Geç Raporda Azınlık Üyenin Kusuru – Danıştay 13. D 2025/472

“Tek başıma ne yapabilirdim?” Borsada işlem gören bir holdingin finansal raporları Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) zamanında gönderilmeyince Sermaye Piyasası Kurulu, yönetim kurulunda başkan yardımcısı olarak görev yapan bir üyeye idari para cezası verdi. Üye, şirketin derin bir mali kriz içinde olduğunu, muhasebe biriminin çalışmadığını, yönetim kurulunun çoğunluğunun aynı aileden geldiğini ve kendisinin azınlıkta kaldığını anlattı. Danıştay 13. Dairesi bu savunmayı yeterli bulmadı; çünkü üyenin elinde kanunun tanıdığı iki somut araç vardı ve ikisi de kullanılmamıştı.

Danıştay 13. Dairesi, 30.01.2025 tarihli ve E.2023/1679, K.2025/472 sayılı kararıyla, 51.236,00 TL idari para cezasına karşı açılan davayı reddeden ilk derece kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki bölge idare mahkemesi kararını onamış; karar kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir.

🗣️ Üyenin savunması: kriz, aile çoğunluğu, imzasız rapor

Dosyada ceza muhatabı, şirketin sahibi ya da yönetim kurulu başkanı değil, yönetim kurulu üyesi ve başkan yardımcısıdır. Temyiz dilekçesinde ileri sürülen savunma, kurul yapısı içinde sesi az duyulan bir üyenin durumunu yansıtır. Davacıya göre:

Davalı Kurul ise savunmasında hem Kurul kararının hem de bölge idare mahkemesi kararının hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi de temyiz isteminin reddi ile bölge idare mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği görüşündedir. “Gerekçeli onama” önerisi önemlidir: Daire, aşağıda görüleceği gibi, standart onama kalıbının ötesine geçip kusur meselesine kendi gerekçesini eklemiştir.

📑 SPKn m.14/2: “kusurlarına ve durumun gereklerine göre”

Uyuşmazlığın kilit hükmü, 6362 sayılı Kanun’un “Finansal raporlama ve bağımsız denetim” başlıklı 14. maddesidir. Maddenin birinci fıkrası ihraççıya, finansal tablo ve raporları Kurul düzenlemelerine uygun olarak “zamanında, tam ve doğru bir şekilde” hazırlama ve ibraz etme yükümlülüğü yükler. İkinci fıkra ise sorumluluğun kime düşeceğini belirler: Finansal tablo ve raporların düzenlemelere uygun hazırlanmasından, sunulmasından, gerçeğe uygunluğu ve doğruluğundan ihraççı ile “kusurlarına ve durumun gereklerine göre” ihraççının yönetim kurulu üyeleri sorumludur.

Bu ifade iki yönlüdür. Bir yandan yönetim kurulu üyeliği tek başına otomatik bir ceza sebebi değildir; kusur aranır. Öte yandan kusur, üyenin fiilen ne yaptığına ve görev konumunun ondan ne beklediğine göre ölçülür. Aynı fıkra, yönetim kurulunun finansal tablo ve raporların kabulüne dair ayrı bir karar almasını da zorunlu tutar; yani raporlar, tek tek yöneticilerin değil kurulun ortak tasarrufudur.

Kurul, cezayı SPKn m.103’e dayandırmıştır. Somut olayda Kurul’un tespiti, holdingin iki dönemin finansal raporlarını II-14.1 sayılı Tebliğ’deki süre içinde KAP’a göndermediğidir. Cezanın tutarı 51.236,00 TL’dir.

🏛️ İdare mahkemesinden Danıştay’a

Yargılama üç aşamada tamamlanmıştır:

🔑 Danıştay’ın işaret ettiği iki araç

Kararın değeri, Danıştay’ın kusur iddiasını soyut bir “yönetim kurulu üyesi her şeyden sorumludur” cümlesiyle değil, üyenin kullanmadığı iki somut imkânla karşılamasıdır. Daire’nin gerekçesi şöyledir: Davacı herhangi bir kusurunun bulunmadığını iddia etmişse de, davalı idarenin de belirttiği üzere,

Bu nedenle yönetim kurulu üyesi olan davacının ilgili mevzuat hükümlerine uygun davranmadığı sonucuna varılmış ve iddiaya itibar edilmemiştir.

Sözlü istem neden yetmedi?

Davacı, toplantı çağrısını başkandan sözlü olarak istediğini söylemiştir. TTK m.392/7’nin ilk cümlesi ise her yönetim kurulu üyesinin başkandan yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebileceğini düzenler. Yazılılık, hem istemin varlığını ispat eder hem de başkanın tutumunu kayıt altına alır. Danıştay’ın yazılı istemin bulunmadığını özellikle vurgulaması, sözlü girişimlerin bu dosyada kusursuzluğu göstermeye yetmediğini ortaya koymaktadır.

Maddeye 23.05.2024 tarihli ve 7511 sayılı Kanun’la eklenen cümleler sonradan bu aracı güçlendirmiştir: Üyelerin çoğunluğunun yazılı istemi üzerine başkan, kurulu istemin kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde toplanacak şekilde çağırmak zorundadır; bu süre içinde çağrı yapılmazsa çağrı doğrudan istem sahiplerince yapılabilir. Somut olaydaki raporlama dönemleri bu değişiklikten önceye aittir; yine de ilk cümledeki yazılı istem hakkı o tarihte de mevcuttu ve Daire’nin dayandığı da bu cümledir.

Ek süre imkânı

Kararda ikinci araç olarak, 30.06.2021 tarihli raporlar için ek süre talep edilmediği belirtilmektedir. Kurul düzenlemeleri, raporların süresinde hazırlanamayacağı öngörülen durumlarda ek süre istenmesine imkân tanır. Mali kriz ve çalışmayan muhasebe birimi gibi gerekçeler, tam da böyle bir talebin konusu olabilecek olgulardır. Danıştay’ın yaklaşımında, krizin varlığı kusuru ortadan kaldıran bir mazeret değil, ek süre gibi bir aracın kullanılmasını gerektiren bir durumdur.

⚖️ Kusursuz ceza olmaz ilkesiyle ilişkisi

Bu karar, Danıştay 13. Dairesinin cezaların şahsiliği çizgisiyle çelişmez; aksine o çizginin öbür yüzünü gösterir. Sitede daha önce incelenen Kusursuz SPK Cezası Olmaz – Danıştay 13. D 2023/3353 kararında, bir yatırım ortaklığındaki portföy sınırı aşımı nedeniyle yönetim kurulu üyesine verilen ceza, üyenin aykırılıktan bilgisi ve kusuru araştırılmadan salt üyelik nedeniyle ceza verilemeyeceği gerekçesiyle iptal edilmişti.

İki karar birlikte okunduğunda tablo netleşir:

Dolayısıyla 2025/472 sayılı karar, “kusur aranmaz” demiyor; kusurun nasıl değerlendirileceğine dair bir ölçü sunuyor. Azınlıkta kalmak veya aile çoğunluğu karşısında etkisiz olmak, kanunun bireysel üyeye tanıdığı imkânlar kullanılmadığı sürece sorumluluğu tek başına ortadan kaldırmamıştır.

📝 Karardan çıkan notlar

Karar kısa bir onama kararı olmakla birlikte, halka açık şirketlerde görev alan yönetim kurulu üyeleri açısından dikkat çekici sonuçlar içerir:

Yatırımcı açısından da kararın bir anlamı vardır: Finansal raporların zamanında açıklanması, pay sahiplerinin ve piyasanın şirket hakkında bilgi edinmesinin temel yoludur. SPKn m.14’ün sorumluluğu yalnız şirkete değil, kusuruna göre yönetim kurulu üyelerine de yaymasının amacı, kamuyu aydınlatma yükümlülüğünün kurul içi anlaşmazlıklar nedeniyle askıda kalmasını önlemektir. KAP açıklamalarındaki gecikmenin pay sahipleri bakımından doğurabileceği tazminat sorumluluğu ise ayrı bir konudur; bu yönüyle KAP Açıklaması ve Tazminat – Sakarya BAM 7. HD 2025/2299 yazısı incelenebilir.

❓ Sık sorulan sorular

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim sayfası üzerinden ulaşılabilir; sermaye piyasası idari yaptırımlarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.