Tahvil İtfasında Kefil – Yargıtay 11. HD 2025/7690

Özel sektör tahvilinde kupon ödemeleri aksamadan gelirken vade gününde anaparanın ödenmemesi, yatırımcıyı çoğu zaman bir yeniden yapılandırma masasına götürür. İhraççı şirket yeni bir ödeme tarihi önerir; yatırımcı ise buna karşılık şirketin yöneticilerinden ya da ortaklarından kişisel güvence ister. Peki yeni tarihte de ödeme yapılmazsa, bu “itfa sözleşmesi”ne kefil olarak imza atan gerçek kişiler icra takibinde neyle sorumlu olur? Eşlerinin rızası aranır mı, kefalet limiti faizi de kapsar mı?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 22.12.2025 tarihli ve E.2025/2489, K.2025/7690 sayılı kararıyla, bir tahvil yatırımcısının ihraççı şirket ve kefiller hakkında başlattığı ilamsız takibe yapılan itirazın iptali davasında verilen bölge adliye mahkemesi kararını oy birliğiyle onamıştır. Böylece, şirketin yetkilisi ve ortağı konumundaki kefillerin, el yazısıyla belirttikleri kefalet limitiyle sınırlı olarak sorumlu tutulmasını öngören hüküm kesinleşmiştir.
💵 Kuponlar ödendi, anapara ödenmedi
Uyuşmazlığın konusu, bir mühendislik ve taahhüt şirketinin 31.03.2017 tarihinde ihraç ettiği 20.000.000,00 TL nominal değerli, 545 gün vadeli özel sektör tahvilidir. Davacı, Sermaye Piyasası Kurulundan alınan izinle ihraç edilen bu tahvile 2.000.000,00 TL tutarında yatırım yapmıştır.
Davacının anlatımına göre tahvilin ilk altı kupon ödemesi vadelerinde yapılmış, ancak vade sonunda anapara ödenmemiştir. Bu noktada taraflar, alacağın yeniden yapılandırılması için bir sözleşme imzalamıştır. Borçlanma aracından doğan alacak böylece, ihraççının yanı sıra gerçek kişilerin de imzasını taşıyan ayrı bir sözleşmeye bağlanmıştır.
✍️ İtfa sözleşmesi ve kefillerin imzası
15.10.2018 tarihli “Özel Sektör Borçlanma Araçları İtfa Sözleşmesi” ile toplam 2.510.137,00 TL‘nin 31.05.2019 tarihinde ödenmesi kararlaştırılmıştır. Bu tutar, 2.000.000,00 TL anapara ile vade tarihine kadar yıllık basit yüzde 38 oranıyla hesaplanan 510.137,00 TL faizden oluşmaktadır. İhraççı şirketin yanında, şirketin ortağı, yönetim kurulu başkanı veya üyesi ya da yetkili temsilcisi olan gerçek kişiler de sözleşmeyi müşterek ve müteselsil kefil olarak imzalamıştır.
Belirlenen tarihte ödeme yapılmamış, borç yeniden yapılandırılmamıştır. Davacı 19.09.2019 tarihinde ilamsız icra takibi başlatmış; takipte 2.000.000,00 TL anapara, 510.137,00 TL vade tarihine kadar işlemiş faiz ve 01.06.2019’dan takip tarihine kadar işlemiş 232.222,22 TL faiz olmak üzere toplam 2.742.359,22 TL istemiştir. Davalılar borca itiraz edince İİK 67 uyarınca itirazın iptali davası açılmıştır. Davada gerçek kişi davalılar davanın reddini istemiş, ihraççı şirket ise cevap vermemiştir.
🪜 Üç aşamada yargılama
| Aşama | Değerlendirme | Sonuç |
|---|---|---|
| İlk derece mahkemesi | Kefiller tarih, limit ve kefalet türünü el yazısıyla yazmış; şirket ortağı/yöneticisi oldukları için eş rızası gerekmez; ödeme yapılmayınca temerrüt oluşmuş; kefalet limiti 2.510.137,00 TL. | Kısmen kabul |
| Bölge adliye mahkemesi (14. HD) | Esas yönünden isabetli; ancak gerçek kişiler yönünden reddedilen 232.222,22 TL için nispi vekâlet ücreti verilmesi gerekirken maktu ücrete hükmedilmesi hatalı. | Kısmen kabul, kaldırma ve yeniden hüküm |
| Yargıtay 11. HD (22.12.2025) | Bölge adliye mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırılık yok. | Onama (oy birliği, kesin) |
Bölge adliye mahkemesi, vekâlet ücretindeki hata nedeniyle ilk derece kararını kaldırıp yeniden hüküm kurmuş ve gerçek kişi davalılar lehine 24.705,56 TL nispi vekâlet ücretine hükmetmiştir. Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, HMK 369/1 ve 371. madde kapsamında bozmayı gerektiren bir neden bulunmadığını belirterek kararı HMK 370/1 uyarınca onamıştır.
🔏 Kefaletin geçerliliği: el yazısı ve eş rızası
Kefillerin sorumlu tutulmasının temelinde, kefalet sözleşmesinin kanundaki sıkı şekil koşullarını taşıması yatmaktadır. İlk derece mahkemesinin tespitine göre gerçek kişi davalıların her biri, kefalet tarihini, üstlendikleri kefalet limitini ve kefalet türünü kendi el yazılarıyla açıkça belirtmiştir.
TBK 583 uyarınca kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz; kefilin azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması hâlinde bu sıfatla yükümlülük altına girdiğini kendi el yazısıyla yazması şarttır. Somut olayda bu unsurların tamamı bulunmaktadır.
İkinci kritik nokta eş rızasıdır. TBK 584/1’e göre evli bir kişi, kural olarak eşinin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Ancak aynı maddenin üçüncü fıkrası, ticaret şirketinin ortağı veya yöneticisi tarafından şirketle ilgili olarak verilen kefaletlerde eş rızasını aramaz. Mahkeme, kefillerin şirket ortağı, yönetim kurulu başkanı veya üyesi ya da yetkili temsilcisi olduklarını tespit ederek eş rızasına gerek bulunmadığı sonucuna varmıştır.
- Kefalet, ihraççının kendi borçlanma aracından doğan borca ilişkindir; yani şirketle ilgilidir.
- Kefiller, şirketle ortaklık veya yöneticilik bağı olan kişilerdir.
- Bu iki unsur birlikte bulunduğunda TBK 584/3’teki istisna devreye girmiştir.
📏 Kefalet limiti neyi sınırladı?
Kararın uygulamadaki en dikkat çekici yönü, ihraççı şirketin ve kefillerin farklı tutarlar üzerinden sorumlu tutulmasıdır. Bölge adliye mahkemesinin kurduğu ve Yargıtay’ın onadığı hükme göre:
- İhraççı şirket yönünden itiraz 2.741.260,29 TL üzerinden iptal edilmiş, yalnızca 1.098,93 TL yönünden dava reddedilmiştir.
- Kefiller yönünden itiraz, 2.000.000,00 TL asıl alacak ile 31.05.2019 itfa tarihine kadar sözleşme gereğince işlemiş 510.137,00 TL faizin toplamı olan 2.510.137,00 TL üzerinden iptal edilmiştir.
- Kefiller yönünden, itfa tarihinden takip tarihine kadar işlediği ileri sürülen 232.222,22 TL faiz reddedilmiştir.
İlk derece mahkemesi kefalet limitinin 2.510.137,00 TL olduğunu tespit etmiştir. Bu tutar, itfa sözleşmesinde ödenmesi taahhüt edilen miktarla örtüşmektedir. Böylece aynı borç için ihraççı şirket takip öncesi faiz dâhil daha geniş bir tutardan sorumlu tutulurken, kefillerin takip öncesi sorumluluğu el yazısıyla belirttikleri azami tutarla sınırlı kalmıştır. TBK 583’ün kefili koruma amacına uygun bu sonuç, kefaletin “en çok ne kadar” sorusuna verdiği cevabın yargılamada ne kadar belirleyici olduğunu göstermektedir.
📊 Faiz oranı ve icra inkâr tazminatı
Hüküm, takip tarihinden sonrası için de açık bir düzenleme içermektedir. Hem şirket hem kefiller yönünden işleyecek faize yapılan itiraz, “asıl alacak üzerinden takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yüzde 38 sözleşmesel temerrüt faizi” şeklinde iptal edilmiş ve takibin ödeme emrindeki kayıt ve şartlarda devamına karar verilmiştir. Mahkemeler, ödeme tarihinin itfa sözleşmesinde belirlenmiş olması nedeniyle bu tarihte ödeme yapılmamasıyla davalıların temerrüde düştüğünü kabul etmiştir.
Ayrıca 548.252,05 TL icra inkâr tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına hükmedilmiştir. İİK 67/2 uyarınca itirazın haksızlığına karar verildiğinde borçlu, alacaklının talebi üzerine hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Kararda, tutarı ve vadesi sözleşmeyle belirlenmiş bir alacağa yapılan itiraz bu kapsamda değerlendirilmiştir.
Son olarak kararda, gerçek kişi davalıların adli yardımdan yararlandığı ve alınmayan 187.255,49 TL temyiz ilam harcı ile 3.033,70 TL temyiz başvuru harcının HMK 339 uyarınca karar kesinleştiğinde bu davalılardan alınmasına hükmedildiği görülmektedir.
🧭 Tahvil yatırımcısı için önemi
Borçlanma araçlarında temerrüt hâlinde yatırımcı ile ihraççı arasında imzalanan itfa veya yapılandırma sözleşmeleri, uyuşmazlığın icra hukuku boyutunu doğrudan belirlemektedir. Karar bu açıdan şu noktaları öne çıkarmaktadır:
- Tahvil anaparasının yapılandırıldığı bir itfa sözleşmesi, gerçek kişi kefillerin imzasıyla güçlendirildiğinde ilamsız takip ve itirazın iptali yoluyla kefillere de yöneltilebilmektedir.
- Kefaletin geçerliliği TBK 583’teki el yazısı koşullarına bağlıdır; somut olayda tarih, limit ve tür el yazısıyla yazılmıştır.
- Şirketle ilgili kefaletlerde ortak ve yöneticiler bakımından TBK 584/3 uyarınca eş rızası aranmamıştır.
- Kefillerin takip öncesi sorumluluğu kefalet limitiyle sınırlı tutulmuş, limiti aşan işlemiş faiz reddedilmiştir.
Kararın sınırları da belirtilmelidir. Yargıtay ayrıntılı bir gerekçe yazmamış, bölge adliye mahkemesi kararını usul ve yasaya uygun bularak onamıştır; kefalet limitinin takip sonrası faiz bakımından nasıl uygulanacağı gibi konular ayrıca tartışılmamıştır. Tahvillerde ödeme aksadığında aracı kurumun ve bağımsız denetçinin sorumluluğunu ele alan ödenmeyen bonoda aracı kurum ile tahvilde bağımsız denetçi yazıları, ihraççı dışındaki kişilere başvuru imkânının farklı görünümlerini göstermektedir.
❓ Sıkça sorulanlar
Yargıtay bu kararda yeni bir ilke mi koydu?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ayrı bir ilke cümlesi kurmamış; bölge adliye mahkemesinin esasa ilişkin değerlendirmesinde ve kurduğu hükümde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını belirterek kararı oy birliğiyle ve kesin olarak onamıştır. Kararın önemi, onanan hükmün içeriğinden kaynaklanmaktadır.
Kefiller neden şirketten daha az tutardan sorumlu tutuldu?
Kefillerin el yazısıyla belirttiği kefalet limiti 2.510.137,00 TL’dir. Mahkemeler, kefiller yönünden itirazı bu tutar üzerinden iptal etmiş; itfa tarihinden takip tarihine kadar işlediği ileri sürülen 232.222,22 TL faizi kefiller bakımından reddetmiştir. İhraççı şirket ise bu faiz dâhil 2.741.260,29 TL üzerinden sorumlu tutulmuştur.
Kefil olan yöneticilerin eşlerinin onayı neden aranmadı?
İlk derece mahkemesi, kefillerin şirket ortağı, yönetim kurulu başkanı veya üyesi ya da yetkili temsilcisi olduğunu tespit etmiştir. TBK 584/3, ticaret şirketinin ortağı veya yöneticisi tarafından şirketle ilgili verilen kefaletlerde eş rızasını aramadığından bu şart uygulanmamıştır.
Takipten sonra hangi oranda faiz işleyecek?
Hükme göre hem ihraççı şirket hem de kefiller bakımından, asıl alacak üzerinden takip tarihinden tahsil tarihine kadar yüzde 38 sözleşmesel temerrüt faizi işleyecektir. Bu oran, itfa sözleşmesinde kararlaştırılan oranla aynıdır.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim sayfası üzerinden ulaşım bilgilerine, Emsal Kararlar arşivinden serinin diğer yazılarına erişilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Karar Arama sisteminde yayımlanan onama kararından ve bu kararın aktardığı ilk derece ile bölge adliye mahkemesi değerlendirmelerinden derlenmiştir. Değerlendirme, belirli bir tahvil ihracı, bu ihraca ilişkin itfa sözleşmesi ve kefillerin el yazısıyla belirttiği limitin bulunduğu somut dosyaya dayanmaktadır; sözleşme içeriği, kefilin sıfatı ve kefalet şartları farklı olan dosyalarda sonuç değişebilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
Bulunduğunuz il için: İl il forex avukatı sayfaları




