Kiracının ev sahibine bıraktığı depozito, icra dosyalarında iki yönüyle sahneye çıkar: kiracı borçluysa alacaklıların iştahını kabartan bir alacak, ev sahibi borçluysa dokunulması tartışmalı bir emanet. Doğru cevap, paranın kimin malvarlığında olduğunu bilmekten geçer.
💰 Kiracı Borçluysa: İade Alacağının Haczi
Depozito, kiracının kiraya verendeki şarta bağlı iade alacağıdır ve bu alacak İİK 89 ihbarnamesiyle kiraya verene bildirilerek haczedilebilir. Alacak, kira ilişkisi sona erip kiralanan hasarsız teslim edildiğinde muaccel olur; kiraya veren, hasar ve ödenmemiş kira gibi karşı alacaklarını mahsup ettikten sonra kalanı dosyaya öder. Bankada bloke edilmiş güvence hesaplarında ihbarnamenin muhatabı bankadır; teminat senedi verilen kurgularda ise rejim değişir.
Not: Depozitoda pusula şudur: para kimin borcuysa onun alacağı haczedilir — kiracı borçluysa iade alacağı, ev sahibi borçluysa yalnızca kendi serbest malvarlığı.
🏠 Kiraya Veren Borçluysa
Ev sahibinin alacaklıları depozitoya kural olarak uzanamaz: para, kiraya verenin serbest malvarlığı değil, iade yükümlülüğüyle bağlı bir güvencedir. Ne var ki uygulamada depozito çoğu kez ev sahibinin hesabında erimiş olur; bu hâlde kiracının iade alacağı, ev sahibine karşı genel takip yollarıyla tahsil edilir. Kiraya verenin kiracıdaki güncel kira alacakları ise alacaklıları için her zaman haczedilebilir bir kalemdir.
⏱️ Zamanlama ve İspat
Depozito haczinde dosyanın kaderi zamanlamadadır: kira ilişkisi sürerken konan haciz, alacak muaccel olana kadar bekleyen bir rezervasyondur; sözleşme biterken yapılan bildirim ise parayı doğrudan dosyaya yönlendirir. Sözleşme, ödeme dekontu ve teslim tutanağı ispatın üç belgesidir; mahsup kalemlerindeki şişirmeler şikâyet ve genel hükümlerle denetlenir. Güvence bedelinin sigorta ve garanti ürünlerine dönüştüğü modern kurgularda muhatap, ilgili kuruluştur.
📌 İlgili Konular
Konu İİK 89 ihbarnameleri ve kira alacağının takibi ile yakından bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Borçlu kiracının depozitosuna haciz koydurabilir miyim?
Evet; iade alacağı kiraya verene ihbarname gönderilerek haczedilir. Ödeme, sözleşme bitip mahsuplar yapıldıktan sonra dosyaya gelir.
Ev sahibim icralık; verdiğim depozito gider mi?
Depozito ev sahibinin serbest malı değildir; ancak fiilen harcanmışsa iade alacağınızı ona karşı takip etmeniz gerekebilir.
Depozito bankada bloke; haciz kime bildirilir?
Bloke hesaplarda ihbarnamenin muhatabı bankadır; banka, blokenin çözülme koşullarına göre dosyaya bilgi verir.
Kiraya veren hasar iddiasıyla depozitoyu dosyaya ödemiyor; ne olur?
Mahsup iddiaları belgeyle sınanır; şişirilmiş kesintiler ihbarname sorumluluğu ve genel hükümler çerçevesinde denetlenir.
Depozito ve güvence bedeli uyuşmazlıklarınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
