Kripto Karşı Davada Arabuluculuk – İst. BAM 13. HD 2025/1218
Kripto varlık platformlarıyla kullanıcılar arasındaki uyuşmazlıklarda genellikle kullanıcı davacı, platform davalıdır. Bu dosyada roller ikiye ayrılır: Ön satışa çıkarılan yeni bir taraftar tokeni için yaptığı takas işlemi iptal edilen kullanıcı platforma dava açar; platform da aynı dosyada, kullanıcının “stake arzında” yazılım açığından yararlanarak haksız kazanç elde ettiğini ileri sürüp karşı dava açar. Asıl dava tahkim şartına takılır, karşı dava ise ayrılıp başka mahkemeye gönderilir. Görevli mahkemede ise karşı dava, arabulucuya gidilmediği için esasa girilmeden reddedilir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 10.07.2025 tarihli ve E.2025/1131, K.2025/1218 sayılı kararıyla, kripto varlık alım satım platformunu işleten şirketin kullanıcıya karşı açtığı tazminat davasının TTK m.4/1-f kapsamında mutlak ticari dava olduğunu, bu nedenle TTK m.5/A uyarınca arabuluculuğun dava şartı bulunduğunu belirterek, davayı usulden reddeden İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu oy birliğiyle esastan reddetmiştir.
🔄 Taraftar tokeni takası ve iptal edilen işlem
Uyuşmazlığın başlangıcı, bir kripto varlık alım satım platformunda işlem gören taraftar tokenleridir. Kararda aktarılan iddialara göre kullanıcı, platformda satışa sunulan bir taraftar tokenini satın almıştır. Bir süre sonra platform, yeni bir taraftar tokenini piyasaya süreceğini duyurmuş; bu token sahiplerine maç biletleri, özel izleme alanları, imzalı ürünler, yurt dışı maçlar için seyahat ve özel buluşmalar gibi avantajlar vaat edilmiştir.
Duyuruya göre bazı tokenler takas anındaki değerleri üzerinden yeni tokenle değiştirilebilecek (swap), yeni token 0,001 TL fiyattan ve sınırsız arz edilecekti. Kullanıcı takası yapmış; platform ise hesabını askıya alıp işlemi iptal ederek eski tokenleri iade etmiştir.
Kullanıcıya göre aynı işlemi yapan bazı kullanıcıların takasları iptal edilmemiş, bu farklı uygulama yeni tokene talebi düşürmüş ve fiyat kaybına yol açmıştır. Kullanıcı, 351.295.000 adet yeni tokenin ihtarnamenin ulaştığı 29.05.2023 tarihindeki değeri için şimdilik 5.000,00 TL’nin temerrüt faiziyle ödenmesini ve bakiye değerin tespitini (HMK m.106 ve 107/3) istemiştir. Dava 06.07.2023’te İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmıştır.
🪙 Platformun karşı davası: stake arzında haksız kazanç iddiası
Platform şirketi cevap dilekçesinde önce uyuşmazlık için kullanıcı sözleşmesinde tahkim öngörüldüğünü, ayrıca bir miktar paranın ödenmesine ilişkin alacak ve tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk bulunduğunu ileri sürmüştür. Esasa ilişkin savunması ise şu noktalarda toplanmıştır:
- Platformda alım satım, alıcı ve satıcı emirlerinin eşleşmesiyle gerçekleşir; fiyatlar platform tarafından değil, arz ve talebe göre oluşur.
- Kullanıcı ve birlikte hareket ettiği kişiler, stake arzında normal şartlarda alınabilecek miktarın çok üzerinde token edinmiş; bunu piyasaları manipüle ederek veya yazılımdaki açıklardan yararlanarak yapmıştır.
- Haksız ve ölçüsüz kazanç tespit edildiği için hesaplar kapatılarak incelemeye alınmış ve işlemler iptal edilmiştir.
Platform bu savunmayla yetinmemiş, kullanıcının sistemdeki müdahalesiyle elde ettiği kazancın tazmini için karşı dava açmıştır. Karşı davada zararın miktarının henüz belirlenemediği, kullanıcının bu yolla sebepsiz zenginleştiği ileri sürülmüş; HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak olarak şimdilik 5.000,00 TL istenmiştir.
🧭 Asliye hukuktan asliye ticarete: dosyanın yolculuğu
Kararda ve istinaf dilekçesinin aktarımında görülen süreç şöyledir:
- Asıl dava: Kullanıcının davası, kullanıcı sözleşmesindeki tahkim şartı nedeniyle usulden reddedilmiştir.
- Tefrik: Platformun karşı davası ayrılarak İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/26 Esas sayısına kaydedilmiştir.
- Görevsizlik: Asliye hukuk mahkemesi, asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle 2025/21 K. sayılı görevsizlik kararı vermiştir.
- Usulden ret: Dosya İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/162 Esasına kaydedilmiş; mahkeme 24.03.2025 tarihli, 2025/216 K. sayılı kararıyla davayı arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddetmiştir.
İlk derece mahkemesi, görevsizlik kararıyla gelen dosyada yargılamanın kaldığı yerden devam ettiğini ve görevsizliğin dava tarihini değiştirmediğini vurgulamıştır. Mahkemeye göre her dava açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilir; 6325 sayılı Kanun m.18/A uyarınca arabuluculuk tamamlanabilir bir dava şartı değildir. Mahkeme bu görüşünü Trabzon BAM 5. HD 2022/2369 E., 2022/1769 K. ve Konya BAM 8. HD 2022/2140 E., 2023/135 K. sayılı kararlara da dayandırmıştır. Dava tarihinde arabuluculuk yürürlükte olduğu hâlde ne dava açılırken ne de görevsizlik kararından sonra dosya tevzi edilmeden önce arabulucuya başvurulmuştur.
📝 İstinafta ileri sürülen itirazlar
Karşı davacı platform vekili istinaf dilekçesinde şu itirazlara dayanmıştır:
- Asıl dava satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olarak asliye hukuk mahkemesinde açılmış, dava tarihinde orada arabuluculuk aranmadığı için karşı dava da arabuluculuğa götürülmemiştir.
- Dava tarihinde kripto varlık uyuşmazlıklarında görevli mahkeme tartışmalıydı. 2 Temmuz 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7518 sayılı Kanunla Sermaye Piyasası Kanununda kripto varlıklara ilişkin düzenlemeler yapılmış, bu davaların ticari dava sayılmasının dayanağı dava tarihinden sonra oluşmuştur.
- Dava tarihinde aranmayan bir şartı uygulamak geriye yürümezlik ilkesine aykırıdır.
- Arabuluculuk sonradan tamamlanabilmelidir; süre verilmemesi adil yargılanma hakkını zedelemiştir.
🏛️ Bölge adliye mahkemesinin gerekçesi
Daire, HMK m.355 uyarınca incelemeyi istinaf sebepleriyle ve kamu düzeniyle sınırlı yapmıştır. Uyuşmazlığı, taraflar arasındaki kripto varlık alım satımına ilişkin kullanım sözleşmesi kapsamında, davalının stake arzında haksız kazanç sağladığı iddiasıyla uğranılan zararın tazmini talebi olarak nitelendirmiştir.
Gerekçenin omurgası üç adımdan oluşur:
- Davanın niteliği: Uyuşmazlığın niteliği gereği dava, TTK m.4/1-f uyarınca mutlak ticari davadır; bir miktar paranın ödenmesi istendiğinden TTK m.5/A gereğince zorunlu arabuluculuğa tabidir.
- Özel hüküm önceliği: 6325 sayılı Kanun m.18/A, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın usulden reddini emreden özel bir düzenlemedir. Bu karşısında genel nitelikteki HMK m.115/2 (ikinci cümle) ve 115/3’ün uygulanma olanağı yoktur.
- Tarafın kendi beyanı: Platform vekili, asıl davaya verdiği cevap dilekçesinde uyuşmazlıkta ticaret mahkemesinin görevli olduğunu ve davanın arabuluculuğa tabi olduğunu kendisi ileri sürmüş, buna rağmen karşı davayı bu şartı yerine getirmeden açmıştır.
Daire, arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilecek dava şartlarından olmadığını, bu nedenle mahkemenin süre vermeden usulden ret kararı vermesinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirtmiştir. İstinaf başvurusu HMK m.353/1-b-1 uyarınca esastan reddedilmiş, peşin yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcı yeterli görülmüş ve istinaf giderleri başvuran üzerinde bırakılmıştır. Karar 10.07.2025 tarihinde oy birliğiyle, tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere verilmiştir.
🔍 Kararın öne çıkan ayrımları
Karar, kripto varlık uyuşmazlıklarında usul kurallarının nasıl işlediğine dair birkaç ayrım ortaya koymaktadır.
Dava şartı her dava için ayrı değerlendirilir. Asıl dava asliye hukuk mahkemesinde açılmış ve arabuluculuk aranmamış olsa da, karşı dava kendi niteliğine göre incelenmiştir. Karşı davanın asıl davanın açıldığı mahkemede ve onunla birlikte açılmış olması, ticari dava niteliğindeki karşı dava için arabuluculuk zorunluluğunu ortadan kaldırmamıştır. Benzer bir sonuca iş hukukunda varılan karşı davada ayrı arabuluculuk kararında da ulaşılmıştır.
Kripto platformu ile kullanıcı arasındaki tazminat davası mutlak ticari dava sayılmıştır. Daire bu sonucu TTK m.4/1-f’ye dayandırmış, 7518 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin dava tarihinden sonra olduğu itirazına ayrıca bir cevap vermemiştir. Kararda davacı olan taraf platform şirketidir; kullanıcının tüketici sıfatıyla platforma karşı açtığı davalarda görevli mahkeme sorusu farklı değerlendirilebilir.
Görevsizlik kararı yeni bir başlangıç sayılmamıştır. İlk derece mahkemesi, dava tarihinin görevsizlikle değişmediğini kabul etmiş; dosya görevli mahkemeye gönderilmeden önce de arabulucuya başvurulmadığını ayrıca tespit etmiştir. Bu noktada Anayasa Mahkemesinin görevsizlik sonrası arabuluculuk başvurusunda verdiği ihlal kararı ile aradaki fark dikkat çekicidir: AYM’nin incelediği olayda başvurucu görevsizlik kararı kesinleşmeden arabulucuya gitmiş ve anlaşamama tutanağını almıştı. Bu dosyada ise böyle bir girişim bulunmamaktadır.
Kendi beyanıyla çelişen itiraz. Daire, ticaret mahkemesinin görevini ve arabuluculuk şartını asıl davada karşı davacının kendisinin ileri sürdüğünü özellikle not etmiştir.
Yatırım hesabından doğan tazminat davalarında arabuluculuğun nasıl uygulandığına ilişkin başka bir örnek için borsa zararında arabuluculuk kararına; kripto platformu kullanıcı sözleşmesindeki tahkim şartının değerlendirildiği bir dosya için kripto borsasında tahkim şartı kararına bakılabilir.
❓ Merak edilenler
Karşı dava için ayrıca arabulucuya gitmek gerekir mi?
Arabuluculuk eksikliği yargılama sırasında giderilebilir mi?
Kripto varlık platformuyla ilgili her dava ticari dava mıdır?
Platformun haksız kazanç iddiası esastan incelendi mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerine iletişim sayfasından ulaşılabilir; kripto varlık ve yatırım uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin Bedesten (mevzuat.adalet.gov.tr) üzerinden yayımlanan istinaf kararından derlenmiştir. Kararda platform ve token adları anonimleştirilmiştir; taraflardan birinin manipülasyon iddiası mahkemece esastan incelenmemiştir. İnceleme, karşı davanın usul şartıyla sınırlıdır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; dava tarihine, tarafların sıfatına, sözleşmedeki tahkim hükmüne, görevli mahkemeye ve arabuluculuğa başvurulup başvurulmadığına göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
