Emsal KararlarSigorta Hukuku

Patlayan Havlupan ve Dahili Su Limiti – Hakem K. 2026/416283

Kombinin altındaki dolum vanası açılıyor, tesisattaki su basıncı bir anda yükseliyor ve banyodaki radyatör havlupan patlıyor. Ev sahibi havlupanı, vanaları ve işçiliği 5.000 TL’ye yeniletip bedeli konut poliçesinin dahili su teminatından istiyor. Sigorta şirketinin cevabı kısa: Bu bir hasar değil, “tesisat iyileştirmesi”. Tutar küçük olsa da soru, dahili su teminatı bulunan her konut sigortalısını ilgilendiriyor: Patlayan bir tesisat parçasının yenilenmesi ne zaman onarımdır, ne zaman teminat dışı bir iyileştirmedir? Ve poliçedeki tesisat alt limiti tazminatı nasıl sınırlar?

Sigorta Tahkim Komisyonu hakemi, 21.07.2026 tarihli ve K-2026/416283 sayılı kararıyla, olayın ani ve arızi bir hasar olduğunu, planlı bir tesisat iyileştirmesi sayılamayacağını kabul etmiş; ancak poliçedeki olay başı 3.000 TL tesisat parça ve işçilik limitini esas alarak başvuruyu kısmen kabul etmiştir. Karar, Komisyonun 67 sayılı Hakem Karar Dergisi’nde yayımlanmıştır.

Kısa özet: Başvurucunun maliki olduğu dairede 03.11.2025 tarihinde kombinin dolum vanasının açılmasıyla tesisat basıncı yükselmiş, banyodaki radyatör havlupan patlamıştır. Sigortacı ödemeyi “tesisat iyileştirmesi” gerekçesiyle reddetmiştir. Hakemin görevlendirdiği makine mühendisi bilirkişi, olayın ani ve dışsal bir etkenle tetiklenen arızi bir basınç artışı olduğunu, yapılan işin planlı bir yenileme değil hasar onarımı olduğunu tespit etmiştir. Hakem, 5.000 TL talebin 3.000 TL’sini 25.12.2025’ten itibaren yasal faiziyle kabul etmiş, fazlasını poliçe alt limiti nedeniyle reddetmiştir. Karar kesin olarak verilmiştir.

🚿 Dolum vanası, basınç ve patlayan havlupan

Karar metnine göre başvurucu, maliki olduğu dairede meydana gelen hasarın, sigorta şirketinin düzenlediği poliçe kapsamında tazminini istemiştir. Başvuru dilekçesindeki anlatıma göre poliçe vadesi içinde, 03.11.2025 tarihinde kombide basınç yükselmiş ve banyodaki radyatör havlupan patlamıştır. Radyatörün değiştirilmesi gerekmiş, alınan teklifte işin 5.000 TL’ye yapılabileceği bildirilmiştir.

Başvurucu dosyaya sigortacıya başvuru evrakını, ret cevabını, ödeme dekontunu, hasar fotoğraflarını ve poliçeyi sunmuştur. Talep tutarı 5.000 TL’dir. Hakem, uyuşmazlığın niteliği gereği duruşma yapılmasına gerek görmemiş, ancak teknik bir bilirkişi görevlendirmeyi uygun bulmuştur.

🛑 Sigortacının ret gerekçesi

Sigorta şirketi, başvuru aşamasında ödemeyi yapılan işin bir tesisat iyileştirmesi olduğu gerekçesiyle reddetmiştir. Tahkim aşamasındaki savunmasında ise şu noktalara dayanmıştır:

  • Şirkete eksik evrakla başvurulduğu,
  • Sorumluluğun poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğu,
  • Hasarın meydana gelmediği,
  • Yapılan işlemin tesisat iyileştirmesi niteliğinde olduğu.

Hakem, poliçenin geçerliliği ve rizikonun varlığı konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığını, uyuşmazlığın özünün hasarın tesisat iyileştirmesi olup olmadığı sorusunda toplandığını tespit etmiştir. Başvurucunun hasar tarihinde daire maliki olarak sigortalı sıfatını taşıdığı, sigorta şirketinin de aynı tarihte poliçenin sigortacısı olduğu belirlenerek husumet yönünden de engel görülmemiştir.

🔧 Bilirkişi raporu: Onarım mı, iyileştirme mi?

Hakemin görevlendirdiği makine mühendisi bilirkişinin tespitleri kararın belkemiğini oluşturmaktadır. Rapordaki başlıca değerlendirmeler şunlardır:

  • Olayın niteliği: Teklif formundaki tanıma göre hasar, kombinin altındaki dolum vanasının açılmasıyla tesisat basıncının ani yükselmesi ve ardından havlupanın patlaması şeklinde gerçekleşmiştir. Bu, önceden planlanmamış, ani ve dışsal bir etkenle tetiklenen arızi bir basınç artışı ve buna bağlı ani mekanik yenilgidir.
  • “Tesisat iyileştirmesi” kavramı: Teknik anlamda, mevcut bir arıza veya hasar bulunmaksızın sistemin performansını, verimini, kapasitesini veya güvenliğini artırmak için önceden planlanarak yapılan bakım, yenileme veya modernizasyon faaliyetlerini ifade eder.
  • Somut olaya uygulama: Radyatör ve vanaların değiştirilmesi planlı bir yenileme değil, ani patlamanın yol açtığı fiziki hasarın giderilmesine yönelik bir onarım/ikame işlemidir; bu nedenle tesisat iyileştirmesi olarak nitelendirilemez.
  • Vananın kim tarafından açıldığı: Dosyada açıklığa kavuşturulamamıştır; bilirkişi bunun kusura ilişkin hukuki bir mesele olduğunu belirterek görüş bildirmemiştir.
  • Tutarın dağılımı: 5.000 TL talep 3.700 TL havlupan, 300 TL vana ve 1.000 TL işçilikten oluşmaktadır ve poliçedeki tesisat limitini aşmaktadır.

Raporun dikkat çekici yönü, “iyileştirme” ile “onarım” arasındaki farkı planlılık ve önceden var olan bir hasarın bulunup bulunmaması ölçütlerine bağlamasıdır. Sigortacının itirazı, eski parçanın yenisiyle değiştirilmiş olmasından hareket ediyordu; bilirkişi ise değişimin nedenine bakmıştır.

⚖️ Hakemin hükmü ve 3.000 TL alt limit

Hakem, uyuşmazlığa konu teminatın Yangın Sigortası kapsamında verilen dahili su hasarı klozu olduğunu belirlemiştir. Kararda aktarılan klozun ilgili kısmı şöyledir: Dahili su teminatı, yangın ek teminatı sigorta bedeli ile teminata dahildir; buna ek olarak dahili su hasarı ile sonuçlanmış bir hasarda tesisata ilişkin parça ve işçilik masrafları da olay başı en fazla 3.000 TL limit ile sınırlı olmak üzere teminata dahildir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş; başvurucu itiraz etmemiş, sigorta şirketi ise itiraz ederek aksi hâlde teminat limitinin dikkate alınmasını istemiştir. Hakem, sigortacının dayanaktan yoksun itirazlarını reddetmiş, raporu hükme esas almış ve teminat limitini gözeterek sonuca ulaşmıştır:

  • Başvurunun kısmen kabulüne,
  • 3.000,00 TL hasar bedelinin 25.12.2025 tarihinden itibaren yasal faiziyle sigorta şirketinden tahsiline,
  • 595,00 TL başvuru ücreti ve 3.590,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan 4.185,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.511,00 TL’sinin sigortacıya yükletilmesine,
  • Başvurucu lehine 3.000,00 TL, sigortacı lehine 400,00 TL vekâlet ücretine,
  • 5684 sayılı Kanun’un 30/12. maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Kararın sonucunda dikkat çeken bir denge vardır: Sigortacının “iyileştirme” savunması tamamen reddedilmiş, fakat aynı sigortacının yedek savunması olan alt limit kabul görmüştür. Başvurucu, talep ettiği tutarın beşte üçünü almıştır.

📎 Kararın tam metni: Sigorta Tahkim Komisyonu’nun 21.07.2026 tarihli ve K-2026/416283 sayılı hakem kararının Hakem Karar Dergisi’nde (Sayı 67) yayımlanan metnine PDF olarak buradan ulaşabilirsiniz.

📜 Dahili su teminatında ispat ve kapsam

Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. maddesine göre sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumludur; sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının teminat dışında kaldığını ispat yükü ise sigortacıya aittir. Kararda bu hükme açıkça atıf yapılmamıştır; ancak hükmün mantığı somut olayda belirgindir. Rizikonun gerçekleştiği tartışmasızdır; “tesisat iyileştirmesi” savunması özünde bir teminat dışılık iddiasıdır ve bu iddiayı destekleyen bir teknik veri dosyaya getirilememiştir. Bilirkişi raporu ise aksini ortaya koymuştur.

Öte yandan karar, teminatın varlığı ile teminatın kapsamının ayrı sorular olduğunu da göstermektedir. Dahili su klozunda tesisat parçası ve işçiliği için ayrıca öngörülen olay başı limit, hasarın teminat içinde olduğu kabul edildikten sonra devreye girmiş ve tazminatı sınırlamıştır. Klozun asıl teminatı (suyun sebep olduğu zarar) ile tesisatın kendisine ilişkin ek teminat arasındaki bu ayrım, benzer dosyalarda talep hesabının nasıl yapılacağını doğrudan etkiler.

Dahili su hasarlarında ispat yükünün dağılımına ilişkin bir başka örnek için konut sigortasında dahili su hasarı yazısına; eksik sigorta ve yenilenen mutfak meselesi için ise su hasarında yenilenen mutfak yazısına göz atılabilir.

🧾 Fatura yerine teklif formu ve dekont

Sigortacının “eksik evrak” savunması da bilirkişi raporunda ele alınmıştır. Dosyada resmî bir fatura (e-fatura veya e-arşiv fatura) bulunmamakta, yalnızca işi yapan firmanın teklif formu yer almaktadır. Buna karşılık işin bedelinin fiilen ödendiğini gösteren 05.11.2025 tarihli banka EFT dekontu dosyaya sunulmuştur.

Bilirkişi, fatura eksikliğinin hasarın meydana gelip gelmediğine değil, harcamanın usulüne uygun belgelendirilmesine ilişkin bir husus olduğunu belirtmiştir. Teklif formundaki bağımsız bölüm numarasının poliçedeki riziko adresiyle örtüştüğü de ayrıca tespit edilmiştir. Hakem bu değerlendirmeleri benimsemiş, belge eksikliğini ret nedeni saymamıştır. Karar, küçük tutarlı konut hasarlarında teklif formu ile ödeme dekontunun birlikte değerlendirilerek zararın varlığının ve miktarının kabul edilebildiğine bir örnektir.

❔ Soru ve cevaplar

Patlayan bir tesisat parçasının yenisiyle değiştirilmesi iyileştirme sayılır mı?

Bu kararda sayılmamıştır. Bilirkişiye göre iyileştirme, mevcut bir hasar yokken sistemin performansını veya güvenliğini artırmak için planlı olarak yapılan bakım ya da yenilemedir. Ani bir patlamadan sonra yapılan değişim ise hasarın giderilmesine yönelik bir onarım/ikame işlemidir.

Hasar teminat içinde olduğu hâlde neden talebin tamamı kabul edilmedi?

Poliçenin dahili su klozu, dahili su hasarıyla sonuçlanan olaylarda tesisata ilişkin parça ve işçilik masraflarını olay başı en fazla 3.000 TL ile sınırlamaktadır. 5.000 TL’lik talep bu limiti aştığından hakem 3.000 TL’yi kabul etmiş, fazlasını reddetmiştir.

Fatura sunulmadan tazminat talebi kabul edilebilir mi?

Bu dosyada resmî fatura yerine teklif formu ve işin bedelinin ödendiğini gösteren banka dekontu sunulmuştur. Bilirkişi fatura eksikliğinin hasarın varlığını değil belgelendirme usulünü ilgilendirdiğini belirtmiş, hakem de belge eksikliğini ret nedeni saymamıştır.

Bu hakem kararına karşı başka bir yola gidilebilir mi?

Karar, 5684 sayılı Kanun’un 30/12. maddesine dayanılarak kesin olarak verilmiştir. Karar metninde itiraz yolu gösterilmemiştir; kesinlik sınırı ve kanun yolları talep tutarına göre değişebildiğinden her dosyanın kendi değerine göre değerlendirilmesi gerekir.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerine iletişim sayfasından, diğer içtihat değerlendirmelerine ise Emsal Kararlar arşivinden ulaşılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Sigorta Tahkim Komisyonu’nun resmî Hakem Karar Dergisi’nin 67. sayısında yayımlanan hakem kararından derlenmiştir. Taraf, sigorta şirketi ve poliçe bilgileri kaynakta anonimleştirilmiştir. Kararda aktarılan teknik tespitler ilgili dosyadaki bilirkişi raporuna, limitler ise o dosyadaki poliçe şartlarına dayanır ve başka poliçeler için genellenemez. Mevzuata ilişkin açıklamalar bilgi amacıyla eklenmiştir. Farklı olgulara sahip dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
🌐 English — international victims of online investment fraud