Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Emsal KararlarMiras Hukuku

Apostilsiz Belgeyle Mirasçılık – Yargıtay 7. HD 2026/3905

Mirasçıların kim olduğu, çoğu zaman nüfus kayıtlarına bakılarak birkaç dakikada anlaşılır. Ancak aile ağacının bir dalı yurt dışında, bir başka ülkenin hukukuna göre kurulmuşsa tablo değişir. Yabancı bir ülkede düzenlenmiş tanıma belgesi, doğum kaydı ya da evlilik belgesi, Türkiye’deki bir mirasçılık belgesinin temel taşı hâline gelebilir. Böyle bir belgenin Türk mahkemesinde hangi şekil şartlarıyla “resmî belge” sayılacağı, mirasın kimde kalacağını doğrudan belirler. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, Fransa’da yapılmış bir babalık tanımasına dayanan veraset ilamında bu soruyu ele aldı ve tasdik şerhi (apostil) bulunmayan belgeye dayanılarak mirasçı belirlenemeyeceğini açıkça ortaya koydu.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 14.09.2026 tarihli ve E.2026/4196, K.2026/3905 sayılı kararıyla, mirasçılık belgesinin iptali davasını reddeden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesi kararını ortadan kaldırmış, İlk Derece Mahkemesi kararını da bozmuştur. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.

Kısa özet: Bir sulh hukuk mahkemesi 2012 yılında verdiği veraset ilamında, murisin babasının 1936’da Fransa hukukuna göre tanıdığı evlilik dışı çocuğun altsoyunu tek mirasçı kabul etti. Murisin anne tarafındaki akrabaları, tanıma belgesinin geçerli olmadığını ileri sürerek ilamın iptalini istedi. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi davayı reddetti. Yargıtay, HMK 224 ve 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca yabancı resmî belgenin tasdik şerhi taşıması gerektiğini, apostilsiz belgenin güvenilirliğinin bulunmadığını belirterek apostilli suretin getirtilmesi için bozma kararı verdi.

🧭 Kararın cevapladığı soru

Uyuşmazlığın merkezinde tek bir belge vardır: Murisin babasının, 1930 doğumlu evlilik dışı çocuğunu 1936 yılında Fransa kanunlarına göre tanıdığını gösteren tanıma belgesi. Bu belge geçerliyse, tanınan çocuk murisin baba bir kardeşi olur ve onun çocukları ikinci zümre mirasçı sıfatıyla mirasın tamamını alır. Belge Türk mahkemesi önünde resmî belge niteliği taşımıyorsa, ikinci zümrede mirasçı bulunup bulunmadığı yeniden araştırılmalı ve anne tarafındaki akrabaların mirasçılık iddiası ciddi biçimde değerlendirilmelidir.

Kısacası sorulan şuydu: Yabancı bir ülkede düzenlenmiş ve Türkiye’de nüfusa tescil edilmemiş bir tanıma belgesi, tasdik şerhi taşımadan mirasçılık belgesine dayanak yapılabilir mi? Yargıtay’ın cevabı olumsuzdur.

🌳 Dosyadaki aile tablosu ve iki kol

Karar metnine göre İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesi, 2008/66 Esas ve 2012/21 Karar sayılı veraset ilamıyla, murisin baba bir kardeşinin çocuklarını baba kolunun mirasçıları olarak tek mirasçı kabul etmiş ve mirasın tamamını bu iki kişiye ait saymıştır. Davalılar, murisin babasının 1936’da Fransa’da evlilik dışı çocuğunu tanıdığını, bu nedenle muris ile o çocuğun baba bir kardeş olduğunu savunmuştur.

Davacı ve asli müdahiller ise murisin anne tarafındaki akrabalarıdır. İddiaları şu noktalarda toplanmıştır:

  • Tanıma belgesi Türkiye Cumhuriyeti nüfusuna tescil edilmemiştir ve geçerliliği tartışmalıdır.
  • Belgenin aslı dosyada yoktur; belgede tasdik şerhi bulunmamaktadır.
  • Belgeye ilişkin vekâletname ve tercüme çelişkili bilgiler içermektedir.
  • Murisin mirasçıları büyük ana ve büyük babalar ile onların altsoyudur; yani anne kolunda da mirasçı vardır.

Bu tablo, Türk Medeni Kanunu’nun zümre sistemini doğrudan ilgilendirir. TMK 496 uyarınca altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları ana ve babasıdır; ana ve babadan önce ölmüş olanların yerine kendi altsoyları geçer. Murisin baba bir kardeşi ve onun çocukları bu ikinci zümre içinde yer alır. TMK 497’deki üçüncü zümre (büyük ana ve büyük babalar ile onların altsoyu) ise ancak ikinci zümrede hiç mirasçı bulunmadığında mirasa çağrılır. Bu yüzden tanıma belgesinin geçerliliği, iki kol arasındaki çekişmenin sonucunu tek başına belirleyen bir vakıa hâline gelmiştir.

🏛️ Derece mahkemelerinin gerekçeleri

İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesi (2013/199 E., 2020/451 K.) davayı reddetmiştir. Mahkemeye göre tanıma belgesinin uluslararası alanda geçerliliğini sağlayan bir milletlerarası anlaşma bulunmaktadır; belge kesinleşmiş bir mahkeme hükmü olmadığı için tanıma ve tenfize muhtaç değildir; anlaşma belgenin düzenlenmesinden sonra yürürlüğe girmiş olsa bile belgenin kullanıldığı tarihte yürürlüktedir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesi (2023/3748 E., 2024/199 K.) istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi, meseleye zümre sistemi üzerinden bakmış; murisin babasınca tanınan baba bir kardeşin çocuklarının ikinci zümre mirasçı olduğunu, ikinci zümrede mirasçı bulunduğundan mirasın üçüncü zümreye geçmeyeceğini, dolayısıyla anne tarafındaki akrabaların mirasçı olamayacağını kabul etmiştir.

Her iki derece mahkemesi de tanıma belgesinin geçerliliğini, belgenin şekli yönünden ayrıca sorgulamadan veri olarak kabul etmiştir. Yargıtay’ın müdahalesi tam bu noktaya yöneliktir.

⚖️ Yargıtay’ın değerlendirmesi: apostil şart

Daire, uyuşmazlığı “mirasçılık belgesinin iptali ile yeni belge verilmesi istemi” olarak nitelendirmiş ve değerlendirmesini dört adımda kurmuştur.

Birinci adım, HMK 224’tür. Hükme göre yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de bu vasfı taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır. Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdikine ilişkin hükümleri saklıdır.

İkinci adım, 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’dir. Yabancı resmî belgelerin tasdiki mecburiyetini kaldıran bu sözleşme, diplomatik ve konsüler onay zorunluluğunu ortadan kaldırmıştır; ancak bunun yerine belgedeki imzanın, imzalayanın sıfatının ve gerektiğinde mühür ve damganın, belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamınca tasdik edilmesini, yani belgenin tasdik şerhi taşımasını zorunlu tutmuştur.

Üçüncü adım, sözleşmenin taraflarıdır. Daireye göre Fransa ve Türkiye sözleşmeye taraftır. Sözleşmenin 3, 4 ve 5. maddeleri uyarınca tasdik şerhi, bizzat belge üzerine veya ona eklenen bir kâğıda konulur ve imzanın doğruluğunu, imzalayanın sıfatını ve mühür-damganın aslına uygunluğunu teyit eder. Dosyaya sunulan örneğin “belgenin aslı” sayılabilmesi, bu şerhin varlığına bağlıdır. Kararın ifadesiyle tasdik şerhinin bulunmaması, sunulan belgenin güvenilirliğini ortadan kaldırır.

Dördüncü adım, somut olaydır. İptali istenen veraset ilamında, tasdik içermeyen belgeler geçerli kabul edilerek mirasçılar ve pay oranları belirlenmiştir. Derece mahkemeleri de aynı belgeleri geçerli sayarak davayı reddetmiştir. Daire bu yaklaşımı yerinde görmemiştir.

📎 Kararın tam metni: Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 14.09.2026 tarihli, E.2026/4196, K.2026/3905 sayılı kararı PDF olarak buradan okunabilir.

🔏 Apostil nedir, neyi teyit eder?

Apostil, Lahey Sözleşmesi’ne taraf bir devlette düzenlenen resmî belgenin, başka bir taraf devlette konsolosluk onayına gerek kalmadan kullanılabilmesini sağlayan standart tasdik şerhidir. Önemli olan, apostilin belgenin içeriğini değil, kaynağını doğrulamasıdır. Kararda da vurgulandığı üzere şerh şu üç hususu teyit eder:

  • Belgedeki imzanın gerçek olduğu,
  • Belgeyi imzalayan kişinin hangi resmî sıfatla imzaladığı,
  • Gerektiğinde belge üzerindeki mühür veya damganın aslına uygun olduğu.

Bu nedenle bir tanıma belgesi ne kadar eski ve ne kadar uzun süre kullanılmış olursa olsun, apostil taşımadığı sürece Türk mahkemesi önünde yabancı resmî belge niteliği kazanmaz. Daire, İlk Derece Mahkemesinin “anlaşmanın varlığı yeterlidir” şeklindeki yaklaşımını kabul etmemiştir: Sözleşmenin varlığı konsolosluk onayını gereksiz kılar, fakat apostil şartını ortadan kaldırmaz. Yabancı belgelerin tasdik usulüne ilişkin genel bilgiler Apostil ve Yabancı Belge Tasdiki yazımızda yer almaktadır.

📌 Bozmanın pratik sonuçları

Yargıtay, davanın doğrudan kabulüne değil, eksik incelemenin giderilmesine yönelik bir bozma kararı vermiştir. Bozma ilamına göre İlk Derece Mahkemesi iki yoldan birini izleyecektir:

  • Taraftan isteme: Tanıma belgesinin tasdik şerhli (apostilli) suretinin dosyaya sunulması için ilgili tarafa usulüne uygun ve açıklamalı ihtarat yapılması.
  • Resen getirtme: Dosyadaki, bir belediyenin nüfus kayıt kütüğünde yer alan tanıma belgesinin Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığıyla belgenin verildiği devlete gönderilmesi ve o devletin yetkili makamlarından 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne uygun tasdik şerhi konulmasının istenmesi.

Bu iki yoldan elde edilecek sonuca göre yeniden karar verilecektir. Apostilli suret gelir ve tanıma doğrulanırsa, baba bir kardeşin altsoyu ikinci zümre mirasçı olarak kalabilir. Belge tasdik edilemezse, ikinci zümrede mirasçı bulunmadığı kabul edilerek mirasın üçüncü zümreye, yani anne ve baba tarafındaki büyük ana-babalar ile onların altsoyuna geçip geçmeyeceği değerlendirilecektir.

Kararın bir başka dikkat çekici yönü süredir. Veraset ilamı 2012 tarihlidir; iptal davası 2013’te açılmış, Yargıtay kararı 2026’da verilmiştir. TMK 598/3 uyarınca mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Mirasçılık belgesi, aksi ispat edilinceye kadar geçerli bir karine niteliğindedir ve maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz. Bu nedenle yıllar önce verilmiş bir ilam da dayanağındaki belgenin şekli yönünden sorgulanabilir.

Yurt dışıyla bağlantılı mirasçılık belgelerinde farklı sorunlar da gündeme gelebilir. Yabancı uyruklu murisin taşınır ve taşınmazları için ayrı mirasçılık belgesi meselesi Yargıtay 7. HD 2026/153 yazısında, aynı muris için verilmiş çelişkili ilamların akıbeti ise HGK 2026/373 yazısında incelenmiştir.

❓ Sık sorulan sorular

Yurt dışında yapılmış babalık tanıması Türkiye'de mirasçılık doğurur mu?

Doğurabilir; ancak bu kararda Yargıtay, tanımaya ilişkin yabancı resmî belgenin Türk mahkemesi önünde kullanılabilmesi için HMK 224 ve 1961 Lahey Sözleşmesi uyarınca tasdik şerhi (apostil) taşıması gerektiğini belirtmiştir. Apostilsiz belge, güvenilirliği bulunmayan belge olarak değerlendirilmiş ve mirasçı belirlemeye esas alınamamıştır.

Milletlerarası anlaşma bulunması apostili gereksiz kılar mı?

Kararın mantığına göre hayır. Lahey Sözleşmesi diplomatik ve konsolosluk onayı zorunluluğunu kaldırır, fakat yerine belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamınca verilen tasdik şerhini koyar. İlk Derece Mahkemesinin “anlaşma olduğu için belge geçerlidir” yaklaşımı bu nedenle bozma sebebi sayılmıştır.

Yıllar önce verilmiş veraset ilamına itiraz edilebilir mi?

TMK 598/3, mirasçılık belgesinin geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceğini düzenler. Bu dosyada 2012 tarihli ilamın iptali için 2013’te açılan dava, yargılama süreci sonunda 2026’da Yargıtay’ın bozma kararıyla yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine dönmüştür.

Bozmadan sonra mahkeme apostilli belgeyi nasıl elde eder?

Bozma ilamında iki yol gösterilmiştir: İlgili tarafa açıklamalı ihtarat yapılarak apostilli suretin sunulmasının istenmesi veya nüfus kütüğündeki tanıma belgesinin Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığıyla belgenin verildiği devlete gönderilerek tasdik şerhi konulmasının talep edilmesi.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; miras hukukuna ilişkin diğer güncel Yargıtay kararları Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde taraf adları anonimleştirilmiştir. Bozma kararı davanın esası hakkında nihai bir sonuç içermez; mirasçıların kim olduğu, bozmadan sonra getirtilecek belgelere ve yeniden yapılacak yargılamaya göre belirlenecektir. Benzer görünen bir dosyada sonuç; belgenin düzenlendiği ülkeye, uygulanacak milletlerarası sözleşmeye, nüfus kayıtlarına ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud