Protokolsüz Feragatte Vekâlet – Hakem K. 2025/532312
Sigorta şirketiyle anlaşmaya varan başvuran, tahkimdeki dosyayı nasıl kapatacağına çoğu zaman tek bir dilekçeyle karar verir: “Sulh olduk, hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilsin.” Bu cümle usul hukukunda ne anlama gelir? Dosya konusuz mu kalmıştır, yoksa başvuran talebinden mi vazgeçmiştir? Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesindeki bir uyuşmazlık hakemi, destekten yoksun kalma tazminatı istenen bir dosyada bu soruyu cevaplamış; beyanı feragat olarak değerlendirmiş ve dosyada sulh protokolü bulunmadığı için sigorta şirketi lehine vekâlet ücretine hükmetmiştir.
22.12.2025 tarihli ve K-2025/532312 sayılı hakem kararı, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisinin 64. sayısında (s. 23-26) yayımlanmıştır. Başvuru feragat nedeniyle reddedilmiş, başvuranın masrafları kendi üzerinde bırakılmış ve başvuran aleyhine vekâlet ücretine karar verilmiştir. Kararda, bildirimden itibaren 10 gün içinde Komisyon nezdinde itiraz yolunun açık olduğu belirtilmiştir.
🚶 Yaya geçidindeki kaza ve 10 TL’lik başvuru
Kararda aktarılan olaya göre 11.06.2024 günü sabah saatlerinde, bölünmüş bir yolun sol şeridinde ilerleyen otobüs, yaya geçidinden karşıya geçen bir yayaya çarpmıştır. Yaralanan kişi, kazadan yaklaşık üç ay sonra, 05.09.2024 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Otobüs, kaza tarihini kapsayan bir Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesiyle davalı sigorta şirketine sigortalıdır.
Ölenin desteğinden yoksun kaldığını ileri süren yakını, vekili aracılığıyla Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmuştur. Talep, artırım hakkı saklı tutularak şimdilik 10,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilidir. Başvuru ekinde savcılık soruşturma evrakı ve adli tıp raporu sunulmuştur.
Sigorta şirketi cevabında şu savunmaları ileri sürmüştür:
- Sorumluluk, sigortalının kusuru ve poliçe limitiyle sınırlıdır.
- Ölenin başvurana destek olduğu ispatlanmalıdır.
- Müterafik kusur indirimi yapılmalıdır.
- Temerrüt oluşmadığından faiz dava tarihinden ve yasal faiz olarak işletilmelidir.
- Başvuran lehine vekâlet ücreti çıkacaksa, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/17. maddesi gereği beşte bir oranında hükmedilmelidir.
🔍 Esasa girildi: destek ve kusur
Kararın dikkat çeken yönlerinden biri, hakemin feragat beyanına geçmeden önce uyuşmazlığın esasını da büyük ölçüde değerlendirmiş olmasıdır. Hakem; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğunu, dava şartları bakımından eksiklik olmadığını tespit etmiştir.
Gerekçede TBK 49’daki haksız fiil sorumluluğuna, Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesindeki işleten sorumluluğuna ve 91. maddesindeki zorunlu sorumluluk sigortasına yer verilmiştir. Destek kavramı bakımından ise şu tanım benimsenmiştir: Destek, hukuki bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu ifade eder; eylemli ve düzenli olarak bir başkasının geçimini kısmen veya tamamen sağlayan ve ölüm gerçekleşmeseydi olağan akışa göre bu yardımı sürdürecek olan kişi destek sayılır.
Hakem, dosyadaki belgelere göre başvuranın ölenin desteğinden yararlanan kişi olduğunu kabul etmiş; ölenin gelirine dair belge bulunmadığından gelirin asgari ücret üzerinden esas alındığını belirtmiştir. Kusur yönünden, bağlantılı bir dosyada alınan ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporuna dayanılmıştır. Rapora göre sigortalı otobüsün sürücüsü %100 kusurlu, yaya ise kusursuzdur. Bu tespitler, sigortacının müterafik kusur savunmasının dosyada karşılık bulmadığını göstermektedir; ancak tazminat hesabına geçilmeden yargılama farklı bir yöne dönmüştür.
✉️ “Sulh olduk” dilekçesi
Başvuran vekili 22.10.2025 tarihli dilekçesinde, davalı sigorta şirketiyle sulh olduklarını, anlaşma sağlandığını ve tüm alacak kalemleri bakımından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesini bildirmiştir. Bu beyan, sigorta şirketi vekiline elektronik posta yoluyla iletilmiş; sigorta şirketi herhangi bir beyanda bulunmamıştır.
Dosyada eksik olan tek belge, tarafların vardığı söylenen anlaşmanın kendisidir. Ne imzalı bir sulh protokolü ne de ödemeye ilişkin bir belge sunulmuştur. Sigorta şirketi de sulhu doğrulayan ya da reddeden bir açıklama yapmamıştır. Hakemin önünde, karşı tarafça teyit edilmemiş tek taraflı bir beyan vardır.
Kararın usul bölümünde ayrıca, aynı tarihli kaza ve aynı plakalı araçlara ilişkin bağlantılı bir başvurunun da Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde feragat nedeniyle reddedildiği not edilmiştir.
📜 Hakemin cevabı: bu bir feragattir
Hakem, beyanı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun feragate ilişkin hükümleri çerçevesinde ele almıştır. Sigortacılık Kanunu’nun 30/23. maddesi, Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde usul kanunu hükümlerinin sigorta tahkiminde de kıyasen uygulanacağını öngördüğünden, HMK’nın feragat düzenlemesi bu yargılamada da işler.
- HMK 307: Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.
- HMK 309: Feragat dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır ve hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir.
Feragatin karşı tarafın onayına bağlı olmaması nedeniyle sigorta şirketinin sessiz kalması sonucu değiştirmemiştir. Hakem, “hüküm kurulmasına yer olmadığı” talebini, tüm alacak kalemlerinden vazgeçme olarak okumuş ve başvuruyu feragat nedeniyle reddetmiştir. Kararda ayrıca anılmasa da HMK 311, feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurduğunu; HMK 312 ise feragat eden tarafın, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerine mahkûm edileceğini düzenlemektedir. Başvuranın masraflarının kendi üzerinde bırakılması bu çerçeveyle uyumludur.
⚖️ Protokol yoksa vekâlet ücreti kimin?
Kararın asıl ağırlığı son paragraftadır. Hakem, başvuran vekilinin feragatin sulhe dayandığını belirttiğini kaydetmiş, ancak dosyaya herhangi bir sulh protokolü sunulmadığını tespit etmiştir. Bu hâliyle uyuşmazlık tutarı üzerinden sigorta şirketi yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Hükümde ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4. ve 17/2. maddeleri ile Sigortacılık Kanunu’nun 30/17. maddesine dayandırılmıştır. 30/17. madde, talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücretinin tarifedeki ücretin beşte biri olacağını öngörür. Kararda ücretin “reddedilen miktar üzerinden” hesaplandığı belirtilmiş ve 2,00 TL olarak belirlenmiştir. Talep 10,00 TL ile sınırlı tutulduğundan, ücret de sembolik düzeyde kalmıştır.
Tutarın küçüklüğü, kararın taşıdığı ilkeyi gölgelememelidir. Hakemin yaklaşımı şudur: Sulh iddiası, dosyaya belgeyle yansımadıkça feragatin yargılama gideri ve vekâlet ücreti sonuçlarını değiştirmez. Kararın gerekçesinden, sulhün içeriği belgelenmiş olsaydı farklı bir değerlendirme yapılabileceği anlaşılmaktadır; ancak hakem bu ihtimalin nasıl sonuçlanacağını açıklamamıştır. Tahkimde vekâlet ücretinin beşte bir kuralının başvuran lehine uygulanıp uygulanmayacağı tartışması için başvurana tam mı 1/5 mi vekâlet kararı tamamlayıcıdır.
🔄 Feragat ile konusuz kalma arasındaki fark
Aynı dergi sayısında yer alan başka bir hakem kararı, bu dosyanın neden farklı sonuçlandığını anlamaya yardım eder. Trafik sigortasında reel değer kaybı kararında sigorta şirketi, tahkim başvurusundan sonra ödeme yapmış ve bunu dekontla belgelemiştir. Hakem orada başvurunun asıl alacak bakımından konusuz kaldığına karar vermiş; sigorta şirketini başvuruya sebep olduğu için yargılama giderlerinden sorumlu tutmuştur.
- Konusuz kalma: Alacak, yargılama sırasında ödemeyle sona ermiştir; ödeme belgelenmiştir. Gider sorumluluğu, başvuruya kimin sebep olduğuna göre belirlenir.
- Feragat: Başvuran talebinden vazgeçmiştir; vazgeçmenin karşılığı dosyada görünmemektedir. Feragat eden, aleyhine hüküm verilmiş gibi giderlere katlanır.
K-2025/532312 sayılı dosyada başvuran “hüküm kurulmasına yer olmadığı” ifadesini kullanmış, yani konusuz kalmaya yakın bir sonuç istemiştir. Ancak ödemeyi ya da anlaşmanın içeriğini gösteren bir belge bulunmadığından hakem, beyanı feragat olarak nitelendirmiştir. Dilekçede kullanılan kalıp ifade değil, dosyaya giren belge sonucu belirlemiştir. HMK 311 gereği feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurduğundan, kesinleşmiş bir hükmün sonraki tahkim başvurusuna etkisini ele alan kesin hükümden sonra tahkim kararı da ayrıca incelenebilir.
💬 Sık sorulan sorular
Sigorta şirketi feragate itiraz etmezse ne olur?
Sulh olunduğu söylendiği hâlde neden vekâlet ücreti çıktı?
Ücret neden yalnızca 2 TL?
Bu karara karşı itiraz yolu var mı?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; sigorta tahkimine ilişkin diğer hakem kararları Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisinin 64. sayısında yayımlanan K-2025/532312 sayılı hakem kararından derlenmiştir. Taraf, sürücü ve ölen kişiye ilişkin bilgiler kaynakta anonimdir; plaka, adres ve doğum tarihi gibi ayrıntılar yazıya alınmamıştır. Hakem kararları yalnız ilgili dosyanın taraflarını bağlar ve mahkemeler bakımından bağlayıcı içtihat niteliği taşımaz. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; dilekçedeki beyanın içeriğine, sulhün belgelenip belgelenmediğine, ödemenin zamanına ve karşı tarafın tutumuna göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
