Borsada payları işlem gören bir şirketin fabrikasını, arazisini ve makine parkını tek seferde elden çıkarması, küçük pay sahibi açısından yatırımın niteliğini kökten değiştirebilecek bir karardır. Sermaye Piyasası Kanunu bu tür işlemleri “önemli nitelikte işlem” olarak ayrı bir rejime bağlamış, genel kurulda aranacak oy oranını da Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel kuraldan farklı belirlemiştir. Ancak kanunun öngördüğü oranın sağlanmış olması, kararın geçerliliği için her zaman yeterli değildir: şirketin esas sözleşmesinde daha ağır bir nisap bulunup bulunmadığı da ayrıca incelenmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 06.10.2025 tarihli ve E.2025/288, K.2025/5961 sayılı kararıyla, halka açık bir anonim şirketin bütün gayrimenkullerinin ve makine parkının satışına onay veren genel kurul kararına karşı açılan davada, esas sözleşme getirtilmeden nisabın yeterli kabul edilmesini eksik inceleme saymıştır. Daire ayrıca, aynı varlıkların bir yıl içinde daha düşük bedelle satışa onaylanmasının dürüstlük kuralı açısından değerlendirilmemesini de bozma nedeni yapmış ve bölge adliye mahkemesi kararını bozarak kaldırmıştır.
🏭 Satışa çıkarılan fabrika, arazi ve makine parkı
Uyuşmazlık, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinde 2018/750 Esas sayısıyla açılan genel kurul kararının iptali davasından doğmuştur. Davalı, payları borsada işlem gören halka açık bir anonim şirkettir. Davacı ise şirket sermayesinde payı bulunan ve dava konusu genel kurula bizzat katılan bir pay sahibidir.
Dosyadaki bilgilere göre şirketin 28.12.2017 tarihli olağanüstü genel kurulunda, şirket ile bağlı ortaklığının gayrimenkulleri ve makine parkının 34.000.000 USD + KDV bedelle satılması yönünde karar alınmıştı. Bu karar kaldırılmadan ve vazgeçildiğine dair yeni bir karar alınmadan satış fiyatı yönetim kurulunca düşürülmüş; 21.11.2018 tarihli olağanüstü genel kurulda aynı varlıkların 27.500.000 USD + KDV bedelle dava dışı bir şirkete satışı onaylanmıştır.
Davacı, önemli miktarda şirket varlığının toptan satışının genel kurulun devredilemez yetkisinde olduğunu, yönetim kurulunun şirketin halka açık niteliğini göz ardı ettiğini ileri sürmüştür.
🗳️ Genel kurulun iki gündem maddesi
Dava, 21.11.2018 tarihli toplantının iki ayrı gündem maddesine yöneltilmiştir:
| Gündem maddesi | İçerik | Davacının talebi |
|---|---|---|
| 2. madde | Şirket işleri ve özellikle ayrılma hakkı hakkında bilgi verilmesi; pay başına 0,0068648 TL ayrılma bedeli açıklanmıştır. | Butlan tespiti ve iptal |
| 3. madde | Şirket ile bağlı ortaklığının gayrimenkulleri ve makine parkının tamamının satışının onaylanması | İptal |
Davacı, 3. maddeye olumsuz oy vermiş ve muhalefetini tutanağa geçirtmiştir. Davalı şirket ise ayrılma hakkı kullanım süresinin 28.11.2018–11.12.2018 olarak belirlendiğini, bu sürede hiçbir ortağın hakkını kullanmadığını, 2. madde için oylama yapılmadığını ve SPK işlemine karşı Danıştay’da dava açıldığını savunmuştur.
⚖️ Derece mahkemeleri neden reddetti?
İlk derece mahkemesi, 2. gündem maddesi bakımından oylama yapılmadığını ve “maddi âlemde hiç doğmayan bir kararın” geçersizliğinden söz edilemeyeceğini kabul etmiştir. 3. madde yönünden ise şu tespitlere dayanmıştır:
- TTK 408/2-f ve 421/3-a uyarınca önemli miktarda şirket varlığının satışı genel kurulun devredilemez yetkisindedir.
- Şirket halka açık olduğundan SPKn’deki özel nisap uygulanır; genel kurula katılan payların en az üçte ikisinin olumlu oyu gerekir.
- Toplantıda %83 oranında olumlu oy kullanılmıştır.
- Satış, şirket borçlarının ödenmesi amacını taşımakta olup işletme devri niteliğinde değildir.
Bu gerekçelerle dava reddedilmiş; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi de bilirkişi kök ve ek raporlarının denetime elverişli olduğunu belirterek 2022/853 Esas, 2024/2162 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
🔍 Yargıtay’ın iki ayrı bozma gerekçesi
Daire, 2. gündem maddesine ilişkin olanlar da dâhil diğer temyiz itirazlarını reddetmiş; incelemeyi 3. maddedeki satış kararına yoğunlaştırmıştır. Kararda, genel kurul tarihinde yürürlükte olan SPKn 23/1 hükmü aktarılmış ve “mal varlığının tümünü veya önemli bir bölümünü devretmesi” hâlinin önemli nitelikte işlem sayıldığı hatırlatılmıştır. Ardından SPKn 29/6’nın nisap kuralı ele alınmıştır.
Birinci gerekçe: SPKn 29/6, esas sözleşmede açıkça oran belirtilerek daha ağır nisap öngörülebileceğini kabul etmektedir. Mahkemeler şirketin esas sözleşmesinde böyle bir hüküm bulunup bulunmadığını araştırmadan doğrudan kanundaki orana göre karar vermiştir. Daire’ye göre toplantı ve karar nisabının bulunmaması genel kurul kararının yokluğu sebebidir ve resen gözetilir. Bu nedenle esas sözleşme ile varsa tadil metinleri getirtilmeden verilen karar eksik incelemeye dayanmaktadır.
İkinci gerekçe (kabule göre): Aynı varlıkların 28.12.2017’de 34.000.000 USD + KDV’ye, 21.11.2018’de ise 27.500.000 USD + KDV’ye satışının onaylanması, hakların sakınılarak kullanılması ilkesi ve TMK 2’deki dürüstlük kuralı bakımından hiç tartışılmamıştır. Daire bunu da bozma nedeni saymıştır.
Sonuçta bölge adliye mahkemesi kararı HMK 373/1 uyarınca bozularak kaldırılmış ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiştir. Karar oy birliğiyle verilmiştir.
📐 Nisap hesabında üç katman
Karar, halka açık ortaklıklarda önemli işlem kararının geçerliliğinin tek bir orana bakılarak denetlenemeyeceğini göstermektedir. Kararda aktarılan hükümler birlikte okunduğunda inceleme şu sırayla ilerler:
- Kanuni taban: SPKn 29/6’ya göre toplantı nisabı aranmaksızın genel kurula katılan oy hakkını haiz payların üçte ikisinin olumlu oyu gerekir; sermayenin en az yarısı hazırsa katılanların çoğunluğu yeterlidir.
- Esas sözleşme: Esas sözleşmede açıkça oran belirtilerek daha ağır bir nisap öngörülmüşse o oran uygulanır; kanuni nisabı hafifleten hükümler ise geçersizdir.
- Oy yasağı: TTK 436/1 kapsamında işleme taraf olan ortaklar bu kararların görüşüldüğü genel kurulda oy kullanamaz.
Dosyada ilk katman sağlanmış görünmektedir; ancak ikinci katman hiç incelenmemiştir. Yargıtay’ın “yokluk” vurgusu, bu eksikliğin taraflarca ileri sürülüp sürülmemesinden bağımsız olarak mahkemece kendiliğinden araştırılması gerektiği anlamına gelir. Esas sözleşmede hangi oranın yer aldığı bilinmediğinden Daire, sonucu kendisi tayin etmek yerine araştırma yapılmasını istemiştir.
TTK’nın genel kurala ilişkin 408. maddesinin anayasal denetimine dair değerlendirmeler serideki şirket varlığı satışında genel kurul yetkisi yazısında; borsa şirketinde genel kurula katılım hakkı ise genel kurula alınmayan hissedar yazısında incelenmiştir.
💱 34 milyon dolardan 27,5 milyon dolara
Kararın ikinci ayağı, nisap sağlanmış olsa bile kararın içeriğinin denetlenebileceğini hatırlatmaktadır. Yaklaşık bir yıl arayla aynı varlık paketi için iki farklı bedel onaylanmış, aradaki fark 6.500.000 USD’ye ulaşmıştır. Davacıya göre ilk karar kaldırılmadan satış fiyatı yönetim kurulunca düşürülmüş ve genel kurul bu düşük bedeli onaylamıştır.
Yargıtay bedel farkının tek başına kararı geçersiz kıldığını söylememiştir. Tespit ettiği eksiklik, bu farkın hakkın kötüye kullanılması yasağı ve TMK 2 açısından hiç tartışılmamış olmasıdır. Yeniden yargılamada mahkemenin, bedel düşüşünün piyasa koşulları, şirketin borç durumu veya alıcı ile ilişkiler gibi nedenlerle açıklanıp açıklanamayacağını değerlendirmesi beklenecektir.
🧾 Ayrılma hakkı fiyatı tartışması
Dosyanın dikkat çeken bir yan unsuru, genel kurulda açıklanan ayrılma hakkı bedelidir. Şirket pay başına 0,0068648 TL açıklamış; Sermaye Piyasası Kurulu ise 13.12.2018 tarihli kararıyla, Önemli Nitelikteki İşlemlere İlişkin Ortak Esaslar ve Ayrılma Hakkı Tebliği’nin 10. maddesine göre hesaplanacak bedelin 1,00 TL nominal değerli pay başına 1,14257 TL olduğunun kamuya duyurulmasına karar vermiştir.
Aynı SPK kararında, hatalı duyuru nedeniyle zarara uğrayan pay sahiplerinin genel hükümler çerçevesinde ilgili dönemdeki yönetim kurulu üyeleri aleyhine dava açabileceği yönünde bilgilendirilmesi de öngörülmüştür. Ancak bu dosyada 2. gündem maddesi oylamaya sunulmadığından bu kısma yönelik talep reddedilmiş, Yargıtay da bu yöndeki itirazları kabul etmemiştir. Dolayısıyla karar, ayrılma bedelinin hatalı hesaplanmasının sonuçlarını değil, varlık satışı kararının geçerlilik koşullarını ele almaktadır.
🆕 7222 sayılı Kanunla değişen tanım
Yargıtay, genel kurul tarihinde yürürlükte olan metni uygulamıştır. SPKn 23/1, 20.02.2020 tarihli 7222 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Güncel metinde önemli nitelikteki işlemler “birleşme, bölünme işlemlerine taraf olması, tür değiştirmesi, imtiyaz öngörmesi veya mevcut imtiyazların kapsam veya konusunu değiştirmesi gibi yatırımcıların yatırım kararlarının değişmesine yol açacak ortaklığın yapısına ilişkin temel işlemler” olarak tanımlanmakta; önemlilik ölçüsü dâhil usul ve esasları belirleme yetkisi Kurula bırakılmaktadır. Eski metindeki “mal varlığının tümünü veya önemli bir bölümünü devretmesi” ifadesi artık kanun metninde sayılmamaktadır.
Ayrılma hakkını düzenleyen SPKn 24 de aynı Kanunla değiştirilmiştir. SPKn 29/6’daki nisap kuralı ve esas sözleşmede daha ağır nisap öngörülebilmesi imkânı ise güncel metinde de korunmaktadır. Bu nedenle kararın “esas sözleşme araştırılmalı” tespiti, değişiklik sonrasında önemli nitelikte işlem sayılan kararlar bakımından da yol gösterici niteliktedir.
❓ Merak edilenler
Yargıtay varlık satışı kararını iptal etti mi?
Hayır. Daire kararın iptaline kendisi hükmetmemiş, bölge adliye mahkemesi kararını bozarak kaldırmış ve dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir. Esas sözleşmedeki nisap araştırılıp bedel farkı dürüstlük kuralı yönünden değerlendirildikten sonra yeni bir karar verilecektir.
%83 olumlu oy neden yeterli görülmedi?
Oran kanundaki üçte iki eşiğinin üzerindedir; ancak SPKn 29/6 esas sözleşmede daha ağır nisap öngörülmesine izin verir. Mahkemeler esas sözleşmeyi incelemediği için uygulanacak oranın gerçekten kanuni oran olup olmadığı belirlenmemiştir.
Nisap eksikliğini taraf ileri sürmese de mahkeme inceler mi?
Kararda, toplantı ve karar nisabının bulunmamasının genel kurul kararının yokluğu sebebi olduğu ve resen gözetilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle esas sözleşmenin dosyaya getirtilmesi mahkemenin görevi olarak görülmüştür.
Ayrılma hakkı bedelindeki hata bu davada sonuç doğurdu mu?
Bu davada doğurmadı. 2. gündem maddesi yalnızca bilgilendirme amaçlı olup oylanmadığından, ortada iptal edilebilecek bir karar bulunmadığı kabul edilmiş ve Yargıtay bu yöndeki itirazları reddetmiştir. SPK kararı ise zararın genel hükümlere göre yönetim kurulu üyeleri aleyhine ayrı bir davada ileri sürülebileceğine işaret etmektedir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim sayfası üzerinden ulaşım bilgilerine, Emsal Kararlar arşivinden serinin diğer yazılarına erişilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Kararda uygulanan SPKn 23. maddesi, genel kurul tarihinde yürürlükte olan metindir ve sonradan değiştirilmiştir. Esas sözleşme hükümleri, oy dağılımı, işlemin niteliği ve tarihleri farklı olan dosyalarda sonuç değişebilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
