Kasko poliçelerinde artık sıkça rastlanan “ikame araç” klozu, kaza sonrası onarım sürecinde sigortalının araçsız kalmamasını amaçlar. Peki sigorta şirketi poliçedeki gün sayısı kadar kiralık aracı fiilen teslim etmişse, sigortalı ayrıca bilirkişinin hesapladığı günlük kira bedelini para olarak isteyebilir mi? Hasarı anlaşmalı serviste onartıp bedelini doğrudan servise ödeyen sigortacıdan “bakiye hasar” talep edilebilmesi için ne gerekir? Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde verilen bir uyuşmazlık hakemi kararı, bu iki soruyu aynı dosyada yanıtlamaktadır.
Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlık hakeminin 16.06.2026 tarihli ve K-2026/342369 sayılı kararıyla, genişletilmiş kasko poliçesi kapsamında anlaşmalı serviste orijinal parçayla onarılan araç için ödeme yapıldıktan sonra, onarımın ayıplı veya eksik olduğu ispat edilmeden bakiye hasar istenemeyeceği; poliçedeki ikame araç hizmetinin 7 gün süreyle fiilen sağlanmasıyla bu yükümlülüğün aynen ifa edildiği kabul edilerek başvuru reddedilmiştir.
🚗 Kaza, talepler ve sigortacının savunması
Başvuru sahibinin aracı 19.09.2025 tarihinde maddi hasarlı bir trafik kazasına karışmıştır. Araç, kaza tarihinde geçerli bir genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalıdır ve poliçe, araç başına maddi zararları rayiç değer limitine kadar teminat altına almaktadır. Başvuru sahibi vekili, kasko şirketine başvurulmasına rağmen gerekli ve yeterli ödemenin yapılmadığını ileri sürerek Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmuştur.
Başvuru belirsiz alacak olarak yapılmış; fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak hasar için 10,00 TL, araç mahrumiyet bedeli için 10,00 TL istenmiş, ekspertiz ücreti dahil yargılama giderleri ve vekâlet ücreti de talep edilmiştir.
Sigorta şirketi ise hasarı üç kalem hâlinde karşıladığını belirtmiştir: 30.12.2025’te tedarikçiye 9.094,88 TL, 02.01.2026’da anlaşmalı teknik servise 15.636,25 TL ve 29.01.2026’da yine anlaşmalı servise 14.580,00 TL. Toplam 39.311,13 TL’lik ödemenin ibraname mukabilinde yapıldığı, bakiye alacak kalmadığı savunulmuştur. Şirket ayrıca usulüne uygun ön başvuru yapılmadığını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, ibranamenin TBK 132 kapsamında bağlayıcı olduğunu ve vekâlet ücretinin tarifenin beşte biri oranında belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
📄 Poliçede neler yazıyordu?
Hakem, uyuşmazlığı çözerken poliçenin özel klozlarını tek tek aktarmıştır. Karar açısından üç düzenleme belirleyici olmuştur:
- İkame araç klozu: Poliçede kiralık araç seçimi C segment olarak gösterilmiş; ikame aracın poliçede belirtilen gün kadar ve yılda en fazla iki kez, kiralama firmasının filosundaki araçlardan sigortalı araca en yakın özellikte ve en fazla E segment olarak sağlanacağı yazılmıştır. Kiralık aracın onarım süresince seçilmesi durumunda azami 30 güne kadar teminat öngörülmüş, kiralık araç süresi ise 2 x 7 gün olarak belirlenmiştir.
- Tedarik parça türleri: Orijinal yedek parça ve eşdeğer kalitede yedek parça tanımları poliçede ayrıca yer almıştır.
- Araç onarım servis klozu: Onarım servisinin sigortacı tarafından belirlendiği durumlarda tazminat ödemesinin ilgili servise yapılacağı; sigortalının anlaşmalı olmayan servis ve eşdeğer parça tercih ettiği hâllerde ise sigortacının parça bedelini tedarikçiye ödeyeceği düzenlenmiştir.
Hakem ayrıca Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1 maddesindeki teminat kapsamına, hasar tazmininin şeklinin poliçede gösterileceğini, aksi hâlde sigortalının tercih ettiği yöntem, servis ve parçanın esas alınacağını düzenleyen B.3.3.2.1 maddesine ve muafiyetlere ilişkin A.6 maddesine değinmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun 1460. maddesindeki “sigorta değeri, sigorta olunan menfaatin tam değeridir” tanımı da hatırlatılmıştır.
Ön sorunlar bakımından hakem, zararın miktarının başlangıçta kesin olarak bilinemediğini, bu nedenle başvuru sahibinin belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu kabul etmiştir. Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin de mevcut olduğu belirtilmiştir.
🧮 Bilirkişi incelemesi ve rakamlar
Hasar miktarı teknik bilgi gerektirdiğinden hakem bilirkişi raporu almıştır. Rapor, orijinal yedek parça bedeli üzerinden yapılan hesaplamada şu sonuçlara ulaşmıştır:
| Kalem | Bilirkişi tespiti |
|---|---|
| Yedek parça bedeli | 20.609,28 TL |
| Onarım işçilik bedeli | 12.150,00 TL |
| KDV hariç toplam / KDV | 32.759,28 TL / 6.551,86 TL |
| KDV dahil hasar | 39.311,13 TL (sigortacının ödediği tutarla aynı) |
| Araç mahrumiyet bedeli | 7 gün x 1.750,00 TL = 12.250,00 TL |
Hakem, sigortacının poliçe kapsamında zararı gidermekle yükümlü olduğunu ve onarımdaki parça ile işçilik hizmetinin KDV’ye tabi olması nedeniyle zararın KDV dahil hesaplanması gerektiğini belirtmiştir. Rapor taraflara STK sistemi üzerinden tebliğ edilmiştir. Başvuru sahibi vekili bunun üzerine verdiği ıslah dilekçesiyle ikame araç bedeli istemini 7.750,00 TL‘ye yükseltmiştir. Sigortacı ise ödenen tazminatın yeterli olduğunu ve poliçe teminatı kapsamında 7 gün süreyle ikame araç hizmeti sağlandığını, bunun kayıtlarla sabit olduğunu bildirmiştir. Dosyaya sunulan araç kiralama evrakında, belirli tarihler arasında bir kiralık aracın başvuru sahibine verildiği görülmüştür.
🔧 Bakiye hasar talebi neden reddedildi?
Hakem, bilirkişi raporunu denetime elverişli ve hüküm kurmaya uygun bulmuş, KDV dahil zararın kasko poliçesiyle teminat altında olduğunu kabul etmiştir. Ancak sigortacının orijinal parça tedarik ederek ve onarım giderini anlaşmalı servise ödeyerek zararı tazmin ettiği belirlenmiştir. Ödenen bedel mahsup edildiğinde ödenmesi gereken bakiye hasar gideri kalmamıştır.
Kararın bu bölümündeki asıl önemli tespit ispat yüküne ilişkindir. Hakeme göre sigorta şirketinin onarım için yaptığı harcamalar araç sahibi adına ödendikten sonra, talep edilen hasar farkının gerçekleşmiş bir zarar sayılabilmesi için onarımın ayıplı, eksik veya yetersiz olduğunun ileri sürülüp kanıtlanması gerekir. Somut olayda başvuru sahibi, tamirin uygun yapılmadığına dair herhangi bir tespit veya belge sunmamıştır. Bu nedenle hasar talebi reddedilmiştir.
Kararda sigortacının ibranameye ve TBK 132’ye dayanan savunması ayrıca tartışılmamış; sonuç, bilirkişinin hesapladığı zarar ile yapılan ödemenin örtüşmesine ve onarımın yetersizliğinin ispatlanamamasına dayandırılmıştır. Kasko teminatının sınırlarına ilişkin başka bir tartışma için kiraya verilen araçta kasko klozu yazısına bakılabilir.
🔑 İkame araçta aynen ifa
Dosyanın en dikkat çekici yönü, araç mahrumiyeti talebinin değerlendirilmesidir. Bilirkişi, 7 günlük onarım süresi için 12.250,00 TL araç mahrumiyet bedeli hesaplamış, başvuru sahibi de talebini 7.750,00 TL’ye yükseltmişti. Buna rağmen talep reddedilmiştir.
Hakem, sigorta kuruluşunun başvuru sahibine belirli tarihler arasında 7 gün süreyle araç kiralama hizmetini fiilen sunduğunu tespit etmiştir. Poliçedeki ikame araç klozu iki ayrı kaza için 7’şer gün olarak düzenlendiğinden, bu kaza için öngörülen 7 günlük araç ikamesi aynen ifa yoluyla yerine getirilmiştir. Dosyada bilirkişinin belirlediği onarım süresi de 7 gündür. Başka bir deyişle sigortacı, ikame araç borcunu para olarak değil, poliçede öngörüldüğü şekilde aracın kendisini sağlayarak ifa etmiş; aynı süre için ayrıca bedel ödenmesine yer kalmamıştır.
Kararda, verilen kiralık aracın segmentinin poliçedeki C segment seçimine uygun olup olmadığı ya da sağlanan gün sayısının yeterliliği yönünde bir itiraz bulunduğuna dair bir değerlendirme yer almamaktadır. Uyuşmazlık, kiralık aracın fiilen verilip verilmediği ve bunun poliçedeki süreyi karşılayıp karşılamadığı üzerinden çözülmüştür. Dolayısıyla karar, ikame aracın poliçeye aykırı segmentte veya eksik sürede sağlandığı dosyalar bakımından doğrudan bir sonuç içermemektedir.
💼 Yargılama giderleri ve itiraz yolu
Başvurunun tamamen reddedilmesi üzerine başvuru sahibinin yaptığı yargılama giderleri kendi üzerinde bırakılmıştır. Hakem, HMK 441 ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17/2. maddesine dayanarak, talebi reddedilen taraf aleyhine tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilmesi gerektiğini ve Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekâlet ücretinin kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceğini hatırlatmıştır. Bu çerçevede, kendisini vekille temsil ettiren sigorta şirketi lehine reddedilen tutar üzerinden 1.552,00 TL vekâlet ücretinin başvurandan alınmasına karar verilmiştir.
Karar dosya üzerinden verilmiştir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/12. maddesi uyarınca, belirsiz alacak davasının niteliği gözetilerek, kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz yolunun açık olduğu belirtilmiştir.
🗺️ Kararın kısa haritası
| Talep | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Bakiye hasar bedeli | Ret | Anlaşmalı serviste orijinal parçayla onarım ve ödeme; onarımın ayıplı veya eksik olduğu ispat edilmedi |
| İkame araç / araç mahrumiyet bedeli | Ret | Poliçedeki 7 günlük ikame araç fiilen sağlandı; aynen ifa |
| Yargılama gideri ve vekâlet ücreti | Başvuran aleyhine | HMK 441, AAÜT 17/2; 1.552,00 TL |
Kararın genel mesajı, kasko sözleşmesinde tazminatın biçiminin poliçede belirlenebildiği ve sigortacının poliçede öngörülen şekilde ifada bulunduğu ölçüde para talebine yer kalmayabileceğidir. Kasko alanında farklı bir tazmin sorunu için pert araçta bakiye bedel kararına göz atılabilir.
💬 Sık sorulan sorular
Bilirkişi araç mahrumiyet bedeli hesapladığı hâlde talep neden reddedildi?
Bilirkişi 7 günlük onarım süresi için 12.250,00 TL hesaplamıştır. Ancak hakem, sigortacının poliçedeki ikame araç klozu gereğince 7 gün boyunca kiralık aracı fiilen sağladığını tespit etmiş ve bu yükümlülüğün aynen ifa edildiğini kabul etmiştir. Aynı süre için ayrıca para ödenmesi gerekmediği sonucuna varılmıştır.
Anlaşmalı serviste onarılan araç için fark talebi hangi koşulda mümkün olabilir?
Karara göre sigortacının onarım için yaptığı ödemelerden sonra istenen farkın gerçekleşmiş bir zarar sayılabilmesi, onarımın ayıplı, eksik veya yetersiz olduğunun ileri sürülmesine ve kanıtlanmasına bağlıdır. Bu dosyada böyle bir tespit veya belge sunulmadığı için talep reddedilmiştir.
Hasar KDV dahil mi hesaplandı?
Evet. Hakem, parça ve işçilik hizmetinin KDV’ye tabi olduğunu, fatura sunulmamış olsa bile zararın KDV dahil ödenmesi gerektiğini belirtmiştir. Bilirkişinin KDV dahil bulduğu 39.311,13 TL, sigortacının yaptığı ödemelerin toplamıyla aynı çıkmıştır.
Belirsiz alacak olarak yapılan başvuru usulden reddedildi mi?
Hayır. Sigortacı belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını savunmuş olsa da hakem, zarar miktarının başlangıçta kesin olarak bilinemediğini belirterek başvuranın hukuki yararı bulunduğunu kabul etmiş ve uyuşmazlığın esasına girmiştir. Ret kararı esasa ilişkindir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim sayfası üzerinden ulaşım bilgilerine, Emsal Kararlar arşivinden serinin diğer yazılarına erişilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Sigorta Tahkim Komisyonunun Hakem Kararları Dergisinde yayımlanan bir uyuşmazlık hakemi kararından derlenmiştir. Hakem kararları yalnızca ilgili uyuşmazlığın taraflarını bağlar ve itiraz yoluyla değişebilir. Değerlendirme, belirli klozlar içeren bir genişletilmiş kasko poliçesine ve dosyadaki bilirkişi tespitlerine dayanmaktadır; farklı poliçe şartları, onarım koşulları veya ikame araç uygulaması bulunan dosyalarda sonuç değişebilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
