Ekskavatör, vinç, forklift, beton pompası: iş makineleri yüksek değerli, kolay taşınmayan ve neredeyse her zaman kredi ya da leasing ile alınmış varlıklardır. Bu üç özellik, iş makinesi haczini klasik taşınır haczinden ayrı bir uzmanlık alanına çevirir.
🚧 Tescil ve Tespit
İş makineleri trafiğe çıkan araçlardan farklı olarak ilgili odalar ve kurumlar nezdinde tescil edilir; tescil kaydı üzerine haciz şerhi işlenebilir. Sahada fiilî haciz ise makinenin bulunduğu şantiyede tutanakla yapılır. Araçlardaki yakalama şerhi mantığının iş makinesi karşılığı, tescil kaydına şerh ile saha tespitinin birlikte kullanılmasıdır.
Not: İş makinesi dosyasında ilk soru ‘nerede’ değil ‘kimin’dir: tescil, leasing ve rehin kayıtları çekilmeden şantiyeye gitmek, çoğu kez başkasının malını haczetmekle sonuçlanır.
🧾 Mülkiyet ve Rehin Katmanları
Uygulamada makinelerin önemli bölümü leasing konusudur veya krediyle alınıp rehinlidir; mülkiyet ve rehin araştırması yapılmadan uygulanan haciz istihkak ve sıra tartışmalarına dönüşür. Küçük esnafın tek makinesi söz konusuysa iş aletleri koruması gündeme gelebilir; ancak yüksek değerli ve ikame edilebilir makinelerde koruma dar yorumlanır.
🏗️ Muhafaza, Değer ve Satış
İş makinesinin nakli ve otoparkı ciddi maliyet doğurur; bu yüzden makinenin yediemin sıfatıyla borçluda bırakılması ile muhafazası arasındaki tercih, kaçırılma riskiyle maliyetin tartılmasıdır. Kıymet takdiri aşamasında saat ve yıpranma verileri belirleyicidir; satışta alıcı kitlesi dar olduğundan satış takvimi gerçekçi kurulmalıdır. Çalışır hâldeki makinenin kira gelirine ihbarname kurmak, bazen satıştan hızlı sonuç verir.
📌 İlgili Konular
Stok haczi ve maden sahalarındaki hacizler bu başlıkla bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Borçlunun şantiyedeki ekskavatörünü haczettirebilir miyim?
Evet; tescil kaydına şerh ve sahada tutanakla haciz mümkündür. Öncesinde leasing ve rehin araştırması yapılmalıdır.
Makinem leasing’li; borçlarım için haczedilebilir mi?
Mülkiyeti leasing şirketinde olan makine kural olarak sizin borçlarınız için haczedilemez; sözleşmeden doğan haklarınız ayrıca değerlendirilir.
Tek forkliftimle çalışan esnafım; koruma isteyebilir miyim?
Mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araç savunması ileri sürülebilir; makinenin değeri ve ikame imkânı değerlendirmede belirleyicidir.
Haczedilen makine şantiyede çürüyor; satış neden gecikiyor?
Alıcı kitlesi dar ve muhafaza pahalıdır; kıymet takdirinin gerçekçi yapılması ve satış avansının erken yatırılması süreci hızlandırır.
İş makinesi hacizlerine ilişkin uyuşmazlıklarınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
