İdarenin tazmin yükümlülüğü her zaman bir kusura dayanmaz; bazı hâllerde kusur aranmaksızın sorumluluk doğar. Bu yazıda konunun çerçevesi açıklanmaktadır.
⚖️ Kusurlu ve Kusursuz Sorumluluk
İdarenin sorumluluğunun asıl hâli hizmet kusurudur: hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi. Buna karşılık bazı hâllerde, hizmet kusursuz yürütülmüş olsa bile zararın idarece karşılanması kabul edilir.
Kusursuz sorumluluk istisnai niteliktedir ve yerleşik yargı uygulamasında iki ilkeye dayandırılır.
Not: Zararın miktarı ve nedensellik bağı çoğu dosyada bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmektedir.
🛡️ Sosyal Risk ve Tehlike İlkesi
Sosyal risk ilkesi, toplumun tamamını hedef alan olaylarda kişilerin uğradığı zararın, kamu külfetleri karşısında eşitlik düşüncesiyle topluma yayılmasını ifade eder. Zararın doğrudan idarenin bir eyleminden kaynaklanmaması bu ilkenin uygulanmasına engel oluşturmaz.
Tehlike (risk) ilkesi ise idarenin yürüttüğü faaliyetin niteliği gereği tehlike taşıması hâlinde gündeme gelir. Tehlikeli araç, madde veya yöntem kullanılan hizmetlerde bu ilke uygulanır.
🚧 Sorumluluğu Kaldıran Hâller
Kusursuz sorumlulukta da nedensellik bağı aranır. Mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru sorumluluğu kaldırabilir veya tazminat miktarını azaltabilir.
Talep, tam yargı davası yoluyla ileri sürülür ve İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki süre düzeni uygulanır; ayrıntı için idari eylem ve ön başvuru ve tam yargı davası yazılarına bakılabilir.
📌 İlgili Konular
Konu kamu zararı ve rücu ve delil ve ispat yükü başlıklarıyla da bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kusursuz sorumluluk nedir?
Hizmet kusuru bulunmasa dahi zararın idarece karşılanmasıdır.
Hangi ilkelere dayanır?
Yerleşik uygulamada sosyal risk ve tehlike ilkelerine dayandırılır.
Her zaman uygulanır mı?
Hayır; istisnai niteliktedir ve nedensellik bağı aranır.
Sorumluluk kalkabilir mi?
Mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru etkili olabilir.
İdarenin kusursuz sorumluluğu hakkında bilgi almak için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
