Deprem sigortası denince akla çoğunlukla tek bir poliçe gelir. Oysa konut sahibinin önünde iki katman vardır: Kanunla zorunlu tutulan ve DASK’ın üstlendiği zorunlu deprem sigortası ile bu teminatı aşan değer için yapılabilen özel (ihtiyari) deprem teminatı. 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından açılan dosyalar, bu iki katman arasındaki geçişin hesaba nasıl yansıdığını sıkça tartışmaya açtı: Özel deprem sigortacısı “hasar DASK kapsamında” diyerek ödemeden kaçınabilir mi, kaçınamıyorsa sorumluluğu hangi tutardan sonra başlar?
Sigorta Tahkim Komisyonu hakem heyeti, 19.01.2026 tarihli ve K-2026/39528 sayılı kararıyla, Kahramanmaraş merkezli depremde yıkılan bir konut için açılan uyuşmazlıkta, zararın önce DASK’ın teminat limitiyle, kalan kısmının ise özel deprem sigortacısınca karşılanacağını belirterek başvuruyu kabul etmiş ve 692.336,00 TL’nin yasal faiziyle tahsiline oybirliğiyle karar vermiştir. Karar, Hakem Karar Dergisi’nin 65. sayısında yayımlanmıştır.
🏚️ Olay: yıkılan konut ve iki ayrı başvuru
Başvuru sahibine ait konut, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremde tam hasar görmüştür. Bina, 13.12.2024 tarihli yıkım tutanağıyla yıkılmıştır. Konut, davalı sigorta şirketi tarafından 22.10.2022-22.10.2023 vadeli bir konut sigortası poliçesiyle sigortalanmış olup poliçede “Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatı İhtiyari Ek Bina Teminatı Klozu” yer almaktadır.
Başvuru sahibi zararını iki ayrı yoldan talep etmiştir:
| Başvuru | Muhatap | Sonuç |
|---|---|---|
| Ayrı Sigorta Tahkim başvurusu | DASK | İtiraz Hakem Heyetinin 20.10.2025 tarihli kesin kararıyla, 241.280,00 TL poliçe limitinden %2 muafiyet (4.825,60 TL) düşülmüş, yapılan toplam 120.640,00 TL ödeme mahsup edilerek 115.814,40 TL bakiye üzerinden kabul. |
| Bu karara konu başvuru | Konut poliçesini düzenleyen sigorta şirketi | DASK teminatını aşan kısım için 692.336,00 TL kabul. |
Hakem heyeti, DASK’a karşı yürütülen başvurunun sonucunun kendi dosyasını etkileyeceğini değerlendirerek o dosyayı bekletici mesele yapmış, DASK dosyası kesinleştikten sonra bilirkişi incelemesine geçmiştir.
🛡️ Sigorta şirketinin savunması
Sigorta şirketi poliçeyi teyit etmekle birlikte, konutta meydana gelen zararın DASK kapsamında olduğunu, bu nedenle yargılamaya konu poliçenin teminatına girmediğini savunmuş ve başvurunun usulden ve esastan reddini istemiştir.
Heyet bu savunmayı kabul etmemiştir. Kararda sigorta şirketinin itirazlarının reddedildiği açıkça belirtilmiş; şirketin bilirkişi raporuna karşı verilen kesin süre içinde itiraz ya da beyan sunmadığı da kayda geçirilmiştir. Başvuru sahibi vekili ise rapora 05.01.2026 tarihli dilekçeyle itiraz etmiştir.
🧱 Zorunlu ve özel deprem teminatı: iki katman
Kararın gerekçesindeki temel kural şudur: DASK’ın zorunlu deprem sigortası kapsamında verdiği azami teminat meskenin değerini aşıyorsa, aşan kısım için isteğe bağlı olarak özel deprem sigortası yapılabilir. Bunun usul ve esasları “Özel (İhtiyari) Deprem Sigortası Teminatına Uygulanacak Tarife ve Talimatlar” ile düzenlenmektedir. Özel deprem poliçesinde belirlenen azami teminattan, DASK’ın hesaplanan zorunlu deprem sigortası ödemesi mahsup edilir.
Heyet bu kuralı somut olaya şöyle uygulamıştır:
- Önce zararın tamamı tespit edilir.
- Bu tutardan, DASK’ın sorumlu olması gereken teminat limiti düşülür. Kararda, vaka tarihinde konutun zorunlu deprem sigortası poliçesi bulunmadığı ifadesine de yer verilmiş ve limitin bu nedenle “tenkis edilmesi” gerektiği belirtilmiştir.
- Bakiye zarar çıkarsa, özel deprem sigortacısı bu kısımdan poliçe teminat limitiyle sınırlı olarak sorumludur.
- Dolayısıyla “hasar DASK kapsamında” savunması, DASK limitini aşan zarar yönünden özel deprem sigortacısını sorumluluktan kurtarmaz.
Bu yaklaşım, özel deprem teminatını DASK’ın yerine geçen değil, onun üzerine eklenen bir katman olarak konumlandırmaktadır. Zorunlu deprem sigortasının poliçe tarihiyle ilgili farklı bir uyuşmazlık, serideki deprem günü yapılan DASK poliçesi yazısında incelenmiştir.
🧮 Bilirkişi hesabı ve hükmedilen tutar
Yangın, doğal afetler ve mühendislik alanından atanan bilirkişi heyeti, ZDS Genel Şartları’nın C.3 maddesi ve poliçedeki ihtiyari ek bina teminatı klozu çerçevesinde hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğunu tespit etmiştir. Rapordaki rakamlar şöyledir:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Binanın yeniden yapım bedeli (gerçek zarar) | 1.016.000,00 TL |
| DASK’ın sorumlu olduğu bedel (tenzil edilen) | 241.280,00 TL |
| Bakiye | 774.720,00 TL |
| Özel deprem poliçesinin toplam teminatı | 819.297,31 TL |
| Hükmedilen tutar | 692.336,00 TL |
Heyet, raporu yasal mevzuata uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bularak raporda tespit edilen tutarlar doğrultusunda 692.336,00 TL’ye hükmetmiştir. Dergide yayımlanan karar metni, 774.720,00 TL’lik bakiye ile hükmedilen tutar arasındaki farkın kalemlerini ayrıca göstermemektedir; bu nedenle farkın hangi indirimden kaynaklandığı karar metninden tespit edilememektedir.
Konut sigortasında ispat yükünün tartışıldığı farklı bir hakem kararı için konut sigortasında dahili su hasarı yazısına bakılabilir.
💰 Temerrüt, faiz, gider ve vekâlet ücreti
Asıl alacağın yanında hükmün diğer unsurları da dosyadaki tarihlere dayanmaktadır:
- Temerrüt: Başvuru sahibi 03.02.2025 tarihinde sigorta şirketine başvurmuş; heyet şirketin 21.03.2025 tarihinde temerrüde düştüğünü tespit etmiştir.
- Faiz: Asıl alacağın niteliği gereği temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.
- Yargılama giderleri: 10.385,04 TL başvuru ücreti, 5.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 55,00 TL tebligat gideri olmak üzere 15.940,04 TL sigorta şirketine yüklenmiştir.
- Vekâlet ücreti: Kabul edilen tutar üzerinden AAÜT’ye göre 45.000,00 TL ilam vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Heyet, Sigorta Tahkim Komisyonu önündeki uyuşmazlıklarda maktu tutarın altına inilmemek kaydıyla beşte bir oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi yönündeki Yargıtay kararlarının istikrar kazandığını da belirtmiştir. 5684 sayılı Kanun’un 30/17. maddesi de talebi reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücretini tarifedeki ücretin beşte biri olarak düzenlemektedir.
🆕 Kararın kesinleşmesi ve itiraz yolu
Karar, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/12. maddesi gereğince, bildirim tarihinden itibaren on gün içinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz yolu açık olarak verilmiştir. Aynı fıkraya göre:
- Beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararları kesindir.
- Beş bin Türk Lirası ve üzerindeki uyuşmazlıklarda karara, Komisyonca bildirimden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir; itiraz üzerine hakem kararının icrası durur.
- Süresinde itiraz edilmezse karar kesinleşir; itiraz üzerine verilen karar kesindir, ancak kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz kararına karşı temyize gidilebilir.
Bu dosyada DASK’a karşı yürütülen başvurunun İtiraz Hakem Heyeti aşamasında kesinleşmesi, özel deprem sigortacısına karşı açılan dosyanın beklemesine yol açmıştır. İki katmanlı deprem teminatında iki ayrı dosyanın birbirine bağlı ilerlemesi, kararın usul bakımından da dikkat çeken yönüdür.
❓ Sık sorulan sorular
Özel deprem sigortacısı DASK’ın ödemesi gereken kısmı da öder mi?
Bu kararda ödememiştir. Heyet, gerçek zarardan DASK’ın sorumlu olması gereken 241.280,00 TL’lik teminat limitini düşmüş ve sigorta şirketini yalnızca DASK’ın sorumluluğunu aşan kısımdan, poliçe teminat limitiyle sınırlı olarak sorumlu tutmuştur.
Hakem heyeti neden dosyayı bekletti?
Başvuru sahibi DASK’a karşı ayrı bir başvuru yapmıştı. Heyet, DASK dosyasının sonucunun özel deprem sigortacısının sorumluluğunu etkileyeceğini değerlendirerek o dosyayı bekletici mesele yapmış; İtiraz Hakem Heyetinin 20.10.2025 tarihli kesin kararından sonra bilirkişi incelemesine geçmiştir.
Zarar hangi değere göre hesaplandı?
Bilirkişi heyeti binanın yeniden yapım bedelini, yani gerçek zararı 1.016.000,00 TL olarak belirlemiştir. Bu tutardan DASK’ın sorumlu olduğu 241.280,00 TL düşülerek 774.720,00 TL bakiye bulunmuş; özel deprem poliçesinin toplam teminatı ise 819.297,31 TL’dir. Heyet raporda tespit edilen tutarlar doğrultusunda 692.336,00 TL’ye hükmetmiştir.
Faiz hangi tarihten itibaren işletildi?
Başvuru sahibi 03.02.2025 tarihinde sigorta şirketine başvurmuş, heyet şirketin 21.03.2025 tarihinde temerrüde düştüğünü kabul etmiştir. 692.336,00 TL’ye bu tarihten itibaren yasal faiz uygulanmıştır.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Ulaşım bilgileri iletişim sayfasında, serinin diğer yazıları Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisi’nde yayımlanan hakem kararından derlenmiştir. Karar, belirli bir konut poliçesindeki ihtiyari deprem teminatı, bilirkişi raporu ve DASK dosyasındaki kesin karar esas alınarak verilmiş somut bir hakem kararıdır; poliçe şartları, teminat limitleri ve zarar tespiti farklı olan dosyalarda sonuç değişebilir. Hakem kararları itiraz ve temyiz denetimine tabi olabilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
