Reklamda Çifte Tazminat Yasağı – Yargıtay 11. HD 2026/4743
Yurt dışında başarılı olmuş bir reklam konsepti için yüksek bir lisans bedeli ödenir; reklam ajansıyla görüşmeler yapılır, fikirler e-posta ve CD ile paylaşılır. Anlaşma sağlanamaz ve kısa süre sonra aynı konsept, rakip şirketin televizyon reklamlarında görünür. Hak sahibi önce telif hukukuna dayanarak dava açar ve tazminat alır; ardından aynı fiiller için haksız rekabet davası açarak kaybettiği müşteri çağrılarının karşılığını ister. İki ayrı dava, iki ayrı hukuki dayanak vardır; peki zarar da iki kez mi karşılanır?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 17.09.2026 tarihli ve E.2026/237, K.2026/4743 sayılı kararıyla, FSEK 68 uyarınca daha önce hükmedilen 300.000,00 TL tazminatın, haksız rekabet davasında hesaplanan yoksun kalınan kârdan mahsup edilmesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozmuştur; davalının diğer temyiz itirazlarını ise reddetmiştir.
🎯 Kararın tek cümlelik ilkesi
Daire, kendi emsal kararlarına atıfla şu ilkeyi tekrarlamıştır: Aynı olay nedeniyle iki kez tazminat alınması mümkün değildir; benzer durumlarda hangi tazminat miktarı yüksekse davacı için o tutara hükmedilmelidir. Bu ilke, eser sahibinin mali haklarını koruyan FSEK ile ticari dürüstlüğü koruyan haksız rekabet hükümlerinin aynı fiil için birlikte işletildiği dosyalarda belirleyici önemdedir.
📺 Yunanistan’dan gelen konsept ve rakip reklam
Davacı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından kendisine tahsis edilen rehberlik hizmeti numaralarıyla faaliyet gösteren bir şirkettir. Davalı da aynı alanda, kendisine tahsis edilmiş başka bir rehberlik numarasıyla hizmet veren rakip şirkettir.
Dava dilekçesine göre davacı, Yunanistan ve Romanya’da rehberlik hizmeti veren bir şirketin kullandığı reklam konseptini Türkiye’de kullanmaya karar vermiş, eserin mali hak sahipleriyle münhasır lisans sözleşmesi imzalamıştır. Davacının iddiasına göre bu kullanım hakkı 600.000,00 euro lisans bedeli karşılığında edinilmiştir. Ardından bir reklam ajansıyla görüşülmüş, bilgiler sözlü olarak, e-postayla ve CD ortamında iletilmiş; ancak anlaşma sağlanamamış ve başka bir ajansla çalışılmıştır.
Davacıya göre yeni ajans çalışmasını tamamlamadan önce davalı, davacının daha önce görüştüğü ajansla birlikte hareket ederek aynı konsepti kendi rehberlik numarasının reklamlarında yayımlamaya başlamıştır. Davacı, bu nedenle yoksun kaldığı çağrılar yüzünden 6.497.007,00 TL zarara uğradığını, yeni bir reklam yaptırmak için 124.258,07 TL ödediğini ve taklitçi olduğu izlenimi uyandığı için manevi zarar gördüğünü ileri sürmüştür.
🗃️ İki ayrı dava: FSEK ve haksız rekabet
Eldeki davada davacı, haksız rekabetin tespitini, 6762 sayılı (mülga) Türk Ticaret Kanunu’nun 58. maddesi uyarınca 6.621.265,00 TL maddi ve 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca 80.000,00 TL manevi tazminat istemiştir. Fiillerin tarihi ve dava tarihi nedeniyle uyuşmazlığa mülga kanunlar uygulanmıştır.
Davalı; zamanaşımı savunmasında bulunmuş, davacının kendi reklamlarından önce farklı içerikte birçok reklam yayımladığını belirtmiş ve aynı konuda FSEK’e dayanılarak açılmış bir davanın derdest olduğunu ileri sürmüştür.
Bu son savunma, dosyanın kilit noktasıdır. Gerçekten de İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/22 E., 2016/3 K. sayılı kararıyla davacının reklam konsepti üzerinde hak sahibi olduğu ve eserden kaynaklanan haklarının ihlal edildiği kesinleşmiştir. Bu davada davacı lehine FSEK 68 kapsamında 300.000,00 TL tazminata hükmedilmiştir.
🧮 Bölge Adliye Mahkemesinin hesabı
Dosya daha önce Yargıtay’dan bozularak dönmüş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi bozmaya uyarak 2025/703 E., 2025/1136 K. sayılı kararı vermiştir. Bu kararın dayanakları şunlardır:
- Reklamın eser niteliği ve davacının hak sahipliği, kesinleşen FSEK kararıyla belirlendiğinden yeniden tartışılmamıştır.
- İki davanın konusu ve talep sonuçları farklı olduğundan derdestlik itirazı yerinde görülmemiş, zamanaşımı savunması da reddedilmiştir.
- Davalının eylemleri 6762 sayılı TTK m.56 kapsamında haksız rekabet sayılmıştır.
- Bilirkişi raporlarında reklam döneminde mahrum kalınan gelir 4.914.984,32 TL olarak hesaplanmış; ancak çağrılardaki düşüşün ne kadarının bu reklamdan kaynaklandığı kesin belirlenemediğinden, tüm gelir kaybının reklama bağlanmasının ticari hayatın olağan akışına uymayacağı kabul edilmiştir.
- Bu nedenle zarar TBK 50 uyarınca takdiren belirlenmiş; tarafların mali tabloları, hizmetin niteliği ve reklamların yayında kaldığı süre gözetilerek gelir kaybı 1.300.000,00 TL kabul edilmiştir.
- Yeni reklam için yapılan ve faturayla ispatlanan 105.303,45 TL ile 18.954,62 TL KDV, toplam 124.258,07 TL de tazminata eklenmiştir.
- Haksız rekabette yoksun kalınan kâr istendiğinde FSEK 68/1 tazminatının mahsup edileceğine dair açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle 300.000,00 TL mahsup edilmemiştir.
- Manevi tazminat 40.000,00 TL olarak takdir edilmiş; maddi ve manevi tazminata 17.02.2010 tarihinden itibaren avans faizi işletilmiştir.
Kararda maddi tazminatın toplamı hüküm fıkrasında 1.124.258,07 TL olarak gösterilmiştir. Davalı vekili kararı duruşmalı olarak temyiz etmiştir.
🏛️ Yargıtay: mahsup zorunlu
Yargıtay önce, Bölge Adliye Mahkemesinin HMK 373/3 uyarınca uyulan bozma kararı doğrultusunda hüküm kurduğunu ve delillerin takdirinde isabetsizlik bulunmadığını belirterek davalının mahsup dışındaki temyiz itirazlarını reddetmiştir. Haksız rekabetin varlığı, zarar miktarı ve manevi tazminat bu nedenle bozma kapsamı dışında kalmıştır.
Bozma sebebi tek bir noktadır. Daire’nin gerekçesi şu adımlardan oluşur:
- Davacı her iki davada da davalının aynı fiillerine dayanmıştır.
- Kesinleşen karar ile FSEK 68 kapsamında 300.000,00 TL tazminata hükmedilmiştir.
- Daire’nin emsal kararlarında, aynı olay nedeniyle iki kez tazminat alınamayacağı ve yüksek olan tutara hükmedilmesi gerektiği kabul edilmektedir.
- Aynı anlayış FSEK 70’te de görülür: Bu madde, 68. maddeye göre hükmedilen tazminatın 70. maddeye göre hesaplanan tazminattan indirilmesini öngörür.
- TBK 50 vd. hükümlerine göre kural olarak tazminatın üst sınırı uğranılan zarardır; aksine özel bir hüküm yokken bu kuralın dışına çıkmak, davacının davalı aleyhine sebepsiz zenginleşmesine yol açar.
Daire bu nedenle FSEK 68 kapsamında hükmedilen maddi tazminatın, haksız rekabet nedeniyle hesaplanan yoksun kalınan kârdan mahsup edilerek karar verilmesi gerektiğini belirtmiş ve kararı BOZMUŞTUR. Dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş; davalı lehine 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Karar 17.09.2026 tarihinde oy birliğiyle verilmiştir.
🔎 FSEK 68, FSEK 70 ve TBK 50 birlikte okunduğunda
Bölge Adliye Mahkemesi, mahsubu öngören açık bir hükmün yokluğunu, mahsubun yapılmaması için yeterli görmüştür. Yargıtay ise soruyu tersinden kurmuştur: Mahsubu yasaklayan ya da iki tazminatın birlikte alınmasına izin veren özel bir hüküm yoksa, genel kural olan “zarardan fazla tazminat olmaz” ilkesi uygulanır. Karardan çıkan başlıca sonuçlar şunlardır:
- Dayanak farklı, fiil aynı: Telif ihlali ile haksız rekabet ayrı hukuki kurumlar olsa da aynı reklam kullanımına dayanan maddi tazminatlar, tek bir zararın farklı adlarla iki kez karşılanmasına dönüşmemelidir.
- Derdestlik yokluğu mahsubu engellemez: İki davanın konusu farklı sayılıp ayrı ayrı görülebilmiş olsa da, hesaplama aşamasında önceki davada alınan tutar dikkate alınmalıdır.
- FSEK 70’in yol göstericiliği: FSEK 70/3, kâr talebinde 68. madde uyarınca istenen bedelin indirileceğini açıkça öngörür. Yargıtay bu kuralı, haksız rekabet tazminatıyla ilişkide de aynı anlayışın yansıması olarak değerlendirmiştir.
- Manevi tazminat ayrı kalır: Mahsup, maddi tazminatlar arasında söz konusu edilmiştir; manevi tazminat ve yeni reklam gideri bozma gerekçesinin konusu yapılmamıştır.
FSEK 68’e dayalı tazminatın farklı bir uygulaması için arka fonda izinsiz video görüntüsü kararına; reklam alanındaki haksız rekabet tartışmaları için karşılaştırmalı reklamda abartı kararına bakılabilir. Bu dosyayı ayıran, aynı fiil için iki ayrı davada istenen tazminatların ilişkisini doğrudan ele almasıdır.
💡 Sorular ve yanıtlar
Reklam konsepti FSEK kapsamında eser sayılabilir mi?
Aynı fiil için hem FSEK hem haksız rekabet davası açılabilir mi?
Gelir kaybı neden bilirkişinin hesapladığı tutardan düşük belirlendi?
Bozma sonrası davacının alacağı tutar nasıl değişir?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; fikri mülkiyet ve marka uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Uyuşmazlığa fiillerin ve davanın tarihi nedeniyle mülga 6762 sayılı TTK ve 818 sayılı Borçlar Kanunu uygulanmış; Yargıtay incelemesi ağırlıkla tazminatların mahsubu meselesiyle sınırlı kalmıştır. Benzer bir uyuşmazlıkta sonuç; eserin niteliğine, lisans ilişkisine, önceki davalarda verilen kararlara, zararın ispatına ve bilirkişi hesabına göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
