Balkona Sürgülü Cam ve Maktu Harç – Yargıtay 7. HD 2026/196
İki bina yan yana yükselir; birinin balkonları diğerinin balkonlarına neredeyse dokunur. Bir taraf, komşu binanın sınırı aştığını, balkonlardan kendi evine geçilebildiğini ve mahremiyetinin kalmadığını ileri sürerek yıkım ister. On yılı aşan bir yargılamanın sonunda ortaya çıkan çözüm yıkım değil, çok daha mütevazı bir önlemdir: komşuya bakan balkonların sürgülü camla kapatılması. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi bu sonucu korumuş, ancak hükmün harç bölümünü düzeltmiştir. Karar, komşuluk hukukuna dayanan davaların hem esası hem de masrafı bakımından iki ayrı ders içerir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 13.01.2026 tarihli ve E.2025/5743, K.2026/196 sayılı kararıyla, bozmaya uyularak verilen Asliye Hukuk Mahkemesi kararını düzelterek onamıştır. Düzeltme yalnız harca ilişkindir: Komşuluk hukukuna dayalı davanın değere tâbi olmadığı, bu nedenle nispi değil maktu karar ve ilâm harcı alınması gerektiği belirtilmiştir. Karar oy birliğiyle verilmiştir.
🏘️ Yan yana iki bina: iddialar ve savunma
Uyuşmazlığın tarafları iki komşu parselin malikleridir. Davacılara ait parselde bir bina, hemen yanındaki parselde ise kat mülkiyetine geçilmiş bir başka bina bulunmaktadır. Davacılar dava dilekçesinde şu iddialarda bulunmuştur:
- Davalı tarafın binası, davacıların parseline taşacak şekilde inşa edilmiştir.
- Davacılara ait binaya bakan cephede pencere ve balkon yapılmıştır; bu balkonlardan davacıların evine geçmek mümkündür.
- Bu durum mahremiyeti ihlal etmektedir.
- Çatı katı kolonsuzdur, hayati tehlike oluşturmaktadır ve ruhsata aykırı olarak kat çıkılmıştır.
Talepler de buna paralel olarak geniş tutulmuştur: müdahalenin önlenmesi, taşan kısımların yıkılması, eski hâle getirme, balkon ve pencerelerin kapatılması, çatı katının yıkılması ve çatıdaki kapının kapatılması.
Davalı taraf ise binanın zeminine projeye uygun oturtulduğunu, zeminde bir taşma bulunmadığını, yalnız balkonların uç kısımlarında işçilik hatasından kaynaklanan sınırlı bir taşma olabileceğini savunmuştur. Yargılama sırasında da taşan kısım için irtifak hakkı kurulmasını ya da bu kısmın kendi adına tescilini istemiştir.
⏳ On yılı aşan yargılama: iki bozma
Dosyanın aşamaları, düzeltmenin neden yalnız harçla sınırlı kaldığını açıklar.
İlk karar (10.01.2014): Mahkeme müdahalenin önlenmesi, yıkım ve komşuluk hukukuna dayalı talepleri reddetmiş; davalının temliken tescil savunmasını kabul ederek davalı taşınmazı lehine irtifak hakkı kurulmasına karar vermiştir.
Birinci bozma (02.02.2015): Kapatılan Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, davalı parselde kat mülkiyeti kurulduğunu ve davalı dışında başka bağımsız bölüm malikleri bulunduğunu tespit etmiştir. El atmanın önlenmesi ve yıkım (kâl) davalarında verilecek karar bütün bağımsız bölüm maliklerini etkileyeceğinden, bu maliklerin tamamının davada usulüne uygun biçimde davalı olarak yer alması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
İkinci karar (15.04.2019): Mahkeme taşkınlığın bir yanılma hatası olduğunu ve davalının iyiniyetli bulunduğunu kabul ederek yine irtifak hakkı kurulmasına, diğer taleplerin reddine karar vermiştir.
İkinci bozma (11.11.2020, K.2020/7139): Aynı Daire bu kez iki noktaya dikkat çekmiştir:
- Davalının temliken tescil veya irtifak hakkı istemi için harcı yatırılmış bir karşı dava ya da süresinde ileri sürülmüş bir def’i bulunmamaktadır; davacı taraf da savunmanın genişletilmesine itiraz etmiştir. Bu durumda irtifak hakkı tesisine hüküm kurulamaz.
- Komşuluk hukukuna aykırılık iddiası, bilirkişilerce yeterli araştırma yapılmadan karşılanmıştır.
Taşkın yapı kurallarının başka bir dosyadaki uygulaması için koordinat farkıyla taşkın yapı ve irtifak bedeli kararı da incelenebilir.
🪟 Yıkım yerine sürgülü cam
Bozmaya uyan mahkeme, mahallinde yeniden keşif yapmış ve bu kez kadastro mühendisi, çevre mühendisi ve şehir plancısından oluşan bir bilirkişi kurulundan rapor almıştır. Son kararın dayanakları şöyledir:
- Davalıya ait yapı, davacı parseline toplam 2,01 m² taşmaktadır ve bu taşma yanılma sınırları içinde kalmaktadır. Bu nedenle el atmanın önlenmesi ve yıkım talepleri reddedilmiştir.
- İki binanın balkonları yan yana ve bitişiktir; konutlarda oluşan gürültü pencere ve balkonlar yoluyla komşuları etkilemektedir.
- Gürültü etkisini en aza indirmek için davalı balkonunun davacılara bakan kısmının kapatılması sorunu giderebilecektir.
- Alınması gereken önlem, söz konusu balkonların sürgülü camla kapatılmasıdır; bu işlemlerin bedeli belirlenmiş ve eksik peşin harç tamamlatılmıştır.
Mahkeme davayı kısmen kabul etmiş; davalı parseldeki binanın davacılara ait binaya bakan kısmındaki balkonların sürgülü camla kapatılmasına hükmetmiş, el atmanın önlenmesi ve yıkım taleplerini ise reddetmiştir.
Davacılar bu karara da itiraz etmiştir. Temyiz dilekçesinde taşan kısımların, tapu planlarında yanılma sınırlarının belirlenmesine ilişkin yönetmelik hükümlerine göre gerçekten bu sınırlar içinde kalıp kalmadığının araştırılmadığını, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, balkonların huzurlarını bozduğunu ve imara aykırı yapıldığını, bu nedenle balkonların kaldırılması gerektiğini ileri sürmüşlerdir.
🧾 Yargıtay’ın düzelttiği nokta: maktu harç
Daire, uyuşmazlığı el atmanın önlenmesi, kâl ve komşuluk hukukundan kaynaklanan muarazanın giderilmesi istemleri olarak tanımlamıştır. Gerekçede ayrıntılı olarak ele alınan tek konu ise harçtır.
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 16. maddesine göre değer ölçüsüne göre harca tâbi işlemlerde (1) sayılı tarifedeki değerler esas alınır. Tarifeye göre konusu belli bir değerle ilgili olan davalarda, esas hakkında karar verildiğinde hüküm altına alınan değer üzerinden nispi karar ve ilâm harcı alınır. Daire’ye göre ise:
- Komşuluk hukukuna dayalı davalar, işin niteliği gereği değere tâbi değildir.
- Bu nedenle yargılama sonunda maktu harca hükmedilmesi gerekir.
- Mahkeme ise sürgülü cam önleminin bedeli olarak belirlenen 25.000,00 TL üzerinden nispi harç almıştır; bu hatalıdır.
Hata bozmayı gerektirse de yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, Daire 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438/7 hükmünü uygulamıştır. Hüküm fıkrasının 3. bendindeki 1.707,75 TL nispi harç ve 1.558,75 TL bakiye harç ibaresi çıkarılmış; yerine 427,60 TL maktu karar ve ilâm harcından peşin alınan 148,50 TL’nin mahsubu ile bakiye 279,1 TL harcın davalılardan alınması yazılmıştır. Hüküm bu düzeltilmiş şekliyle onanmış, karar düzeltme yolu açık bırakılmıştır.
Önlemin bedelinin hesaplanmış olması davayı değer davasına dönüştürmemiştir; davanın konusu bir para alacağı değil, komşuluk ilişkisindeki taşkınlığın giderilmesidir. Nispi harcın dava şartıyla ilişkisine dair bir örnek için ihalenin feshinde nispi harç kararına bakılabilir.
⚖️ TMK 737 ve 730 çerçevesinde değerlendirme
Kararda komşuluk hukukunun dayandığı maddeler adıyla anılmamıştır; ancak mahkemenin kurduğu hükmün çerçevesi Türk Medeni Kanunu’ndan okunabilir. TMK 737’ye göre herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkilerini kullanırken komşularını olumsuz etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür; taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel âdete göre hoş görülebilecek dereceyi aşan gürültü ile rahatsızlık vermek yasaktır. TMK 730 ise mülkiyet hakkının yasal kısıtlamalarına aykırı kullanılmasından zarar gören veya zarar tehlikesiyle karşılaşan kişiye, durumun eski hâle getirilmesini, tehlikenin ve zararın giderilmesini dava etme imkânı verir.
Bu dosyada mahkeme, talep edilen en ağır sonuca (balkonların kaldırılması, yıkım) gitmemiş; bilirkişi kurulunun tespit ettiği rahatsızlığı gidermeye yetecek bir önlemi seçmiştir. Bu yaklaşımdan çıkan bazı tespitler şunlardır:
- Taşkın yapı ile komşuluk hukuku ayrı değerlendirilmiştir: Sınırı aşan 2,01 m²’lik kısım yanılma sınırları içinde görülerek el atma ve yıkım reddedilmiş, buna karşın balkonların yarattığı gürültü etkisi komşuluk hukuku kapsamında ayrıca karşılanmıştır.
- Önlem, tespit edilen etkiyle orantılı tutulmuştur: Rapor gürültünün balkon ve pencerelerden yayıldığını belirlemiş, çözüm de tam bu noktaya yönelmiştir.
- Bilirkişi kurulunun bileşimi önemlidir: İkinci bozmanın gerekçelerinden biri yetersiz araştırmaydı; son kararda kadastro, çevre ve şehircilik alanlarından oluşan bir kurul görevlendirilmiştir.
- Usul kuralları esası etkiler: Davalının irtifak veya temliken tescil istemi, karşı dava ya da süresinde def’i olmadan hüküm altına alınamamıştır.
Davacıların yanılma sınırının yönetmeliğe göre araştırılmadığı ve balkonların kaldırılması gerektiği yönündeki temyiz itirazları ayrı bir gerekçeyle tartışılmamış; Daire hükmü yalnız harç yönünden düzeltip onamıştır. Bir yapının ortak alanlarda eski hâle getirilmesine ilişkin farklı bir dosya için site yönetiminin eski hâle getirme davası kararı da konuya tamamlayıcı bir bakış sunar.
❓ Sık sorulan sorular
Komşu balkonunun yarattığı rahatsızlıkta mahkeme yıkıma karar vermek zorunda mıdır?
Sınırı birkaç metrekare aşan bina neden yıkılmadı?
Komşuluk hukukuna dayalı davada harç nasıl hesaplanır?
Kat mülkiyetindeki binaya karşı açılan yıkım davasında kimler davalı olmalıdır?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; taşınmaz hukukuna ilişkin diğer güncel kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan düzelterek onama kararından derlenmiştir. Karar metninde tarafların adları, mahkemenin yeri ve parsel bilgileri anonimleştirilmiştir. Kararda karar düzeltme yolunun açık olduğu belirtilmiştir; kararın kesinleşme durumu bu yazının kapsamı dışındadır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; taşmanın ölçüsüne, yanılma sınırlarına, keşifte tespit edilen etkiye, davanın taraflarına ve ileri sürülen taleplerin usulüne göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
