Borçlunun Rızai Satış Yetkisi (İİK 111/a)

Haczedilen malın açık artırmada değerinin altında satılması, borçlunun en haklı korkusudur. 7343 sayılı Kanunla getirilen rızai satış yetkisi bu korkuya cevaptır: borçlu, belirli şartlarla haczedilen malını kendi bulduğu alıcıya satarak borcunu daha az kayıpla kapatabilir.
🤝 Yetkinin Kapsamı ve Süresi
Borçlu, kıymet takdirinin kendisine tebliğinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde icra dairesinden rızai satış yetkisi isteyebilir; yetki verildiğinde satış için ek bir süre tanınır ve bu süreçte cebri satış durur. Talebin vaktinde yapılmaması yetkiyi düşürür; bu nedenle tebligatların takibi burada da belirleyicidir.
Not: Rızai satış, cebri icranın içindeki pazarlık penceresidir: süresi kısa, bedel eşiği serttir; ama doğru kullanıldığında iki tarafı da ihale riskinden kurtarır.
💰 Bedel Eşiği ve Onay
Rızai satış pazarlık serbestisi demek değildir: kanun, satış bedelinin malın takdir edilen kıymetine göre belirlenen asgari eşiğin ve o mal üzerindeki öncelikli alacakların altında kalmamasını arar. Bedel dosyaya yatırıldığında icra mahkemesi satışın onayına karar verir ve mülkiyet bu kararla alıcıya geçer. Eşiğin altındaki anlaşmalar onaylanmaz; süreç elektronik ihaleye döner.
⚖️ Taraflar İçin Anlamı
Borçlu yönünden rızai satış, aracın veya taşınmazın piyasa değerine yakın satılması ve masraf yükünün azalması demektir; alacaklı yönünden ise ihale belirsizliği olmadan hızlı tahsilat imkânıdır. Alıcı için de ihalenin feshi riskinin bulunmadığı, mahkeme onayıyla güvenceye alınmış bir devir söz konusudur. Uygulamada en sık hata, sürenin kaçırılması ve bedel eşiğinin yanlış hesaplanmasıdır.
📌 İlgili Konular
Konu kıymet takdiri ve elektronik satış ile yakından bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Rızai satış için ne zaman başvurmalıyım?
Kıymet takdirinin tebliğinden itibaren kanundaki kısa süre içinde; süre kaçarsa mal cebri satış yoluna gider.
Alıcıyı kendim bulabilir miyim?
Evet; yetkinin özü budur. Ancak bedel kanuni eşiğin altında kalamaz ve satış icra mahkemesinin onayıyla tamamlanır.
Rızai satışta malı istediğim fiyata satabilir miyim?
Hayır; kıymet takdirine ve mal üzerindeki yüklere göre belirlenen asgari bedelin altındaki satış onaylanmaz.
Alacaklıyım; borçlunun rızai satışı benim aleyhime olabilir mi?
Bedel eşiği alacaklıyı korur; onay aşamasında dosyadaki haklar gözetilir. Süreç çoğu kez ihaleden daha hızlı tahsilat sağlar.
Rızai satış ve haciz uyuşmazlıklarınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.



