Rehinli alacaklı için satış her zaman mutlu son değildir: rehin konusu malın satış bedeli alacağı karşılamayabilir. İşte bu farkı belgeleyen rehin açığı belgesi, kalan alacağın nasıl takip edileceğini belirleyen kritik bir evraktır.
📄 Geçici ve Kesin Açık Belgesi
Satıştan önce yapılan kıymet takdiri alacağı karşılamayacağını gösteriyorsa alacaklıya geçici açık belgesi verilebilir; bu belge, alacaklıya kalan kısım için takip yapma imkânı tanır. Satış tamamlanıp bedel paylaştırıldığında karşılanamayan kısım kesin rehin açığı belgesine bağlanır. Rehnin paraya çevrilme usulü için ipoteğin paraya çevrilmesi ve taşınır rehninin paraya çevrilmesi yazılarına bakılabilir.
Not: Rehin, alacağın tamamının güvencesi sanılır; oysa piyasa düşerse güvence de küçülür. Kredi verirken rehin değerini aralıklarla gözden geçirmek, açık belgesiyle tanışmamanın en iyi yoludur.
➡️ Kalan Alacağın Takibi
Kural olarak rehinli alacaklı önce rehne başvurmak zorundadır; açık belgesi alındıktan sonra kalan alacak için borçlunun diğer malvarlığına karşı takip yapılabilir. Kesin açık belgesine bağlanan alacakta takip, kanunun tanıdığı kolaylıklarla yürütülür. İflas hâlinde kalan alacak adi alacak olarak sıraya katılır.
🆚 Aciz Vesikasından Farkı
Aciz vesikası borçlunun tüm malvarlığının yetersizliğini, rehin açığı belgesi ise yalnızca rehin konusu malın yetersizliğini gösterir. İkisinin hüküm ve sonuçları farklıdır; hangi belgenin düzenleneceği takibin türüne ve aşamasına bağlıdır. Kefil ve diğer teminatların durumu için kefile karşı takip ayrı bir başlıktır.
📌 İlgili Konular
Sıra cetveli ve haczin kaldırılması konuları bu yazıyla birlikte okunmalıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Rehinli ev satıldı ama borcun bir kısmı karşılanmadı; kalan yanar mı?
Hayır; karşılanamayan kısım açık belgesine bağlanır ve borçlunun diğer malvarlığına karşı takip edilebilir.
Geçici açık belgesiyle hemen haciz isteyebilir miyim?
Geçici belge, kalan kısım için takip başlatma imkânı verir; kesin belge ise satış sonrası düzenlenir ve daha güçlü sonuçlar doğurur.
Kefil varsa açık belgesi onu da bağlar mı?
Kefilin sorumluluğu kendi sözleşmesine göre belirlenir; açık belgesi kalan borcun varlığını gösteren önemli bir delildir.
Açık belgesindeki alacak zamanaşımına uğrar mı?
Belgeye bağlanan alacağın tabi olduğu süre, belgenin niteliğine göre değişir; süre yönetimi burada da önemlidir.
Rehinli alacaklarınızın takibi ve açık belgesi süreçleri için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
