Sigortacının ödeme yapması gereken süre kanunda net biçimde belirlenmiştir; araştırma uzarsa sigortalının avans isteme hakkı doğar. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
📆 Kırk Beş Gün ve On Beş Gün
Türk Ticaret Kanunu’nun 1427. maddesine göre sigorta tazminatı veya bedeli; rizikonun gerçekleşmesini takiben ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra, sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde ihbardan KIRK BEŞ GÜN sonra muaccel olur.
Kanun can sigortaları için daha kısa bir süre öngörür: bu süre ON BEŞ GÜNDÜR. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmişse süre işlemez. Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa tazminat nakden ödenir.
Not: İhbar tarihi ile evrakların teslim tarihinin yazılı olarak kayda geçirilmesi, hem muacceliyet hem de avans talebi bakımından belirleyicidir.
💰 ⚡ Üç Ay ve Yüzde Elli Avans
Maddenin en az bilinen ama en işlevsel hükmü budur: araştırmalar, ihbardan başlayarak ÜÇ AY içinde tamamlanamamışsa; sigortacı, tazminattan veya bedelden mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre süratle tespit edilecek hasar miktarının veya bedelin EN AZ YÜZDE ELLİSİNİ AVANS olarak öder.
Yani dosya uzadığında sigortalı, nihai kararı beklemeden ödemenin bir kısmını talep edebilir. Bu hüküm özellikle işyeri ve konut hasarlarında nakit ihtiyacı doğduğunda önem kazanır.
⚠️ İhtarsız Temerrüt ve Geçersiz Şartlar
Kanun iki koruyucu kural daha getirir. Birincisi: borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer. Ayrıca ihtar çekilmesi gerekmez; süre dolduğunda faiz işlemeye başlar.
İkincisi: sigortacının temerrüt faizi ödeme borcundan kurtulmasını öngören sözleşme hükümleri GEÇERSİZDİR. Poliçeye bu yönde bir kayıt konulmuş olması sonucu değiştirmez. Ayrıntı için zamanaşımı yazısına bakılabilir.
📌 İlgili Konular
Konu eksper raporuna itiraz ve sigorta tahkim usulü başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta kaç günde ödeme yapmalı?
Kanun, belgeler verildikten ve araştırma bitince, her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muacceliyet öngörür.
Can sigortalarında süre nedir?
Bu süre on beş gündür.
Araştırma uzarsa ne olur?
Üç ayda tamamlanmazsa hasarın en az yüzde ellisi avans olarak ödenir.
Faiz için ihtar gerekir mi?
Hayır; borç muaccel olunca sigortacı ihtarsız temerrüde düşer.
Sigorta ödemesinin gecikmesi ve avans talebi konusunda bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
