Bozma Sonrası Bilirkişi Avansı – Hakem K. 2024/İHK-47098
Yargıtay’ın bozma kararı çoğu zaman dosyayı yeniden açar; ancak bozmanın gereğini yerine getirmek için atılması gereken adımı kimin atacağı da en az bozmanın kendisi kadar önemlidir. Motosikletle trafik kazası geçiren bir kişinin trafik sigortacısından talep ettiği tazminat, önce uyuşmazlık hakem heyetinde, sonra itiraz hakem heyetinde kabul edildi. Sigorta şirketinin temyizi üzerine Yargıtay kararı kusur yönünden bozdu. Bozmanın ardından itiraz hakem heyeti, yeni bir kusur incelemesi için sigorta şirketine bilirkişi ücretini yatırması amacıyla kesin süre verdi. Ücret yatırılmadı. Sonuç ne oldu?
Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti, 06.08.2026 tarihli ve 2024/İHK-47098 sayılı kararıyla, bozma sonrasında kendisine verilen kesin süre içinde kusur bilirkişisi ücretini yatırmayan sigorta şirketinin kusura ilişkin itirazını reddetmiş, bozma kapsamı dışında kalan hususların kesinleştiğini kabul ederek toplam 378.854,38 TL tazminata yeniden hükmetmiştir. Karar, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisinin 67. sayısında yayımlanmıştır.
🏍️ Kaza, talep ve ilk hakem kararı
Uyuşmazlık, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası poliçesiyle teminat altına alınan bir aracın, 15.09.2022 tarihinde başvuranın kullandığı motosikletle çarpışmasıyla başlamıştır. Kazada yaralanan başvuran, fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmuş ve üç kalem tazminat istemiştir:
- Sürekli iş göremezlik tazminatı (artırımla 325.694,26 TL),
- Geçici iş göremezlik tazminatı (40.218,12 TL),
- Geçici bakıcı gideri (12.942,00 TL).
Sigorta uyuşmazlık hakem heyeti başvuruyu kabul ederek toplam 378.854,38 TL’nin 28.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle sigorta şirketinden tahsiline karar vermiştir. Başvuru harcı, bilirkişi ücreti ve tebligat gideri olmak üzere 8.002,81 TL yargılama gideri ile 17.900,00 TL vekâlet ücreti de sigorta şirketine yükletilmiştir.
📋 Sigorta şirketinin itiraz başlıkları
Sigorta şirketi vekili karara geniş kapsamlı bir itirazla karşı çıkmıştır. İtiraz dilekçesinde öne sürülen başlıca hususlar şunlardır:
- Aktüer hesapta %1,65 teknik faiz uygulanması gerektiği, progresif rant yönteminin kabul edilemeyeceği,
- Maluliyet raporunun yetkili olmayan bir kurulca düzenlendiği, üniversitelerin adli tıp birimlerinin rapor düzenlemeye yetkili olmadığı,
- Zorunlu evraklarla sigorta şirketine başvurulmadığı, bu nedenle başvurunun usulden reddi gerektiği,
- Kusur yönünden itirazların dikkate alınmadığı,
- Geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin teminat kapsamında olmadığı, 18 yaşından küçüklere iş göremezlik tazminatı verilemeyeceği,
- SGK’dan ödeme alınıp alınmadığının ve müterafik kusurun araştırılması gerektiği; başvuranın emniyet kemeri takmadığı.
İtiraz hakem heyeti, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 12, 15 ve 23. fıkraları ile HMK’nın 24 ve 26. maddelerine dayanarak incelemeyi itiraz sebepleriyle sınırlı tutmuştur.
🩺 İlk itiraz incelemesi: rapor, hesap yöntemi ve kask
Bozmadan önce verilen ilk itiraz kararında heyet, sigorta şirketinin itirazlarını şu gerekçelerle reddetmiştir:
- Maluliyet raporu: Bir üniversite hastanesinin adli tıp birimince, kaza tarihinde geçerli olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’e göre ve fiziki muayeneyle hazırlanan 25.09.2023 tarihli raporda sürekli iş göremezlik oranı %7, geçici iş göremezlik süresi 180 güne kadar, geçici bakıcı ihtiyacı 60 gün olarak belirlenmiştir.
- Hesap yöntemi: Aktüer bilirkişi TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemini kullanmıştır. Anayasa Mahkemesinin E.2019/40, K.2020/40 ve E.2021/82, K.2022/167 sayılı iptal kararları gereğince genel şartlar ekindeki teknik faizin uygulanamayacağı kabul edilmiştir.
- Geçici bakıcı gideri: Brüt asgari ücret üzerinden 12.942,00 TL hesaplanmıştır.
- Kask ve müterafik kusur: Maluliyetin el bileği ve parmak bölgesinde olduğu, başvuranın kask kullanıp kullanmamasının maluliyete etkisi bulunmadığı ve müterafik kusurla zararın arttığının ispatlanamadığı belirtilmiştir.
- Kusur: Aynı kazaya ilişkin bağlantılı hasar dosyasında alınan bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsü tam kusurlu, başvuran kusursuz bulunmuştur.
Yaşam tablosu tartışmasının Yargıtay düzeyindeki yansıması için TRH 2010 mu PMF 1931 mi yazısına bakılabilir.
🔁 Yargıtay bozması ve kesin süreli ara karar
Sigorta şirketinin temyizi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 26.11.2025 tarihli, 2024/9060 E. ve 2025/15783 K. sayılı ilamıyla kararı bozmuştur. Bozma ilamı uyarınca ceza dosyasındaki belgeler ve kusur raporu getirtilmiştir. Ceza dosyasındaki raporda sigortalı araç sürücüsü asli, başvuran ise tali kusurlu bulunmuştur.
Heyet bu noktada iki farklı kusur tespitiyle karşı karşıya kalmıştır. Bağlantılı hasar dosyasında sigortalı aracın tam kusurlu, başvuranın kusursuz olduğu tespit edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. Heyete göre bu tespit eldeki dosya için güçlü delil niteliğindedir. Ancak heyet, hakemlerin Yargıtay bozma kararlarına karşı direnme hakkının bulunmadığını kabul eden Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına atıf yaparak bozmaya uymak zorunda olduğunu belirtmiştir. Bu konuda Yargıtay’ın yaklaşımı için hakem heyetinin bozmaya direnemeyeceğine ilişkin HGK kararı incelenebilir.
Bunun üzerine 08.07.2026 tarihinde bir ara karar oluşturulmuştur:
- Sigorta şirketine, kusur incelemesi için takdir edilen 2.260,00 TL x 3 = 6.780,00 TL bilirkişi ücretini yatırması için 7 iş günlük kesin süre verilmiştir.
- Bozma sonrasında sistem üzerinden tebligat yapılamadığından ara karar sigorta vekilinin kayıtlı e-posta adresine gönderilmiştir.
- Sürenin geçirilmesi hâlinde kusura ilişkin itirazın reddedileceği açıkça ihtar edilmiştir.
🧮 Yatırılmayan ücretin sonucu
Sigorta şirketi verilen kesin süre içinde bilirkişi ücretini yatırmamış, karar tarihine kadar da ödeme yapmamıştır. İtiraz hakem heyeti bu durumu şöyle değerlendirmiştir:
- Kesin süre içinde avans yatırılmadığından kusura yönelik itiraz da reddedilmelidir.
- Bozma ilamının dışında bırakılan diğer itiraz başlıkları (rapor, hesap yöntemi, teminat kapsamı vb.) kesinleşmiştir.
- Bozma ile önceki karar ortadan kalktığından yeniden hüküm kurulması gerekmektedir.
Heyet, sigorta vekilinin itirazının reddine ve başvurunun kabulüne karar vererek 325.694,26 TL sürekli iş göremezlik, 40.218,12 TL geçici iş göremezlik ve 12.942,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 378.854,38 TL‘nin 28.11.2023 tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline hükmetmiştir. Vekâlet ücreti, karar tarihindeki tarife ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/26348 E., 2023/5286 K. sayılı ilamındaki ölçütler gözetilerek 45.000,00 TL olarak belirlenmiş; sigorta şirketinin itiraz ve temyiz giderleri kendi üzerinde bırakılmıştır. Karara karşı, HMK 373/4 ve 5684 sayılı Kanun’un 30/12. maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yolu açık tutulmuştur.
🔎 Kararın usul hukuku bakımından önemi
Kararın en öğretici yönü, bozma kararının tek başına sonucu değiştirmediğini göstermesidir. Bozma, kusur konusunda yeni bir inceleme yapılmasını gerektirmiştir; ancak bu inceleme, gideri karşılanmadıkça yapılamamıştır. 5684 sayılı Kanun’un 30/23. maddesi, Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde HMK hükümlerinin tahkimde kıyasen uygulanacağını öngörmektedir. Heyet de buna uygun olarak avans için kesin süre vermiş ve sonucunu önceden ihtar etmiştir.
Bir diğer önemli nokta, bozma kapsamının sınırlı olmasıdır. Heyet, bozma ilamı dışında bırakılan itiraz başlıklarının kesinleştiğini kabul etmiştir. Böylece rapor yetkisi, hesap yöntemi ve teminat kapsamı gibi konular yeniden tartışmaya açılmamış, yargılama yalnızca kusur başlığına odaklanmıştır.
Son olarak kararda, bozma sonrasında tebligatın sistem üzerinden yapılamaması nedeniyle ara kararın vekilin kayıtlı e-posta adresine gönderildiği açıkça yazılmıştır. Motosiklet kazalarında kusur indiriminin farklı bir görünümü için motosiklet kazasında kusur indirimi yazısına da bakılabilir.
❓ Sık sorulanlar
Bozma kararı neden sigorta şirketinin lehine sonuç doğurmadı?
Hakem heyeti Yargıtay bozmasına direnebilir mi?
Kask kullanmamak tazminatı azalttı mı?
Tazminat hangi yöntemle hesaplandı?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, diğer karar değerlendirmeleri ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisinin 67. sayısında yayımlanan itiraz hakem heyeti kararından derlenmiştir. Taraf, plaka ve sigorta şirketi bilgileri kaynakta anonimdir; sağlık bilgilerine ilişkin ayrıntılar yazıya alınmamıştır. Sonuç, somut dosyadaki bozma kapsamı ve süresinde yatırılmayan bilirkişi ücretiyle ilgilidir; farklı usul süreçlerine sahip dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
