Payurus dosyası yenilendi: lisans durumu, kullanan siteler ve para çekme şikâyetleriPayurus dosyası yenilendiDosyayı oku →
Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Deniz Hukuku

Çarter Sözleşmeleri ve Uyuşmazlıkları

Çarter, geminin veya taşıma kapasitesinin belirli koşullarla tahsisini konu alan sözleşme ailesidir ve deniz ticaretinin ticari kalbini oluşturur. Navlun piyasasındaki dalgalanmalar, çarter uyuşmazlıklarını doğrudan tetikler: piyasa düştüğünde kiracılar, yükseldiğinde donatanlar sözleşmeden çıkış yolları arar.

🚢 Çarter Türleri

Uygulamada üç ana tip görülür: sefer çarterinde gemi belirli bir yük için belirli sefere tahsis edilir ve navlun sefer üzerinden ödenir; zaman çarterinde gemi, donatanın gemi adamlarıyla birlikte belirli süre kiracının ticari emrine verilir ve hire (kira) dönemsel ödenir; çıplak gemi (bareboat) çarterinde ise gemi personelsiz devredilir, işletme kiracıya geçer. Her tipte risk dağılımı farklıdır: yakıt, liman masrafları, gecikme ve arıza rizikolarının kimde olduğu, standart formlardaki (GENCON, NYPE vb.) klozlarla belirlenir.

Not: Çarter kavgası klozda kazanılır: sürastarya, off-hire ve withdrawal hükümleri imza aşamasında müzakere edilmeli; uyuşmazlıkta ise Türk limanındaki ihtiyati haciz, Londra tahkiminin en etkili yerli tamamlayıcısıdır.

⚡ Tipik Uyuşmazlık Başlıkları

Sefer çarterinde yükleme-tahliye sürelerinin aşılması (sürastarya/demuraj) ve hazırlık mektubunun (NOR) geçerliliği; zaman çarterinde hire’ın gecikmesi üzerine geminin çekilmesi (withdrawal), arıza dönemlerinin off-hire sayılması ve yakıt (bunker) hesaplaşması; tüm tiplerde ise geminin hız-yakıt taahhütlerine uymaması başlıca kavga konularıdır. Bu uyuşmazlıklarda zaman çizelgeleri (statement of facts), jurnal ve yazışmalar delilin merkezindedir; yük hasarı talepleri çarter zincirine eklendiğinde doğru muhatap analizi zorunludur.

⚖️ Tahkim, Yetki ve Geçici Koruma

Uluslararası çarter formları büyük çoğunlukla Londra tahkimi ve İngiliz hukuku öngörür; kaydın kapsamı ve geçerliliği ilk incelenecek konudur. Tahkim kaydı, Türk mahkemesinden geçici koruma istenmesine kural olarak engel değildir: çarter alacakları deniz alacağı niteliğinde olduğundan borçlunun gemisinin Türk limanında ihtiyati haczi güçlü bir baskı aracıdır. Navlun-çarter istemlerinde kısa zamanaşımı süreleri gözetilmeli; piyasa düşüşlerinde temerrüt senaryolarına karşı teminat ve sigorta düzeni önceden kurulmalıdır.

📌 İlgili Konular

Konu navlun alacağı ve geminin ihtiyati haczi ile birlikte okunmalıdır.

❓ Sıkça Sorulan Sorular

Kiracı hire ödemiyor; gemiyi seferden çekebilir miyim?

Zaman çarterindeki withdrawal klozunun koşullarına ve bildirim usulüne bağlıdır; usulsüz çekme donatanı tazminat riskiyle karşılaştırır. Kloz analizi şarttır.

Tahliye limanında günlerce beklettik; demuraj nasıl talep edilir?

Zaman çizelgesi ve NOR kayıtlarıyla bekleme süresi hesaplanır; sözleşmedeki oran üzerinden fatura edilir, gerekirse dava-tahkim yoluna gidilir.

Sözleşme İngilizce ve Londra tahkimli; Türk avukatın rolü ne olur?

Türkiye’deki geçici korumalar (ihtiyati haciz), delil toplama ve yerel muhataplarla süreç yönetimi Türk hukukçusuyla yürür; tahkim ekibiyle koordinasyon sağlanır.

Gemi taahhüt edilen hızın altında seyretti ve yakıt fazla yandı; talep mümkün mü?

Hız-yakıt taahhüdüne aykırılık, jurnal ve hava raporu verileriyle ispatlanarak hire indirimine veya tazminata konu edilebilir.

Çarter Sözleşmeleri ve Uyuşmazlıkları hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.

Bulunduğunuz il için: İl il gemi ve deniz iş avukatı sayfaları

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud