Tapuda düşük satış bedeli gösterme alışkanlığının kira hukukundaki karşılığı da yaygındır: vergi kaygısıyla düşük kira yazılan sözleşmeler, icradan mal kaçırmak için düzenlenen göstermelik kiracılıklar ve gerçek kullanıcıyı gizleyen paravan sözleşmeler. Muvazaa iddiası, kira uyuşmazlıklarının en çetin ispat konularından biridir.
💶 Düşük Bedelli Sözleşme
Sözleşmede düşük, fiiliyatta yüksek kira ödenmesi hâlinde taraflar arasında geçerli olan gerçek iradedir; ancak bunu iddia eden ispatlar. Banka kayıtları, elden ödeme tanıkları ve yazışmalar belirleyicidir. Düşük bedel; kira tespit davasında taraf beyanlarıyla çelişki, vergi boyutunda ise ayrı bir risk üretir.
Not: Gerçek kira bedelini gösteren her ödeme açıklaması, ileride açılacak muvazaa tartışmasının delilini bugünden oluşturur.
🏛️ İcradan Mal Kaçırma ve Göstermelik Kiracılık
Haciz ya da tahliye baskısı altındaki taşınmazda aniden ortaya çıkan uzun süreli, peşin ödenmiş görünümlü kira sözleşmeleri; alacaklılar ve yeni malik yönünden muvazaa tartışması doğurur. İcra satışında kiracılık iddiasının dinlenebilmesi için sözleşmenin tarihinin ve fiilî kullanımın ciddi biçimde ispatı aranır; fuzuli işgal nitelemesi gündeme gelebilir.
🔍 Muvazaanın İspatı ve Sonuçları
Sözleşmenin tarafları muvazaayı kural olarak yazılı delille, üçüncü kişiler ise her türlü delille ispatlayabilir; bu ayrım dosyanın kaderini belirler. Muvazaalı işlem geçersiz sayılır; görünürdeki sözleşme yerine gerçek ilişki esas alınır. Elektrik-su abonelikleri, adres kayıtları ve banka ödeme dökümleri fiilî durumu gösteren başlıca delillerdir.
📌 İlgili Konular
Konu sözlü kira ve ispat ve teminat senedi ile yakından bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Sözleşmede 15.000 TL yazıyor ama 25.000 TL ödüyorum; hangi bedel geçerli?
Gerçek irade 25.000 TL ise o esas alınır; ancak ispat yükü bunu iddia edendedir. Banka açıklamalı ödeme en güçlü delildir.
Ev sahibi düşük bedelli sözleşmeyi vergi için istedi; benim riskim var mı?
Uyuşmazlıkta bedel tartışması ve stopajlı işyeri kirasında sorumluluk soruları doğabilir; gerçek bedelin belgelenmesi kiracıyı da korur.
İcradan aldığım evde 10 yıllık peşin ödenmiş kira sözleşmesi çıktı; bağlayıcı mı?
Şartlara göre muvazaa itirazı ileri sürülebilir; sözleşme tarihi, fiilî kullanım ve ödeme kayıtları üzerinden ciddi denetim yapılır.
Muvazaa davasında tanık dinletebilir miyim?
Üçüncü kişi konumundaysanız evet; sözleşmenin tarafıysanız kural olarak yazılı delil gerekir, senede karşı tanıkla ispat sınırlıdır.
Muvazaa iddiası içeren kira uyuşmazlıkları için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
