Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Emsal Kararlarİş Hukuku

İşçinin Nakil Talebinin Reddi – Yargıtay 9. HD 2026/8561

Kamu kurumlarında sürekli işçi kadrosunda çalışanların önemli bir kısmı, ailesinden farklı bir şehirde görev yapar. Evlilik, yeni doğacak bir çocuk ya da bakıma muhtaç bir aile bireyi gibi nedenlerle işçi, başka bir ildeki birime nakil ister. İşveren bu talebe hiç cevap vermezse veya “nakil uygun görülmemektedir” demekle yetinirse ne olur? Mahkeme işvereni nakle zorlayabilir mi, yoksa yalnızca ret işleminin hukuka aykırı olduğunu mu tespit edebilir? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yakın tarihli bir kararında bu soruların çerçevesini çizdi ve ret işleminin denetiminde hangi araştırmanın yapılması gerektiğini ayrıntılı biçimde gösterdi.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 05.10.2026 tarihli ve E.2026/3726, K.2026/8561 sayılı kararıyla, işçinin nakil talebinin reddini salt gerekçesizlik nedeniyle hukuka aykırı sayan Bölge Adliye Mahkemesi kararını ortadan kaldırmış ve ilk derece mahkemesi kararını eksik inceleme gerekçesiyle bozmuştur. Karar oy birliğiyle verilmiştir.

Kısa özet: Bir kamu işletmesinde sürekli işçi kadrosunda temizlik işçisi olarak çalışan davacı, evlendiği eşinin ve eşinin bakıma muhtaç engelli çocuğunun yaşadığı Muğla iline nakil istedi; talep karşılanmadı. İlk derece mahkemesi ret işleminin hukuka aykırı olduğunu tespit etti, Bölge Adliye Mahkemesi istinafı reddetti. Yargıtay, nakil talebinin işverenin yönetim hakkı çerçevesinde değerlendirileceğini, ancak bu hakkın dürüstlük kuralına uygun ve objektif ölçütlerle kullanılması gerektiğini belirtti; Muğla’da birim ve kadro ihtiyacı bulunup bulunmadığı araştırılmadan karar verilmesini hatalı buldu.

🏢 Nakil talebi ve dava süreci

Karar metnine göre davacı, 19.11.2020 tarihinde bir kamu işletmesinin merkez müdürlüğünde göreve başlamış, 15.12.2020’den itibaren aynı yapı içindeki bir işletme müdürlüğünde çalışmaya devam etmiştir. 2020/40 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı kapsamında, istisna olarak temizlik işçisi kadrosunda istihdam edilmiştir.

Davacı 28.03.2024 tarihinde evlenmiştir. Eşinin önceki evliliğinden olan ve velayeti kendisine verilen iki çocuğu vardır; bunlardan biri için düzenlenen çocuklar için özel gereksinim raporunda “özel koşul gereksinimi” bulunduğu belirtilmiştir. Çocuğun tedavisi Marmaris’te sürmektedir ve davacının eşi hamiledir. Davacı bu gerekçelerle eşinin ve çocukların bulunduğu Muğla iline naklini istemiş, ancak talebi karşılanmamıştır.

Davalı işletme müdürlüğü, yargılama sırasında gönderdiği 07.05.2025 tarihli yazıda, davacının istisna kapsamında istihdam edildiğini, başka şehir veya birimde görevlendirilmesinin mümkün olmadığını ve bu işyerinde çalışan personelin nakil taleplerinin uygun bulunmadığını bildirmiştir. Ret, talep anında gerekçeli bir yazıyla değil, cevap verilmeyerek gerçekleşmiştir.

🧭 İdare mahkemesinden iş mahkemesine

Davacı ilk olarak, işlemin iptali istemiyle Ankara 6. İdare Mahkemesinde dava açmıştır. İdare mahkemesi görevsizlik kararı vermiş ve bu karar 20.11.2024 tarihinde kesinleşmiştir. Bunun üzerine uyuşmazlık Ankara 67. İş Mahkemesinde görülmüştür.

Davalı işletme temyiz dilekçesinde görevli yargı yerinin idare mahkemesi olduğunu da ileri sürmüştür. Yargıtay, uyuşmazlığı “yargı yolu ile davacının nakil isteminin reddine ilişkin işlemin hukuka aykırı olup olmadığının tespitine ilişkin” olarak tanımlamış ve görev itirazı üzerinde ayrıca durmadan, esasa ilişkin eksik inceleme gerekçesiyle bozma yapmıştır. İdare mahkemesinin görevsizlik kararının daha önce kesinleşmiş olduğu da dosyada sabittir. Bölge Adliye Mahkemesi de uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine tâbi olduğunu açıkça belirtmiştir.

📂 İlk derece ve istinaf ne dedi?

İlk derece mahkemesi, sağlık raporuna göre başkasının bakımına muhtaç bir çocuğun bulunduğunu, toplu iş sözleşmesinin 31/D hükmünün iller arası işyeri değişikliklerinde ve nakillerde işyeri uygulamasına devam edileceğini öngördüğünü ve 5620 sayılı Kanun’un ek 2/1 hükmünü dikkate almıştır. Mahkemeye göre çocuğun üstün yararı gözetilerek eşlerin birbirine destek olma ve bir arada yaşama haklarına öncelik verilmelidir. Bu gerekçeyle davayı kısmen kabul etmiş; işletme müdürlüğünün nakil talebini reddetme işleminin hukuka aykırı olduğunu tespit etmiş, Bakanlığa yönelik davayı ise reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddederken farklı bir gerekçeye ağırlık vermiştir:

  • Kamu kurumlarının keyfî davranmaması, işlemlerinin kanuna uygun ve gerekçeli olması gerekir.
  • Davacının talebi aile birliği ve bakıma muhtaç çocuk gibi somut, belgelendirilmiş nedenlere dayanmaktadır.
  • İşveren hiçbir gerekçe göstermeden sessiz kalarak talebi zımnen reddetmiştir.
  • Uyuşmazlık özel hukuka tâbi olduğundan ve resen araştırma ilkesi uygulanmadığından, ret işleminin haklı ve objektif nedenleri kanıtlanamamıştır; işlem salt bu nedenle hukuka aykırıdır.

Bölge Adliye Mahkemesine göre gerekçesiz ret, ispat yükü bakımından işverenin aleyhine sonuç doğurmuş ve başka bir araştırmaya gerek kalmadan hukuka aykırılık sonucuna ulaşılmıştır.

⚖️ Yargıtay’ın bozma gerekçesi

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin “salt gerekçesizlik” yaklaşımını yeterli görmemiştir. Kararın temel önermeleri şunlardır:

  • Yönetim hakkının tanımı: İşveren, kanun, toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmesine aykırı olmamak üzere işin görülmesini ve işçilerin davranışlarını düzenleyebilir. Nakil talebi de bu hak çerçevesinde değerlendirilir.
  • Mahkeme işveren yerine karar veremez: İş hukukunda işvereni düzenleyici işlem yapmaya zorlayan ve yönetim hakkını kısıtlayan nitelikte karar verilmesi olanağı yoktur.
  • Tespit davası mümkündür: Buna karşılık işlemin hukuka aykırılığının tespitine karar verilebilir; işçinin meşru bir hakkına ulaşmak için bu tespiti istemekte hukuki yararı vardır. Daire bu noktada 29.09.2021 tarihli, 2021/7786 Esas ve 2021/13256 Karar sayılı önceki kararına atıf yapmıştır.
  • Sınır: Yönetim hakkı dürüstlük kuralına uygun, keyfîlikten uzak ve objektif ölçütlere dayalı olarak kullanılmalıdır; kanuna, toplu iş sözleşmesine ve iş sözleşmesine aykırı kullanılamaz.

Daireye göre bir ret işleminin hukuka aykırı olup olmadığı, ancak talebin haklı ve objektif bir nedene dayanılarak reddedilip reddedilmediği araştırıldıktan sonra belirlenebilir. Gerekçe eksikliği tek başına bu araştırmanın yerini tutmaz. Eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Daire ayrıca Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında davalının unvanının hatalı yazılmasını, mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak nitelendirmiştir.

📎 Kararın tam metni: Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 05.10.2026 tarihli, E.2026/3726, K.2026/8561 sayılı kararı PDF olarak buradan okunabilir.

🔎 Mahkemenin araştırması gereken üç soru

Kararın uygulama bakımından en değerli kısmı, bozmadan sonra yapılacak araştırmanın kapsamını açıkça belirlemesidir. Yargıtay’a göre aşağıdaki hususlar davalıdan istenecek kayıtlar üzerinden incelenmelidir:

  • Birim var mı? Davalı işletme müdürlüğünün nakil istenen Muğla ilinde bir biriminin bulunup bulunmadığı.
  • Kadro ihtiyacı var mı? Böyle bir birim varsa, orada personel ihtiyacı doğup doğmadığı.
  • Mevcut yerde fazlalık var mı? Davacının hâlen çalıştığı yerde personel fazlası olup olmadığı.

Bu üç soruya ek olarak davacının ileri sürdüğü aile birliği ve bakıma muhtaç çocuk durumu da aynı araştırma içinde değerlendirilecektir. Böylece mahkeme, bir yanda işletmenin organizasyon ihtiyaçlarını, diğer yanda işçinin ailevi durumunu birlikte tartarak ret işleminin objektif bir nedene dayanıp dayanmadığını belirleyecektir.

Bu yaklaşım, nakil uyuşmazlıklarında sonucun yalnızca işverenin sessiz kalmasına ya da işçinin belgelediği ailevi nedenlere bağlanamayacağını gösterir. Belirleyici olan, kurumun somut kadro ve teşkilat verileridir.

📘 5620 sayılı Kanun ek madde 2 ve toplu iş sözleşmesi

İlk derece mahkemesinin dayandığı 5620 sayılı Kanun’un ek 2. maddesi, 6645 sayılı Kanun’la eklenmiş ve 23.04.2015’te yürürlüğe girmiştir. Maddenin birinci fıkrasına göre kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrosunda çalışan ve sağlık kurulu raporuyla en az yüzde kırk oranında engelli olan işçiler ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan işçiler, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak kurum içinde yer değiştirme talebinde bulunabilir.

Aynı maddenin ikinci fıkrası ise bu taleplerin kamu kurum ve kuruluşlarının kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanacağını öngörür. Üçüncü fıkra, tedavi amaçlı yer değişikliğinde atama yapılacak yerin engellilik durumuna uygun olmasını esas alır.

Davalı işletme temyizde, davacının bu madde kapsamında talepte bulunma şartlarını taşımadığını ileri sürmüştür. Yargıtay bu itirazı ayrıca tartışmamış; ancak maddenin ikinci fıkrasıyla uyumlu biçimde, kadro imkânı ve teşkilat yapısına ilişkin araştırmayı zorunlu görmüştür. Toplu iş sözleşmesinin 31/D hükmü de iller arası nakillerde işyeri uygulamasına atıf yaptığından, işyerinde nakil taleplerinin nasıl karşılandığı da değerlendirmeye dahil olabilecek bir unsurdur.

İşverenin işçiyi kendi isteğiyle başka bir ile göndermesi farklı bir meseledir. Bu durumda iş koşullarında esaslı değişiklik ve işçinin fesih hakkı gündeme gelir; konu sitemizdeki il dışına nakil ve haklı fesih yazısında ele alınmıştır. Memurlar bakımından eş durumu yer değiştirmesine ilişkin idari yargı yaklaşımı için Danıştay 2. D 2025/6134 yazısına bakılabilir.

💡 Okuyucuların sorduğu sorular

Mahkeme işvereni işçiyi istediği ile nakletmeye zorlayabilir mi?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesine göre iş hukukunda işvereni düzenleyici işlem yapmaya zorlayan, yönetim hakkını kısıtlayan nitelikte karar verilemez. Mahkeme ancak nakil talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğunu tespit edebilir. İşçinin bu tespiti istemekte hukuki yararı bulunduğu kabul edilmektedir.

İşverenin talebe hiç cevap vermemesi tek başına hukuka aykırılık sayılır mı?

Bölge Adliye Mahkemesi bu görüşteydi; ancak Yargıtay bunu yeterli bulmadı. Daireye göre ret işleminin haklı ve objektif bir nedene dayanıp dayanmadığı, işletmenin nakil istenen ildeki birimi, oradaki personel ihtiyacı ve mevcut işyerindeki personel durumu araştırılarak belirlenmelidir.

Engelli çocuğu olan işçinin nakil talebi kabul edilmek zorunda mı?

5620 sayılı Kanun’un ek 2. maddesi, ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan işçilere kurum içinde yer değiştirme talebinde bulunma imkânı tanır. Ancak aynı maddeye göre bu talepler kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır. Sonuç her dosyada somut kadro verilerine göre değişir.

Bu davalar hangi mahkemede görülür?

Somut dosyada davacı önce idare mahkemesinde dava açmış, görevsizlik kararı kesinleştikten sonra uyuşmazlık iş mahkemesinde görülmüştür. Bölge Adliye Mahkemesi uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine tâbi olduğunu belirtmiş, Yargıtay da davalının görev itirazı üzerinde ayrıca durmadan esasa ilişkin bozma kararı vermiştir.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; iş hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde tarafların adları yer almamaktadır; metindeki kişi baş harfleri ve doktrin atfı PDF’ten çıkarılmıştır. Bozma kararı sonrasında yerel mahkemenin yapacağı araştırmanın sonucu bilinmemektedir. Nakil taleplerinin değerlendirilmesi; işçinin statüsüne, işyerinin teşkilat yapısına, kadro durumuna, uygulanan toplu iş sözleşmesine ve ailevi koşulların belgelenmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud