Tasarruf Finansmanda Fesih Anı – Yargıtay 3. HD 2026/3363
Sözleşme Aralık 2020’de imzalanmış, ev için beklenen teslim gerçekleşmemiş, tüketici de Mayıs 2022’de noterden bir ihtarname göndermiştir. İhtarnamede şirketten yükümlülüklerini yerine getirmesi istenmiş, aksi hâlde sözleşmeden dönüleceği bildirilmiştir. Altı ay sonra arabuluculuk görüşmeleri anlaşmasızlıkla biter, dava açılır. Bölge adliye mahkemesi, sözleşme kanun değişikliğinden önce imzalandığı için organizasyon ücreti dâhil bütün ödemelerin iadesine hükmeder. Yargıtay ise sorunun cevabını sözleşmenin imza tarihinde değil, fesih iradesinin açıklandığı anda arar.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 01.06.2026 tarihli ve E.2025/5585, K.2026/3363 sayılı kararıyla, 117.113,05 TL’nin tamamının iadesine hükmeden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi kararını davalı tasarruf finansman şirketi yararına oy birliğiyle bozmuştur.
📑 İki sözleşme, bir ihtarname, bir arabuluculuk
Davacı tüketici, davalı tasarruf finansman şirketiyle art arda iki gün içinde, 17.12.2020 ve 18.12.2020 tarihlerinde iki konut finansman sözleşmesi imzalamıştır. Kararda uyuşmazlık “Sıra Tespitli Konut Sözleşmesi” olarak anılmaktadır. Dava dilekçesine göre çalışma bedeli dâhil iki sözleşme için şirkete toplam 117.113,05 TL ödenmiştir.
Tüketiciye göre kendisi taksitlerini eksiksiz ödemiş, ancak şirket belirtilen teslim tarihinde yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Bunun üzerine olayların sırası şöyle gelişmiştir:
- 16.05.2022: Noter aracılığıyla şirkete ihtarname gönderilmiş; yükümlülüklerin yerine getirilmesi istenmiş, aksi hâlde sözleşmeden dönüleceği ve ödenen bedellerin faiziyle tahsil edileceği bildirilmiştir.
- 15.11.2022: Arabuluculuk görüşmeleri anlaşmazlıkla sonuçlanmış ve son tutanak düzenlenmiştir.
- 30.12.2022: Tüketici mahkemesinde dava açılmış; taksitler ve çalışma bedelleri dâhil bütün ödemelerin, ödeme tarihlerinden itibaren sözleşmedeki faiziyle iadesi istenmiştir.
Şirket ise ihtarnamenin açık ve kesin bir fesih beyanı içermediğini, fesih iradesinin ilk kez arabuluculuk son tutanağıyla ortaya konduğunu, sözleşmeye göre 80 günlük iade süresi bulunduğunu, bu nedenle dava tarihinde alacağın muaccel olmadığını ve organizasyon ücretinin sözleşme gereği istenemeyeceğini savunmuştur.
⚖️ Tüketici mahkemesi ve istinaf: iki zıt sonuç
Tüketici mahkemesi (2022/560 E., 2023/111 K.) davayı reddetmiştir. Gerekçesinin dayanakları şunlardır:
- Organizasyon ücreti iade edilmez.
- Sözleşmelerin “iptal ve devir” başlıklı 8. maddesine göre yazılı talebin şirkete ulaşmasından itibaren 80 günlük iade süresi vardır.
- 16.05.2022 tarihli ihtarnamede cayma iradesi kesin ve net ifade edilmediğinden, bu belge sözleşmede öngörülen iptal talebi sayılamaz.
- Kesin ve net ilk iptal iradesi, 15.11.2022 tarihli arabuluculuk son tutanağıyla şirkete iletilmiştir.
- 80 günlük süre dava tarihinde dolmadığından, çalışma bedeli dışındaki ödemelere ilişkin alacak muaccel değildir.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi (2024/1285 E., 2025/1385 K.) ise farklı düşünmüştür. Daireye göre sözleşmeler, 6361 sayılı Kanun’a 7292 sayılı Kanun’la eklenen 39/A maddesinin ve Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik’in 17/8. maddesinin yürürlüğünden önce imzalanmıştır; kanunlar geriye yürümez. Bu gerekçeyle ilk derece kararı kaldırılmış, çalışma bedeli dâhil 117.113,05 TL’nin dava tarihi olan 30.12.2022’den itibaren yasal faiziyle şirketten tahsiline hükmedilmiştir.
📨 Şirketin temyiz sebepleri
Kararı davalı şirket temyiz etmiştir; duruşma talebi miktar itibarıyla reddedilmiştir. Temyiz dilekçesinde şu noktalar ileri sürülmüştür:
- Tüketici sözleşmeyi kanunun yürürlüğe girmesinden sonra feshetmiştir.
- Bölge adliye mahkemesi emsal içtihatları hatalı yorumlamıştır.
- Organizasyon ücreti haksız şart değildir.
- Sözleşme haklı nedenle feshedilmemiştir.
- Organizasyon ücreti dışındaki ödemeler de dava tarihinde muaccel hâle gelmemiştir.
🏛️ Yargıtay’ın bozma gerekçesi
Daire önce 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 5/1. maddesindeki haksız şart tanımını hatırlatmıştır: Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe yol açan şartlar haksız şarttır. Ardından 07.03.2021’de yürürlüğe giren 6361 sayılı Kanun m.39/A’yı aktarmıştır. Buna göre müşteri, sözleşmenin imzalanmasını takip eden on dört gün içinde gerekçesiz ve cezai şart ödemeksizin cayabilir ve organizasyon ücreti dâhil ödediklerinin tamamını geri alır; tasarruf dönemi bitimine kadar ise fesih hakkı vardır, bu durumda şirket organizasyon ücreti dışında kalan birikim tutarını iade eder.
Daire, kendi yerleşik içtihadını da şöyle özetlemiştir: Kanun hükümleri yürürlüğe girmeden önce sözleşmenin feshedilmiş olması veya feshi için mahkemeye başvurulmuş olması koşuluyla, tüketicinin açtığı davalarda organizasyon ücreti iade edilir (3. HD 2020/3408 E., 2021/6024 K.). Somut dosyaya ilişkin tespitleri ise şunlardır:
- Sözleşmeler kanundan önce imzalanmış, ancak kanunun yürürlüğünden sonra feshedilmiştir; bu nedenle organizasyon ücreti iade edilemez.
- Sözleşmenin 8.1. maddesi, fesih hâlinde organizasyon ücreti dışındaki birikimin yazılı fesih talebinin ulaşmasından itibaren 80 gün içinde iadesini öngörmektedir; bu hüküm yasal düzenlemeler ışığında haksız şart sayılamaz.
- Fesih iradesi net olarak arabuluculuk başvurusuyla bildirilmiştir.
- Dava tarihinde talep edilebilir ve vadesi gelmiş tasarruf bedeli alacağı yoktur; muaccel olmayan alacak için dava açılmasında hukuki yarar bulunmaz.
Daire bu sonuca ulaşırken 2025 ve 2026 yıllarında verdiği beş ayrı kararı da emsal olarak göstermiştir. Bölge adliye mahkemesi kararı bu gerekçelerle davalı yararına BOZULMUŞ, dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmiştir. Karar 01.06.2026 tarihinde oy birliğiyle verilmiştir.
⏳ Belirleyici tarih: imza değil fesih
Kararın en dikkat çekici yönü, kanunun zaman bakımından uygulanmasıdır. Bölge adliye mahkemesi sözleşmenin imza tarihini esas almış ve 2020’de kurulan sözleşmeye 2021’de yürürlüğe giren kuralın uygulanamayacağını kabul etmişti. Yargıtay ise kendi içtihadındaki ölçütü uygulamış: Organizasyon ücretinin iadesini, fesih işleminin (veya fesih için mahkemeye başvurunun) kanundan önce gerçekleşmiş olmasına bağlamıştır.
Bu yaklaşımın pratik sonucu şudur: Kanundan önce imzalanmış bir sözleşme, kanundan sonra sona erdirilmişse fesih hâlindeki iade, m.39/A/4 çerçevesinde değerlendirilmektedir. Organizasyon ücretinin iade edilmemesini öngören kuralın Anayasa’ya uygunluğu da ayrıca tartışılmış; Anayasa Mahkemesi 2024/186 sayılı kararında bu ibareyi Anayasa’ya aykırı bulmamıştır. Yargıtay’ın incelediği dosya ise bu kuralın hangi sözleşmelere ve hangi tarihten itibaren uygulanacağı sorusuna odaklanmaktadır.
✉️ İhtarname ile fesih beyanı arasındaki fark
Dosyada belirleyici olan ikinci unsur, fesih iradesinin hangi belgeyle açıklandığıdır. 16.05.2022 tarihli ihtarname, yükümlülüklerin yerine getirilmesini istemiş ve bu yapılmazsa sözleşmeden dönüleceğini bildirmiştir. İlk derece mahkemesi bu beyanı, sözleşmede öngörülen kesin bir iptal talebi olarak görmemiş; Yargıtay da fesih iradesinin arabuluculuk başvurusuyla net olarak bildirildiğini kabul etmiştir.
Bu tespit iki sonucu birlikte doğurmuştur:
- Fesih tarihi, kanunun yürürlüğünden sonraya düştüğü için organizasyon ücretinin iadesi mümkün görülmemiştir.
- Sözleşmedeki 80 günlük iade süresi fesih bildiriminden itibaren işlediğinden, 30.12.2022 tarihli dava açıldığında birikim bedeli henüz muaccel değildir.
Kararda ayrıca, sözleşmedeki 80 günlük iade süresinin haksız şart olmadığı açıkça belirtilmiştir. Böylece tüketicinin “teslim yapılmadı” iddiası, alacağın vadesini öne çekmek için yeterli görülmemiştir.
🆕 2023 yönetmelik değişikliği ve iade süresi
Yargıtay’ın aktardığı Yönetmelik m.17/8, 29.12.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yeni bir cümle kazanmıştır. Buna göre müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması durumunda tasarrufunun iadesi, iade talep tarihinden itibaren azami altı ay içinde, müşterinin veya yasal temsilcisinin göstereceği kendi adına açılmış banka hesabına defaten yapılır. Cayma hâlinde ise organizasyon ücreti dâhil bütün ödemeler, cayma kararının bildirilmesinden itibaren on dört gün içinde iade edilir.
İncelenen dosyadaki sözleşmede iade süresi 80 gün olarak düzenlenmiştir ve fesih 2022’de gerçekleşmiştir. Yargıtay, sözleşmedeki süreyi esas almış ve haksız şart olmadığını belirtmiştir. Daha sonra gerçekleşen fesihlerde iade süresi, yürürlükteki yönetmelik hükmü de dikkate alınarak değerlendirilebilir.
💬 Merak edilenler
Sözleşme 2021'den önce imzalandıysa organizasyon ücreti iade edilir mi?
Noter ihtarnamesi neden fesih sayılmadı?
Muaccel olmayan alacak için dava açılırsa ne olur?
Cayma ile fesih arasında iade bakımından ne fark var?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; tüketici sözleşmeleri ve finansman uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar, 2020 yılında imzalanıp 2022 yılında feshedilen sözleşmelere ve bu sözleşmelerdeki 80 günlük iade hükmüne dayanır; bozma sonrasında bölge adliye mahkemesince verilecek karar bu yazıda yer almamaktadır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; sözleşmenin imza ve fesih tarihine, fesih beyanının içeriğine, sözleşmedeki iade süresine, yürürlükteki yönetmelik hükmüne ve dava tarihine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
