Kar Ağırlığıyla Çöken Sundurma – Yargıtay 4. HD 2026/1372

Fabrika ve atölyelerde ana binaya bitişik inşa edilen çelik sundurmalar; hammaddenin, bitmiş ürünün ya da makinelerin açıkta kalmaması için kullanılan, çoğu zaman sonradan eklenmiş yapılardır. Yoğun bir kar yağışında bu yapı çöktüğünde ve altındaki mallar zarar gördüğünde ilk soru, işyeri sigortasının bu zararı karşılayıp karşılamadığıdır. Poliçede bina teminatı bulunmuyorsa sundurma da “bina” sayılıp teminat dışında mı kalır, yoksa genel şartlarda sayılan “eklentiler” arasında mı yer alır? Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Sigorta Tahkim Komisyonundan gelen bir dosyada bu soruyu poliçenin kendi lafzından hareketle cevapladı.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 11.02.2026 tarihli ve E.2025/13136, K.2026/1372 sayılı kararıyla, bina bitişiğine yapılmış sundurmanın poliçedeki “gibi eklentiler” ibaresi kapsamında teminat içinde kaldığını kabul etmiş ve sundurma hasarını dışarıda bırakan İtiraz Hakem Heyeti kararını oy birliğiyle bozmuştur.
❄️ Kar yağışı ve çöken sundurma
Davacı şirket, imalat yaptığı fabrikayı davalı sigorta şirketine 01.11.2020-01.11.2021 dönemini kapsayan bir KOBİ işyeri sigorta poliçesiyle sigortalatmıştır. Poliçe süresi içinde, 17.02.2021 tarihinde bölgede yoğun kar yağışı yaşanmış; fabrika binasının bitişiğinde bulunan çelik konstrüksiyon sundurma biriken karın ağırlığına dayanamayarak çökmüştür. Çökme sonucunda sundurmanın kendisi ile altında bulunan demirbaşlar ve şirketin ürettiği emtia hasar görmüştür.
Hasar aynı gün sigortacıya ihbar edilmiş, sigortacı da bir eksper görevlendirmiştir. Eksper raporunda ise teminatın, bina çatısındaki kar ağırlığı nedeniyle oluşan hasarı kapsamadığı belirtilmiştir. Davacı, tespit edilen 454.188,90 TL zararın ödenmemesi üzerine Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmuş ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 41.000,00 TL tazminat talep etmiştir.
🛡️ Sigortacının iki aşamalı savunması
Sigortacının savunması dikkat çekici biçimde kademelidir:
- Birinci kademe: Hasar gören sundurma binanın mütemmim cüzüdür (bütünleyici parçasıdır); bu nedenle bina teminatı içinde değerlendirilmelidir. Poliçede bina teminatı bulunmadığından sundurma hasarı karşılanamaz.
- İkinci kademe: Bina teminat kapsamında sayılsa bile kar ağırlığıyla çöken şey bina çatısı değil, sonradan ilave edilen sundurmadır.
- Emtia ve demirbaş yönünden: Teminat kapsamında olması için malların sigortalı fabrika binasının içinde olması ve fabrika çatısının çökmesiyle zarar görmesi gerekir; sundurma altındaki mallar bu şartı karşılamaz.
- Ayrıca: Zararın ispatlanmadığı ve vekâlet ücretinin 1/5 oranında belirlenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Savunmanın ilk iki kademesi birbirini tamamlayacak şekilde kurulmuştur: Sundurma bir yandan binanın parçası sayılarak bina teminatının yokluğuna bağlanmış, öte yandan binadan ayrı, sonradan eklenmiş bir yapı olarak nitelendirilmiştir.
🏛️ Hakem heyetlerinin değerlendirmesi
Uyuşmazlık, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesiyle kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde görülmüştür.
- Uyuşmazlık Hakem Heyeti: Taraflar arasında KOBİ işyeri poliçesi bulunduğunu, poliçede bina teminatı olmadığını, Yangın Sigortası Genel Şartlarında taşınmaz mallarda teminata girecek eklentilerin sayıldığını, bu itibarla sundurmanın da bina kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuçta 230,00 TL demirbaş (lazer makinesi, gaz tankları, topraklama hattı) ve 35.522,13 TL emtia olmak üzere 35.752,13 TL tazminata hükmedilmiştir.
- İtiraz Hakem Heyeti: Her iki tarafın itirazı üzerine, aynı tutarın kabulünü ve fazlaya ilişkin talebin reddini yerinde bulmuş; yalnız vekâlet ücreti yönünden davalının itirazını kabul ederek davacı lehine 5.100,00 TL vekâlet ücretine hükmetmiştir.
Böylece en büyük zarar kalemi olan sundurmanın kendisi tazminat hesabının dışında kalmıştır. Davacı vekili temyiz dilekçesinde tam olarak bu noktaya itiraz etmiş, sundurmanın teminat kapsamında olduğunu ve zararın en büyük kısmını oluşturduğunu ileri sürmüştür.
🔎 Yargıtay’ın poliçe yorumu
Daire, değerlendirmeye poliçenin A.2 “Sigorta Bedelinin Kapsamı” başlıklı maddesinden başlamıştır. Bu maddenin taşınmaz mallara ilişkin bölümü şöyledir:
“Aksine sözleşme yoksa; binaların dışındaki bahçıvan evi, garaj, su deposu, kömürlük gibi eklentiler ile binaların içlerinde veya üzerlerinde bulunan her çeşit sabit tesisat, asansör ve yürüyen merdivenler, yıldırımlık, televizyon anteni gibi binayı tamamlayan şeyler ile temeller ve istinat duvarları sigorta bedelinin kapsamı içindedir.”
Daireye göre bu düzenlemeyle binaların temelleri sigorta bedelinin kapsamına dahil edilmiştir. Bununla birlikte poliçedeki “gibi eklentiler” ibaresi, bina bitişiğine yapılmış sundurmanın da teminat kapsamında olduğunu gösterir. O hâlde İtiraz Hakem Heyetinin, sundurmada meydana gelen hasarın poliçe teminatı içinde kaldığını kabul etmesi, sundurmadaki hasarı belirlemesi ve sonucuna göre karar vermesi gerekirdi. Bunun yapılmaması hatalı değerlendirme olarak görülmüş ve karar bozulmuştur.
Kararın sonucu, sigortacının savunmasındaki çelişkiyi de ortadan kaldırmaktadır: Sundurma, poliçe metninde sayılan bahçıvan evi, garaj, su deposu ve kömürlük gibi binanın dışında kalan yardımcı yapılarla aynı grupta görülmüştür. “Gibi” kelimesi, sayılan örneklerin sınırlayıcı olmadığını; benzer nitelikteki yapıların da kapsama girdiğini göstermektedir.
🧱 Eklenti mi, bütünleyici parça mı?
Sigortacının savunmasında kullandığı “mütemmim cüz” kavramı, eşya hukukundaki bütünleyici parçayı ifade eder. Türk Medeni Kanunu’nun 684. maddesine göre bütünleyici parça, yerel âdete göre asıl şeyin temel unsuru olan ve o şey yok edilmedikçe, zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılması mümkün olmayan parçadır.
Yargıtay kararında bu eşya hukuku tartışmasına girmemiş; uyuşmazlığı doğrudan sözleşmenin, yani poliçenin metni üzerinden çözmüştür. Bu yaklaşım sigorta uyuşmazlıklarında belirleyici bir ilkeyi yansıtır: Teminatın kapsamı, öncelikle tarafların kabul ettiği poliçe ve genel şartlar metnine göre belirlenir. Poliçe, bina dışındaki eklentileri ayrıca sayıyorsa, bir yapının eşya hukuku bakımından binanın bütünleyici parçası olup olmadığı tartışması, poliçenin açık lafzının önüne geçmez.
Kararda anılmamakla birlikte, genel işlem koşullarının yorumuna ilişkin Türk Borçlar Kanunu’nun 23. maddesi de bu tür tartışmalarda sıklıkla gündeme gelir. Bu hükme göre açık ve anlaşılır olmayan veya birden çok anlama gelen bir hüküm, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır.
KOBİ ve işyeri paket poliçelerinde teminat kapsamına ilişkin başka örnekler için KOBİ paket poliçesinde KDV ve iş durması ile leasing makinesinde yangın tam hasarı yazılarına bakılabilir.
🧮 Tutarlar ve bozmanın kapsamı
Dosyadaki rakamlar bozmanın pratik önemini gösterir. Eksper tarafından tespit edildiği belirtilen zarar 454.188,90 TL iken, hakem heyetlerince hükmedilen tutar 35.752,13 TL‘de kalmıştır; aradaki farkın önemli kısmı sundurma hasarına ilişkindir. Davacının başvurusu ise şimdilik 41.000,00 TL üzerinden yapılmıştır.
Yargıtay’ın bozması sınırlıdır:
- Davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi yerinde görülmüş, buna yönelik itiraz reddedilmiştir.
- Davacının diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.
- Bozma, sundurma hasarının teminat dışında bırakılması noktasına özgüdür: Sundurmadaki hasar belirlenecek ve sonucuna göre karar verilecektir.
Sundurmadaki zararın ne kadar olduğu ve bu zararın talep edilen tutarla ilişkisi Yargıtay kararında belirlenmemiştir; bu hesap, bozmadan sonra yapılacak inceleme ile ortaya çıkacaktır.
📋 Poliçe okurken dikkat çeken noktalar
Karar, işyeri sigortalarında sıkça karşılaşılan birkaç soruya ışık tutmaktadır:
- Bina teminatının yokluğu her yapıyı dışarıda bırakmaz: Bu dosyada poliçede bina teminatı bulunmamasına rağmen sundurma, eklenti düzenlemesi nedeniyle teminat kapsamında sayılmıştır.
- Örnekleyici sayım: Genel şartlardaki “gibi” ifadesi, listenin kapalı olmadığını gösterir; benzer işlevdeki yapılar da kapsama girebilir.
- Sonradan eklenen yapılar: Sundurmanın sonradan ilave edilmiş olması, Daire tarafından teminat dışı kalmasına gerekçe yapılmamıştır.
- Eksper raporu bağlayıcı değildir: Eksperin teminat kapsamına ilişkin görüşü, yargısal makamların poliçe yorumu karşısında belirleyici olmamıştır.
❓ Sık sorulan sorular
Poliçede bina teminatı yoksa sundurma hasarı karşılanır mı?
Sigortacının mütemmim cüz savunması neden kabul edilmedi?
Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarına karşı Yargıtay'a gidilebilir mi?
Bozma kararından sonra tazminat tutarı kesinleşti mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; sigorta hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde sigorta şirketinin ve sigortalının unvanları anonimleştirilmiştir. Tutarlar karar metninde yer aldığı şekliyle aktarılmıştır; bozma sonrası yapılacak hesapla nihai tazminat miktarı değişebilir. Benzer görünen bir dosyada sonuç; poliçenin özel ve genel şartlarına, yapının niteliğine ve hasar tespitine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
Bulunduğunuz il için: İl il sigorta avukatı sayfaları




