Hasar ödemesinde en sık şaşırtan kalem, eskime nedeniyle yapılan kesintidir. On yıllık bir çatı veya makine için ödenen tutar, yenisinin bedelinin oldukça altında kalabilir. Bunun sebebi poliçenin hangi değer esasına göre düzenlendiğidir.
📉 Rayiç Değer Esası ve Kesinti
Mal sigortalarında kural, hasar anındaki rayiç (gerçek) değerin esas alınmasıdır. Bu değer, yeni bedelden kullanım süresine bağlı eskime ve yıpranma düşülerek bulunur. Uygulamada bu düşüm yıpranma payı veya eskime kesintisi olarak adlandırılır.
Kesintinin oranı, malın yaşı ve ekonomik ömrü üzerinden hesaplanır. Eksper raporunda bu hesabın dayanağının açıkça gösterilmesi gerekir (eksper raporuna itiraz).
✨ Yeni Değer Teminatı
Yeni değer teminatı, ayrıca kararlaştırıldığında ödemenin yıpranma düşülmeden, yenisinin bedeli üzerinden yapılmasını sağlar. Bu teminat çoğu zaman iki şarta bağlanır: malın belirli bir yaşı aşmamış olması ve hasar gören kıymetin gerçekten yenilenmesi.
Yenileme yapılmazsa ödeme rayiç değere döner; bazı poliçelerde ise farkın belirli bir süre içinde yenileme belgelendiğinde ödeneceği kararlaştırılır.
🔍 Uyuşmazlıkta Nelere Bakılır?
Sırasıyla; poliçede yeni değer kaydı var mı, varsa hangi kalemler için geçerli, yaş sınırı aşılmış mı, yenileme şartı öngörülmüş mü ve eksper hangi ekonomik ömrü esas almış incelenir.
Sigorta bedelinin gerçek değerin altında kalması hâlinde ayrıca oransal ödeme gündeme gelebilir (eksik sigorta); bedelin güncel tutulması için enflasyon klozu yazımıza bakabilirsiniz.
📌 İlgili Konular
Mutabakatlı kıymet · Muafiyet ve tenzil · Hasar reddi
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Neden yenisinin bedeli ödenmedi?
Kural rayiç değer esasıdır; yeni değer teminatı ayrıca kararlaştırılmamışsa yıpranma düşülür.
Yıpranma oranı neye göre belirlenir?
Malın yaşı ve ekonomik ömrü esas alınır; hesabın raporda gösterilmesi beklenir.
Yeni değer teminatı her mala uygulanır mı?
Poliçede sayılan kalemler ve yaş sınırı ile sınırlıdır.
Yenileme yapmazsam ne olur?
Ödeme kural olarak rayiç değere döner; poliçedeki şart belirleyicidir.
Sigortada Yıpranma Payı ve Yeni Değer Teminatı hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
