Yetkili Serviste Hatalı Onarım: Servisin Sorumluluğu, Haklar ve Süreler
Aracını bakım veya onarım için servise bırakan kişi, arızanın giderilmesini ve aracın aynı durumda teslim edilmesini bekler. Ancak hatalı parça takılması, onarımın eksik yapılması ya da onarım sırasında yeni bir arıza oluşması nedeniyle araç servisten daha kötü durumda çıkabilir. Servisle araç sahibi arasındaki ilişki bir eser sözleşmesidir; araç sahibi tüketiciyse ayıplı hizmete ilişkin tüketici hükümleri de uygulanır.
Kısa özet: Hatalı onarımda araç sahibi onarımın ücretsiz yeniden yapılmasını, ücretten indirim yapılmasını veya sözleşmeden dönmeyi isteyebilir; ayrıca zararının tazminini talep edebilir (TBK m.475; 6502 s.K. m.15). Ayıp, teslimden sonra imkân bulunur bulunmaz bildirilmelidir. Garanti dışı onarımdan sonra bir yıl içinde aynı arıza tekrar ederse ücret istenemez ve değiştirilen parçalar en az altı ay garantilidir. Zamanaşımı 2 yıldır; servisin ağır kusurunda süre uzar.
Bu yazıda neler var?
📄 Servisle Kurulan İlişkinin Niteliği
Türk Borçlar Kanununun 470. maddesine göre eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Aracın onarımı, belirli bir sonucun taahhüt edildiği bu tür bir iştir. Araç sahibi aracı kişisel amaçla kullanıyorsa servis hizmeti aynı zamanda tüketici işlemidir ve 6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmet hükümleri uygulanır.
🔄 Araç Sahibinin Hakları
| Hak | Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
| Ücretsiz yeniden onarım | TBK m.475; 6502 m.15 | Aşırı masraf gerektirmiyorsa masrafları servise ait onarım |
| Ücretten indirim | TBK m.475; 6502 m.15 | Ayıp oranında indirim |
| Sözleşmeden dönme | TBK m.475; 6502 m.15 | Onarım kullanılamayacak ölçüde ayıplıysa |
| Tazminat | TBK m.475/2; 6502 m.15 | Hatalı onarımın yol açtığı zarar, ek masraflar |
Tüketici işlemlerinde onarım veya hizmetin yeniden görülmesi talebi en geç 30 iş günü içinde yerine getirilmelidir; aksi hâlde tüketici diğer haklarını kullanabilir. Yetkili serviste yapılan onarımlarda ayrıca Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğindeki azami tamir süresi uygulanır; bkz. azami tamir süresi ve ikame araç.
📣 Gözden Geçirme ve Ayıp Bildirimi
TBK m.474 uyarınca iş sahibi, aracı teslim aldıktan sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirmeli ve ayıpları uygun bir süre içinde servise bildirmelidir. Taraflardan her biri, giderini karşılayarak bilirkişi incelemesi isteyebilir. Gözden geçirme ve bildirim ihmal edilirse onarım kabul edilmiş sayılır; ancak kasten gizlenen veya olağan bir gözden geçirmeyle fark edilemeyecek ayıplar bunun dışındadır. Sonradan ortaya çıkan ayıp ise gecikmeksizin bildirilmelidir (m.477).
🛡️ Garanti Dışı Onarımda Ek Güvenceler
- Garanti dışında yapılan onarımdan sonra bir yıl içinde aynı arıza tekrarlanırsa araç sahibinden herhangi bir ad altında ücret istenemez (Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği m.10/6).
- Garanti dışında değiştirilen parçalar en az altı ay garantilidir (m.10/7).
- Servis fişinde arıza, yapılan işlem ve ücretin gösterilmesi zorunludur (m.11); fiş, hatalı onarımın ispatında temel belgedir.
🚗 Serviste Oluşan Hasar
Aracın servisteyken çizilmesi, çarpılması, içindeki eşyaların kaybolması gibi durumlarda servis, aracı emanet olarak koruma yükümlülüğü nedeniyle sorumlu tutulabilir. Bu konudaki genel kurallar emanet mal ve bakım-onarım sorumluluğu ve vale ve otoparkta araç hasarı yazılarında anlatılmıştır. Teslim sırasında aracın durumunu gösteren fotoğraflar ve teslim tutanağı bu tür iddialarda belirleyicidir.
⏳ Zamanaşımı
TBK m.478 uyarınca taşınır eserlerde ayıptan doğan sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; yüklenicinin ağır kusuru varsa bu süre yirmi yıldır. Tüketici işlemlerinde de hizmetin ifasından itibaren iki yıllık süre uygulanır; ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (6502 m.16). Ayıplı hizmet kuralları ayıplı hizmet yazısında, garanti kapsamındaki onarımlar araç garanti süresi ve garanti belgesi yazısında, tekrarlayan arızalar kronik ve tekrarlayan arıza yazısında ele alınmıştır.
İlgili yazılar: otomotiv hukuku rehberi.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Servis aracımı yanlış tamir etti; ne isteyebilirim?
Ücretsiz yeniden onarım, ücretten indirim veya sözleşmeden dönme ile birlikte zararın tazmini istenebilir.
Ücretli onarımdan sonra aynı arıza tekrar etti; yeniden ödeme yapar mıyım?
Garanti dışı onarımdan sonra bir yıl içinde aynı arıza tekrarlarsa ücret istenemez.
Değiştirilen parça garantili mi?
Garanti dışında değiştirilen parçalar en az altı ay garantilidir.
Ayıbı ne zaman bildirmeliyim?
Aracı teslim aldıktan sonra imkân bulur bulmaz; sonradan çıkan ayıbı ise gecikmeksizin.
Davam için ne yapmalıyım?
Bilgi için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Yetkili serviste hatalı onarım hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
