İzinsiz Forex Faaliyetine Para Toplayanlar: Yargıtay’dan “Yardım Eden” Kararı
Kaldıraçlı alım satım işlemlerinde “benim tanıdığım var, paranı ona verelim” cümlesi çoğu zaman masum bir aracılık gibi görünür. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2023/18152 E. ve 2025/7328 K. sayılı kararı, bu aracılığın hukuki adını koyuyor: izinsiz sermaye piyasası faaliyetine yardım etme. Karar, istinaf mahkemesinin verdiği beraat hükümlerini bozmuştur.
📊 Dosyanın Sayısal Tablosu
Karar metninde yer alan Sermaye Piyasası Kurulu Denetleme Dairesi raporlarına ve bilirkişi tespitlerine göre tablo şöyledir. İnceleme dışı sanık, izinsiz olarak sermaye piyasası faaliyetinde bulunmaktan mahkûm olmuş ve hüküm kesinleşmiştir. Bu kişinin hesaplarına inceleme döneminde 174 kişi toplam 42.447.506 TL göndermiştir. Paranın 10.164.509 TL’lik bölümü yatırım kuruluşlarındaki hesaplara aktarılmış ve tamamına yakını kaldıraçlı alım satım olmak üzere yaklaşık 6 milyar TL hacminde işlem yapılmıştır.
Beraatleri bozulan sanıkların bu yapıya aktardığı tutarlar kararda ayrı ayrı gösterilmiştir: sırasıyla 1.056.150 TL, eşi ve akrabasının hesaplarını kullanarak toplam 5.939.730 TL, 1.086.000 TL, 1.123.397 TL, 1.549.964 TL ve 1.023.000 TL. Bu kişilerin kendi hesaplarına ise 26 ilâ 180 arasında değişen sayıda gerçek ve tüzel kişi tarafından, gelir düzeyleriyle bağdaşmayan tutarlar gönderilmiştir.
⚖️ Mahkûmiyetten Beraate, Beraatten Bozmaya
Eskişehir 3. Asliye Ceza Mahkemesi 27.04.2021 tarihli kararıyla, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefet suçundan; vefat eden sanık hakkındaki kamu davasının düşürülmesine, merkezî konumdaki sanığın neticeten 5 yıl hapis ve 1.000.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, para toplayan altı sanığın ise ayrı ayrı 2 yıl 1’er ay hapis ve 45.000,00’er TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesi, merkezî sanık hakkındaki istinaf başvurusunu esastan reddetmiş; para toplayan altı sanığın ise ayrı ayrı beraatine karar vermiştir. Beraatin gerekçesi, bu kişilerin merkezî sanığın sermaye piyasası faaliyetinde bulunma izninin olmadığını bilmeden para gönderdikleri, dolayısıyla suç kastıyla hareket etmedikleridir.
Katılan vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesi, bölge adliye mahkemesinin hiçbir araştırma yapmadan ve suç duyurusu dilekçesindeki tespitleri değerlendirmeden beraat kararı verdiğini tespit ederek hükmü bozmuştur.
🧩 TCK 39/2-b: “Yardım Eden” Nedir?
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 39 uncu maddesi, suçun işlenişine yardım eden kişinin cezasının indirilerek uygulanmasını düzenler. Maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi, yardım hâllerinden birini “suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek ya da fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak” biçiminde tanımlar.
Daire, bu bendi somut olaya şöyle uygulamıştır: sanıklar izinsiz sermaye piyasası faaliyetine bizzat iştirak etmemiştir; ancak bu işlemlerde kullanılacak paraları temin etmişlerdir. Karar metninin ifadesiyle, kendilerine teslim edilen ve gönderilen paraları, izinsiz olarak sermaye piyasası faaliyetinde bulunan kişiye “kâr vaadi ve portföy yönetimi amacı ile” göndermişlerdir. Bu nedenle yardım eden sıfatıyla mahkûmiyetlerine karar verilmesi gerekirdi.
🔍 Yargıtay’ın Dayandığı Somut Ölçütler
Kararın uygulama değeri, “bilmiyordum” savunmasının hangi verilerle aşıldığını göstermesindedir:
- Sanıklar merkezî kişiyi meslektaşlık veya akrabalık ilişkisi nedeniyle önceden tanımaktadır ve onun kaldıraçlı işlemlerde faaliyette bulunduğunu, bu işten kâr ettiğini bilmektedirler.
- Paralarını bu işte kullanmak isteyenlerin sayısı arttıkça, sanıklar aracılığıyla para toplanmaya başlanmıştır.
- Sanıkların kendi hesaplarında yatırım kuruluşları nezdinde yaptıkları işlemler, tutar ve sıklık bakımından önemsiz düzeydedir; yani gelen paralar kendi yatırımları için değildir.
- Hesaplara gelen tutarlar sanıkların gelir düzeyiyle bağdaşmamaktadır ve süreklilik arz etmektedir.
- “Borç alışverişi” savunması, süreklilik arz eden ve gelir düzeyiyle bağdaşmayan yüksek tutarlar bakımından hayatın olağan akışına uygun görülmemiştir.
- Bazı sanıklar Kurula gönderdikleri cevabi yazılarda, topladıkları paraları kaldıraçlı alım satım işlemlerinde değerlendirilmek üzere gönderdiklerini kabul etmiştir; biri ayrıca %10 kâr payı karşılığında gönderdiğini ifade etmiştir.
Buradaki ölçüt seti, benzer dosyalarda “ben sadece arkadaşımın parasını ilettim” savunmasının nasıl tartılacağını göstermektedir.
💬 Havale Açıklamaları Neden Delil Sayıldı?
Kararda ayrı bir başlık olarak öne çıkan delil kalemi, banka havale açıklamalarıdır. Hesap özetleri üzerinde yapılan incelemede bazı gönderimlerin açıklama bölümüne “foreks”, “FOREX PARASI”, “frx”, “forex katılım payı” gibi ibareler yazıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca bir sanığın, muhtelif kişilerden topladığı paraları aynı gün, aynı tutarda ve gönderenin adını açıklamaya yazarak merkezî kişiye aktardığı görülmüştür.
Bu iki tespit birlikte, paranın niteliğini ve akışın toplayıcı-aktarıcı yapısını ortaya koymuştur. Para izinin nasıl kurulduğuna ilişkin benzer bir örnek için vadesinde ödenmeyen bonoda aracı kurumun sorumluluğuna ilişkin karar incelenebilir.
🆕 İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyeti ve Güncel Çerçeve
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca kaldıraçlı alım satım işlemlerine aracılık ve portföy yöneticiliği, Sermaye Piyasası Kurulundan izin alınmasını gerektiren faaliyetlerdir. İzinsiz yürütülen faaliyet, Kanun’un 109 uncu maddesindeki izinsiz sermaye piyasası faaliyeti suçunu oluşturur. Bu karar, izinsiz faaliyetin çevresindeki para toplayıcılarının da ceza sorumluluğu doğurabileceğini göstermesi bakımından önemlidir.
Sermaye piyasası suçlarında unsurların nasıl tartıldığına ilişkin bir başka örnek için yalan haberle piyasa dolandırıcılığı ve “menfaat” unsuru kararı okunabilir. Bu karara konu türden bir dosya hakkında detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Parayı yalnızca aktaran kişi de sorumlu olur mu?
Kararda, izinsiz sermaye piyasası faaliyetine bizzat iştirak etmemekle birlikte bu işlemlerde kullanılacak paraları temin eden kişilerin 5237 sayılı Kanun’un 39/2-b maddesi uyarınca yardım eden sıfatıyla mahkûmiyetlerine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
“İzni olmadığını bilmiyordum” savunması sonuç doğurur mu?
İstinaf mahkemesi bu savunmayı kabul edip beraat kararı vermiş; Yargıtay ise hiçbir araştırma yapılmadan ve dosyadaki tespitler değerlendirilmeden varılan bu sonucu hukuka aykırı bulmuştur.
Kurula verilen yazılı beyan dosyada nasıl değerlendirilir?
Bu dosyada bazı sanıkların Kurula gönderdiği cevabi yazılarda, topladıkları paraları kaldıraçlı alım satım işlemlerinde değerlendirilmek üzere aktardıklarını kabul ettikleri, kararda delil olarak aktarılmıştır.
Bu karar benim dosyama doğrudan uygulanır mı?
Yargıtay kararları benzer olaylarda güçlü bir yol göstericidir; ancak her dosya kendi delilleriyle değerlendirilir. Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; karar özeti ilgili Yargıtay kararının yayımlanmış metninden aktarılmıştır ve her somut olay kendi delilleriyle değerlendirilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, şikâyet ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
