İki esnafın el sıkışıp kurduğu işletme, tapusuz ortak alınmış kamyon, birlikte ekilen tarla: adi ortaklık, ticari hayatın görünmez şirketidir. Tüzel kişiliği yoktur; bu yüzden ortağın borcunda neyin haczedileceği kendine özgü kurallara bağlıdır.
🤝 Ortaklık Malı ve Ortağın Payı Ayrımı
Adi ortaklıkta mallar ortakların elbirliği mülkiyetindedir; ortağın kişisel alacaklısı, ortaklığın kasasındaki paraya veya ortak mala doğrudan haciz koyamaz. Haczedilebilen, borçlu ortağın ortaklıktaki kazanç payı ile ortaklığın sona ermesinde kendisine düşecek tasfiye payıdır; bildirim diğer ortaklara ve gerekiyorsa İİK 89 ihbarnamesiyle ortaklığın borçlularına yapılır. Bu ayrım sermaye şirketi payından temelli farklıdır.
Not: Adi ortaklıkta alacaklının anahtarı tasfiye payıdır: ortak mala dokunamaz ama ortaklığı sona erdirme tehdidi, çoğu dosyada masadaki en güçlü karttır.
🗝️ Tasfiye Kozunun Kullanımı
Alacaklının en güçlü kozu tasfiyedir: tasfiye payını haczettiren alacaklı, kanuni koşullarla ortaklığın feshini isteyerek payın somutlaşmasını sağlayabilir; bu tehdit çoğu dosyada diğer ortakları borcu üstlenip anlaşmaya iter. Ortaklığın gerçekte var olup olmadığı da sık çekişme konusudur: borçlunun malını ‘ortaklık malı’ göstermesi istihkak ve muvazaa incelemesiyle test edilir.
⚖️ İki Taraf İçin Pratik
Alacaklı yönünden ilk iş ortaklığın izini sürmektir: vergi kayıtları, ortak banka hesapları, fatura ve sözleşmeler payın varlığını belgeler; kazanç payı ödemeleri haciz bildirimi sonrası dosyaya akmalıdır. Borçlu ve diğer ortaklar yönünden ise ortaklık malının ortak mal olduğunun belgelenmesi, ölçüsüz hacizlere karşı şikâyet ve istihkak yollarının vaktinde kullanılması gerekir; ortaklıktan çıkma ve pay devri hamleleri iptal riskiyle birlikte düşünülmelidir.
📌 İlgili Konular
Konu şirket hissesinin haczi ve istihkak davası ile yakından bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Ortağımın borcu için ortak kasamıza haciz gelir mi?
Ortaklık malına doğrudan haciz konamaz; alacaklı ancak borçlu ortağın kazanç ve tasfiye payını haczettirebilir.
Alacaklıyım; borçlunun adi ortaklıktaki payına nasıl ulaşırım?
Kazanç ve tasfiye payına haciz koydurup diğer ortaklara bildirim yaparsınız; koşulları varsa ortaklığın feshi de istenebilir.
Borçlu, malları ‘ortaklığın’ diyerek hacizden kaçırıyor; ne yapılır?
Ortaklığın gerçekliği belgelerle test edilir; muvazaalı ortaklık iddiaları istihkak prosedürü ve iptal davasıyla çözülür.
Tasfiye payı haczedilince ortaklık dağılmak zorunda mı?
Değil; diğer ortaklar borcu karşılayıp payı koruyabilir. Fesih, alacaklının elinde bir baskı aracıdır, otomatik sonuç değildir.
Adi ortaklık ve pay haczi uyuşmazlıklarınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
