Geçici Mühlette Başlayan Takip – Yargıtay 12. HD 2026/4314
Konkordato talep eden bir şirkete mahkeme geçici mühlet verdiğinde, alacaklılar için ilk soru şudur: Bu süre içinde yeni bir icra takibi başlatılabilir mi, yoksa takip açılır ama bekler mi? Uygulamada mahkemelerin mühlet kararlarında “takiplerin durdurulmasına” gibi ifadeler kullanması, bu ayrımı daha da bulanıklaştırır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, kambiyo senedine dayalı bir takipte bu soruya net bir cevap vermiştir: Mühlet içinde başlatılan takip “durmaz”, iptal edilir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 11.06.2026 tarihli ve E.2026/5126, K.2026/4314 sayılı kararıyla, geçici mühlet kararından sonra başlatılan kambiyo takibinin iptaline ilişkin sonucu doğru bulmuş; bölge adliye mahkemesinin gerekçesini isabetsiz saymakla birlikte kararı HMK m.370 uyarınca sonucu itibarıyla onamıştır.
🧭 Yargıtay’ın cevapladığı soru
Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan bir takibe karşı borçlunun icra mahkemesine yaptığı şikâyetten doğmuştur. Borçlu, hakkında geçici mühlet tedbir kararı bulunduğunu ileri sürerek takibin iptalini istemiştir.
Daireye taşınan asıl mesele, konkordato mahkemesinin tensip tutanağında kullandığı “takip işlemlerinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına” ifadesinin, mühletten sonra başlatılan bir takip bakımından ne anlama geldiğidir. Bu ifade, yeni takibin açılabileceği ama ilerleyemeyeceği şeklinde mi okunmalıdır, yoksa kanun doğrudan takip yapılmasını mı yasaklamaktadır?
📅 İki tarih: mühlet ve takip
Kararın sonucunu belirleyen, iki tarihin sıralamasıdır:
- 21.10.2025: Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla), 2025/665 Esas sayılı dosyada borçlu lehine üç aylık geçici mühlet kararı vermiştir.
- 10.11.2025: Alacaklı, İstanbul 23. İcra Müdürlüğünün 2025/43591 Esas sayılı dosyasıyla borçlu aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatmıştır.
Takip, mühlet kararından yaklaşık üç hafta sonra ve üç aylık sürenin içinde açılmıştır. Yargıtay da bu tespiti yaparak şikâyet konusu takibin mühlet kararından sonra başlatıldığını vurgulamıştır.
Konkordato mahkemesinin tensip tutanağının 8-a bendinde ise şu düzenleme yer almıştır: İİK m.288/1 uyarınca geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğuracağından İİK m.294, 295 ve devamı maddelerinin uygulanmasına; bu çerçevede mühlet içinde, 6183 sayılı Kanun’a göre yapılanlar dahil, her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, e-haciz, satış ve muhafaza işlemleri de dahil tüm takip işlemlerinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına; aksi hâlde yapılan işlemlerin hükümsüz olacağına.
⚖️ İcra mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi
İlk derece mahkemesi, şikâyeti kabul ederek mühlet içinde takip yapılamayacağı gerekçesiyle takibin iptaline karar vermiştir. Bu karara karşı istinaf yoluna alacaklı başvurmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi ise meseleye farklı bir yerden bakmıştır. Daireye göre:
- Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8/1 maddesinde öngörülen şartın gerçekleşip gerçekleşmediği,
- buna bağlı olarak alacaklının senedin yetkili hamili olup olmadığı,
- alacağın miktarı ve tahsilinin gerekip gerekmediği
yargılamayı gerektiren konulardır. Bu nedenle Daire, İİK m.170/a uyarınca takibin iptali gerektiğini belirtmiştir. Ancak istinafa yalnız alacaklı başvurduğundan, istinaf yoluna başvuranın sıfatını dikkate alarak başvurunun esastan reddine karar vermiştir. Başka bir anlatımla bölge adliye mahkemesi, iptal sonucunu korumuş ama bunu mühlet yasağına değil, kambiyo hukukuna ilişkin bir gerekçeye dayandırmıştır.
Bölge adliye mahkemesinin faktoring yönetmeliğine atıf yapmasından, senedin alacaklıya bir faktoring ilişkisi içinde geçtiği anlaşılmaktadır. Yargıtay bu tartışmaya girmemiş, uyuşmazlığı mühlet yasağı üzerinden çözmüştür.
🏛️ Yargıtay’ın gerekçesi
Daire, alacaklının diğer temyiz itirazlarını yerinde görmemiş, ardından gerekçeyi İİK m.294/1’in lafzı üzerine kurmuştur. Hükme göre mühlet içinde borçlu aleyhine, 6183 sayılı Kanun’a göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz; evvelce başlamış takipler durur.
Yargıtay’ın kilit tespiti şudur: Konkordato mahkemesi tedbir kararında takiplerin “durdurulmasına” hükmetmiş olsa da, aynı fıkrada İİK m.294’ün uygulanacağını da açıkça yazmıştır. Kanunun açık hükmü karşısında mahkemenin “durma” şeklindeki tedbir ara kararı, mühletten sonra başlatılan takip bakımından hüküm ifade etmez. Belirleyici olan, kanundaki takip yasağıdır.
Buna göre Daire şu sonuca varmıştır:
- İİK m.294’e göre mühlet içinde hiçbir takip işlemi yapılamaz; bu bir takip yasağıdır.
- Şikâyet konusu takip bu yasak döneminde başlatıldığından, ilk derece mahkemesinin takibi şikâyetçi borçlu yönünden iptal etmesi yerindedir.
- Bölge adliye mahkemesinin yazılı gerekçesi isabetsizdir; ancak sonuçta şikâyetin kabulü ve takibin iptali hükmü korunmuştur.
- Bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama gerektirmediğinden, HMK m.370 uyarınca karar sonucu itibarıyla doğru bulunarak onanmıştır.
Karar 11.06.2026 tarihinde oy birliğiyle verilmiş; 732,00 TL temyiz harcından, varsa evvelce alınan harcın mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline hükmedilmiştir. İnceleme, İİK m.364/2’nin göndermesiyle HMK m.370 çerçevesinde yapılmıştır.
📘 İİK m.288 ve m.294 ne söylüyor?
Kararın dayandığı iki hüküm birlikte okunduğunda tablo netleşir:
- İİK m.288/1: “Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.” Yani geçici mühlet, alacaklılar bakımından kesin mühletle aynı korumayı sağlar; ikisi arasında takip yasağı bakımından bir kademe farkı yoktur.
- İİK m.294/1: Mühlet içinde borçlu aleyhine hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur; ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz; bir takip muamelesiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.
- İİK m.294/2: İİK m.206’nın birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. Bu, yasağın kanunda öngörülen dar istisnasıdır.
Hükmün yapısı iki ayrı sonuç öngörür: yeni takip için yasak, eski takip için durma. Somut dosyada takip mühletten sonra başladığı için birinci sonuç uygulanmış; “durma” kavramına başvurulmasına gerek kalmamıştır.
Konkordato sürecinde alacaklıların konumuna dair farklı görünümler için sitedeki tasdik kararı bozulunca konulan haciz ve mühlet içinde doğan alacak ve kısmi fesih kararları incelenebilir. Bu dosyanın ayırt edici yönü, tedbir kararının kullandığı sözcükle kanunun öngördüğü sonuç arasındaki çatışmayı kanun lehine çözmesidir.
🔍 “Durma” ile “iptal” arasındaki fark
Bu ayrım, kâğıt üzerinde teknik görünse de pratikte önemli sonuçlar doğurur:
- Duran takip varlığını korur; mühlet sona erdiğinde ya da konkordato talebi reddedildiğinde kaldığı yerden devam edebilir.
- İptal edilen takip ortadan kalkar; mühletin bitmesi onu kendiliğinden canlandırmaz. Alacaklı, şartları varsa yeni bir takip yoluna gitmek durumunda kalır.
- Tedbir kararındaki ifade, kanunun açık hükmünü daraltamaz. Mahkemenin “durdurma” demesi, yasak dönemde açılan takibe “bekleyen takip” statüsü kazandırmaz.
Kararın bir diğer dikkat çekici yanı, Yargıtay’ın gerekçe ile sonuç arasındaki ilişkiye yaklaşımıdır. Bölge adliye mahkemesi kambiyo hukukuna ve faktoring mevzuatına dayalı bir gerekçe kurmuş, Yargıtay bu gerekçeyi isabetsiz bulmuştur. Buna rağmen hüküm bozulmamış; sonuç doğru olduğu ve gerekçe hatası yeniden yargılama gerektirmediği için HMK m.370 ile onama yolu seçilmiştir. Böylece faktoring ilişkisindeki yetkili hamillik tartışması bu dosyada cevapsız kalmıştır.
Kararda geçici mühletin daha sonra uzatılıp uzatılmadığı, konkordatonun tasdik edilip edilmediği gibi konulara ilişkin bir bilgi yer almamaktadır. Daire yalnız takip tarihinin mühlet içinde kalmasını belirleyici saymıştır.
❓ Sık sorulan sorular
Geçici mühlet de kesin mühlet gibi takip yasağı doğurur mu?
Mahkeme kararında 'durdurma' yazıyorsa takip yalnızca bekletilmez mi?
Bölge adliye mahkemesinin gerekçesi neden yanlış bulundu ama karar bozulmadı?
Mühlet döneminde hiç takip yapılamaz mı?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; icra, iflas ve konkordato alanındaki diğer kararlar ise Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Karar, belirli bir geçici mühlet kararı ve takip tarihi üzerine kuruludur; mühletin süresi, uzatılıp uzatılmadığı, alacağın niteliği ve imtiyaz durumu gibi unsurlar başka bir dosyada farklı sonuç doğurabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, takip ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
