Ceza HukukuEmsal Kararlar

Tazminat Davası Komisyona Gitmez – Yargıtay 12. CD 2025/5784

Kovuşturma sonunda beraat eden bir kişinin gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği günler için Devletten tazminat istemesi, uzun yıllar boyunca tek bir yoldan yürüdü: ağır ceza mahkemesinde açılan “koruma tedbirleri nedeniyle tazminat” davası. 7499 sayılı Kanun’la 2024 yılında yapılan değişiklik bu yolu ikiye ayırdı; beraat ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına dayanan istemler Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonuna yöneltildi. Değişiklik yürürlüğe girdiğinde ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan çok sayıda dosya için ise şu soru doğdu: Bu davalar da Komisyona mı gönderilecek? Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2022 yılında açılmış bir dosyada bu soruya “hayır” cevabını verdi ve aynı kararda hükmedilen manevi tazminatı yetersiz buldu.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 30.06.2025 tarihli ve E.2025/853, K.2025/5784 sayılı kararıyla, Tebliğnamedeki “dosyanın Komisyona gönderilmesi” yönündeki bozma görüşüne katılmamış; davalı Hazinenin tüm, davacının maddi tazminata ilişkin temyiz sebeplerini reddetmiş, ancak eksik manevi tazminat nedeniyle bölge adliye mahkemesi kararını oy birliğiyle bozmuştur.

Kısa özet: Kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçlamasıyla 309 gün gözaltında ve tutuklu kalan kişi, beraat hükmünün 06.12.2022’de kesinleşmesinin ardından 15.12.2022’de tazminat davası açtı. İlk derece mahkemesi 50.000 TL, bölge adliye mahkemesi düzelterek 100.000 TL manevi tazminata hükmetti. Yargıtay, dava 1 Haziran 2024’ten önce açıldığı için dosyanın Tazminat Komisyonuna gönderilemeyeceğini kabul etti; maddi tazminat isteminin reddini yerinde gördü, manevi tazminatı ise ölçütlere göre eksik bularak hükmü bozdu.

🔒 309 günlük özgürlük kaybı ve tazminat istemi

Karar metnine göre davacı, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlamasıyla 12.02.2019 tarihinde gözaltına alınmış, tutuklanmış ve 18.12.2019 tarihine kadar, toplam 309 gün özgürlüğünden yoksun kalmıştır. İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen yargılama beraatle sonuçlanmış, beraat hükmü 06.12.2022 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşen hüküm davacının kendisine tebliğ edilmemiştir.

Davacı, kesinleşmeden yalnızca birkaç gün sonra, 15.12.2022 tarihinde haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle 1.000.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminat istemiyle dava açmıştır. İlk derece mahkemesi CMK 142’deki sürenin geçmediğini, aynı konuda başka bir dava bulunmadığını ve tutuklulukta geçen sürenin başka bir mahkûmiyetten mahsup edilmediğini tespit ederek davayı kısmen kabul etmiş; gözaltı tarihinden işleyecek yasal faiziyle 50.000,00 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Maddi tazminat istemi karşılık bulmamıştır.

Her iki tarafın istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi, hükmedilen manevi tazminatı eksik bularak 100.000,00 TL’ye yükseltmiş ve başvuruları bu düzeltmeyle esastan reddetmiştir. Davacı tarafı maddi tazminatın reddine ve manevi tazminatın azlığına, davalı Hazine tarafı ise davanın tümden reddedilmesi gerektiğine ve tutarın fazlalığına itiraz ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

🔀 7499 sayılı Kanun görev kuralını nasıl değiştirdi?

CMK 141/1, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat isteyebilecek kişileri on iki bent hâlinde sayar. Bunlardan uygulamada en sık karşılaşılanı (e) bendidir: Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına ya da beraatine karar verilen kişi. (f) bendi gözaltı ve tutuklulukta geçen süresi hükümlülük süresini aşan kişileri, 7499 sayılı Kanun’la eklenen (l) bendi ise konutu terk etmeme veya tedaviye tabi olma şeklindeki adli kontrol yükümlülüğünden sonra beraat edenleri kapsar.

02.03.2024 tarihli 7499 sayılı Kanun’un 13. maddesi CMK 142/2’ye yeni cümleler eklemiştir:

  • 141/1’in (e), (f) ve (l) bentleri kapsamındaki istemlerde 6384 sayılı Tazminat Komisyonu Kanunu hükümleri uygulanır.
  • Bu kapsamda olmasına rağmen ağır ceza mahkemesine yapılan istemler Komisyona gönderilir.
  • Mahkemenin görev alanına giren ve girmeyen istemler birlikte yapılmışsa, mahkeme görev alanı dışındaki istemleri ayırarak Komisyona gönderir; bu hâllerde ağır ceza mahkemesine yapılan istem tarihi esas alınır.

Aynı Kanun CMK 142/8’e de ekleme yapmış, bölge adliye mahkemesinin karar yerinde görülmediğinde işin esası hakkında karar vereceğini ve bu kararların kesin olduğunu düzenlemiştir. Böylece ağır ceza mahkemesinde kalan tazminat dosyalarında da kanun yolu sistemi değişmiştir. Somut dosyadaki bölge adliye mahkemesi kararı ise Yargıtay’ın temyiz incelemesine konu olmuştur.

🗓️ Geçiş hükmü: 1 Haziran 2024 eşiği

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Tebliğnamesinde, beraate dayanan bu istemin artık Tazminat Komisyonunun görev alanında kaldığı düşüncesiyle hükmün bozulmasını ve dosyanın Komisyona gönderilmesini istemiştir. Daire bu görüşe katılmamıştır.

Gerekçe, 7499 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle 6384 sayılı Kanun’a eklenen geçici 3. maddenin 4. fıkrasıdır. Karar metninde aktarıldığı üzere bu hüküm, Komisyona CMK 142/2 kapsamındaki istemler bakımından 1/6/2024 tarihinden sonra müracaat edilebileceğini öngörür. Daire, davanın 15.12.2022 tarihinde açıldığını dikkate alarak bu dosyanın Komisyona gönderilmesine yer olmadığını, ağır ceza mahkemesinde başlayan yargılamanın burada sonuçlandırılması gerektiğini kabul etmiştir.

Bu yaklaşımın anlamı şudur: Yeni görev kuralı, Komisyonun bu istemler için kapılarını açtığı tarihten sonraki başvurulara uygulanır. Kanun değişikliğinden önce ağır ceza mahkemesinde açılmış ve görülmekte olan davalar, salt kanun değiştiği için Komisyona aktarılmaz. Böylece hem yıllardır süren davaların başa dönmesi hem de davacıların istem tarihi bakımından belirsizlik yaşaması önlenmiş olur.

📎 Kararın tam metni: Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 30.06.2025 tarihli, E.2025/853, K.2025/5784 sayılı kararı PDF olarak buradan okunabilir.

💰 Manevi tazminat neden eksik bulundu?

Daire görev meselesini çözdükten sonra işin esasına geçmiştir. Davalı vekilinin temyiz sebeplerinin tamamını ve davacı vekilinin maddi tazminata ilişkin temyiz sebeplerini yerinde görmemiştir. Buna karşılık manevi tazminat miktarı yönünden davacının itirazını kabul etmiştir.

Kararda manevi tazminatın belirlenmesinde “nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte” dikkate alınması gereken unsurlar tek tek sayılmıştır:

  • Davacının sosyal ve ekonomik durumu,
  • Üzerine atılı suçun niteliği,
  • Tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı,
  • Tutuklu kaldığı süre,
  • Tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faiziyle birlikte elde edilecek parasal değer.

Daireye göre bu ölçütler gözetilerek hak ve nesafete uygun, makul bir miktar belirlenmesi gerekirken, ölçütlere uymayacak düzeyde eksik manevi tazminata hükmedilmiştir. Bölge adliye mahkemesinin tutarı iki katına çıkarmış olması bu sonucu değiştirmemiştir. Hüküm CMK 302/2 uyarınca, Tebliğnameye uygun olarak bozulmuş ve dosya CMK 304/2-b gereği aynı bölge adliye mahkemesi dairesine gönderilmek üzere Başsavcılığa tevdi edilmiştir.

Burada dikkat çeken nokta, bozmanın Tebliğnameyle “sonuç” bakımından örtüşmesine karşın gerekçe bakımından ayrışmasıdır: Başsavcılık görev gerekçesiyle bozma isterken Daire görev itirazını reddetmiş, bozmayı yalnızca manevi tazminatın miktarına dayandırmıştır. Maddi tazminat isteminin reddi ise temyiz incelemesinden geçerek yerinde kalmıştır.

🧭 Hangi istem nereye gider?

Karar ve kanun metni birlikte okunduğunda, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemlerinde görevli merci bakımından şu ayrım ortaya çıkar:

  • Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı kararı ve hükümlülüğü aşan tutukluluk (CMK 141/1-e, f, l): 1 Haziran 2024’ten sonra yapılan istemler bakımından Tazminat Komisyonu.
  • Aynı nitelikte olup 1 Haziran 2024’ten önce ağır ceza mahkemesinde açılmış davalar: Bu kararda olduğu gibi ağır ceza mahkemesinde sonuçlandırılır, Komisyona gönderilmez.
  • Kanuna aykırı yakalama ve tutuklama, makul sürede hâkim önüne çıkarılmama, haklar hatırlatılmadan tutuklama, ölçüsüz arama, koşulları oluşmadan el koyma gibi diğer bentler: Ağır ceza mahkemesi.
  • Karma istemler: Mahkeme kendi görevindekileri ayırır, kalanını Komisyona gönderir; süre bakımından mahkemeye yapılan ilk istem tarihi esas alınır.

Hangi yol izlenirse izlensin, CMK 142/1’deki süre kuralı aynıdır: İstem, kararın kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde yapılmalıdır. Somut dosyada kesinleşme davacıya tebliğ edilmediğinden bir yıllık üst sınır belirleyici olmuş, dava kesinleşmeden dokuz gün sonra açıldığı için süre sorunu doğmamıştır.

Tazminat Komisyonunun belirlediği tutarların anayasal denetimine ilişkin bir örnek için Tazminat Komisyonunda düşük tutar yazımıza, gözaltı süresinin gün hesabı için AYM 2023/29148 incelememize bakılabilir.

🙋 Sorular ve cevaplar

Beraat eden herkesin tazminat davası artık Komisyona mı gider?

Kanun metnine göre CMK 141/1-e, f ve l bentlerine dayanan istemlerde 6384 sayılı Kanun uygulanır. Ancak 6384 sayılı Kanun’un geçici 3/4 maddesi Komisyona bu istemler için 1/6/2024’ten sonra başvurulabileceğini öngörür. Yargıtay 12. Ceza Dairesi bu nedenle 2022’de açılmış davanın Komisyona gönderilemeyeceğini kabul etmiştir.

Bu dosyada maddi tazminat neden verilmedi?

İlk derece mahkemesi maddi tazminat istemini kabul etmemiş, bölge adliye mahkemesi bu yönü değiştirmemiş ve Yargıtay davacının maddi tazminata ilişkin temyiz sebeplerini reddetmiştir. Karar metninde ret gerekçesinin ayrıntısına yer verilmemiştir; Yargıtay incelemesi delillerin ve takdirin dosya kapsamına uygun olduğu tespitiyle sınırlı kalmıştır.

100.000 TL manevi tazminat neden yetersiz görüldü?

Daireye göre manevi tazminat; davacının sosyal ve ekonomik durumu, suçlamanın niteliği, olayın gelişimi, 309 günlük tutukluluk süresi ve kesinleşmeye kadar faiziyle ulaşılacak parasal değer birlikte gözetilerek belirlenmelidir. Bu ölçütlere göre hükmedilen tutar eksik bulunmuş; yeni miktarı bozma sonrası bölge adliye mahkemesi belirleyecektir.

Tazminat davasında süre ne zaman başlar?

CMK 142/1’e göre süre, kesinleşmenin ilgiliye tebliğinden itibaren üç aydır; ancak her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde istemde bulunulması gerekir. Tebliğ yapılmamışsa bir yıllık üst sınır belirleyici olur. Karma istemlerde Komisyona aktarılan kısım için ağır ceza mahkemesine yapılan istem tarihi esas alınır.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; ceza muhakemesine ilişkin diğer incelemeler Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde davacının adı yer almamaktadır. Görevli merci ve tazminat miktarına ilişkin değerlendirme, somut dosyadaki dava tarihine, tutukluluk süresine ve kişisel koşullara dayanır. Benzer görünen bir dosyada sonuç; istem tarihine, dayanılan CMK 141 bendine, sürelere ve mahkemenin takdirine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud