Eski Eşin Soyadını Kullanma Davası Dilekçesi Örneği (TMK 173)
Boşanma kararı kesinleştiğinde kadın, kural olarak evlenmeden önceki soyadına döner. Yıllarca aynı soyadıyla çalışmış, çocuklarıyla ve çevresiyle bu adla tanınmış biri için bu değişiklik; iş hayatında, mesleki unvanda, akademik yayınlarda ve resmî kayıtlarda ciddi bir kopukluk yaratabilir. Türk Medeni Kanunu bu nedenle bir istisna öngörür: Kadın, boşandığı eşinin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ve bunun eski eşe zarar vermeyeceğini ispatlarsa hâkim izin verir. Bu yazıda davanın hangi mahkemede açıldığı, ispat edilmesi gereken iki şart, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin yakın tarihli bir kararı ve eski eşin soyadını kullanma davası dilekçesi örneği yer alıyor.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede ve Kime Karşı Açılır?
Soyadı izni TMK’nın aile hukukunu düzenleyen İkinci Kitabında yer aldığından talep aile mahkemesinde görülür (4787 s.K. m.4/1). Bu talep, boşanma davası sürerken dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde ileri sürülebileceği gibi, boşanma kararı kesinleştikten sonra ayrı bir dava olarak da açılabilir. Ayrı davada eski eş davalı olarak gösterilir; çünkü kanun, iznin kocaya bir zarar vermeyeceğinin ispatını arar ve bu konuda eski eşin dinlenmesi gerekir.
Ayrı açılan davada genel yetki kuralı uygulanır: davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (HMK m.6/1). Örneğin eski eş Kadıköy’de oturuyorsa İstanbul Anadolu Aile Mahkemesi. İki yolun farkı şöyle özetlenebilir:
| Ölçüt | Boşanma davası içinde | Boşanmadan sonra ayrı dava |
|---|---|---|
| Talebin ileri sürüldüğü yer | Dava veya cevap dilekçesi | Yeni dava dilekçesi |
| Yetkili mahkeme | Boşanma davasına bakan aile mahkemesi | Kural olarak davalının yerleşim yeri (HMK m.6) |
| Soyadının durumu | Kesinleşmeyle birlikte izin hükmü de uygulanır | Kadın bu arada bekârlık soyadına dönmüş olur |
| Delil | Boşanma delilleriyle birlikte sunulur | Yalnız menfaat ve zarar yokluğu ekseninde |
Anlaşmalı boşanmada bu konu protokole de yazılabilir; protokol yapısı için anlaşmalı boşanma dilekçesi ve protokol örneği yazımıza bakılabilir.
⚖️ İki Şart: Menfaat ve Zarar Yokluğu
TMK m.173/2 iki şartı birlikte arar ve ispat yükünü talep eden kadına bırakır. Menfaat yalnız ekonomik olmak zorunda değildir; kişinin toplumsal kimliği, mesleki tanınırlığı ve çocuklarla ortak soyadı taşımanın yarattığı aidiyet de değerlendirilir. Kuralın genel çerçevesi boşanmada kadının soyadı yazımızda anlatılmıştır. Dilekçede genellikle şu olgular öne çıkar:
- Evliliğin süresi: Uzun yıllar aynı soyadıyla yaşanmış olması, kimliğin bu adla oluştuğunu gösterir.
- Mesleki tanınırlık: Diploma, sicil, unvan, yayın, marka, tabela veya müşteri ilişkilerinin bu soyadıyla kurulmuş olması.
- Ortak çocuklar ve torunlar: Çocuklarla aynı soyadını taşımanın okul, sağlık ve resmî işlemlerdeki karşılığı.
- Zarar yokluğu: Kadının soyadını kötüye kullanmayacağı, eski eşin ticari veya kişisel itibarına bir risk oluşturmadığı; varsa eski eşin muvafakati.
- Evlenmeden önce dul olma hâli: Bu durumda ayrıca bekârlık soyadını taşıma izni istenebilir (m.173/1, ikinci cümle).
Evlilik devam ederken kadının kendi soyadını kullanması ise farklı bir konudur ve evlilikte bekârlık soyadının kullanılması yazımızda; soyadının haklı sebeple tamamen değiştirilmesi de soyadı değiştirme davası yazımızda ele alınmıştır.
🔍 Yargıtay 2. HD 2026/3862: Hangi Olgular Yeterli Görüldü?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 08.04.2026 tarihli ve E.2026/1727, K.2026/3862 sayılı kararında, boşanan kadının eski eşinin soyadını kullanma talebini “menfaat ispat edilmedi” gerekçesiyle reddeden bölge adliye mahkemesi kararını oybirliğiyle bozmuştur. Daire; evliliğin uzun sürmesi, tarafların ortak çocukları ve torunlarının bulunması ve kadının evlilik boyunca bu soyadıyla tanınması karşısında hem menfaatin hem de eski eşe zarar verilmeyeceğinin ispatlandığını kabul etmiştir.
Karar, menfaatin soyut bir beyan olarak değil, somut yaşam olgularıyla kurulması gerektiğini; bu olgular ortaya konduğunda ise talebin dar yorumlanmaması gerektiğini göstermesi bakımından dilekçenin kurgusuna yön verir. Kararın ayrıntılı incelemesi eski eşin soyadını kullanma izni – Yargıtay 2. HD 2026/3862 yazımızdadır.
📄 Eski Eşin Soyadını Kullanma Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, boşanma kararı kesinleştikten sonra eski eşe karşı ayrı bir dava olarak açılan talebe göre kurulmuştur; dilekçe içinde menfaat olguları ve her olgunun delili ayrı bir çizelgede eşleştirilmiştir.
Büromuzun hazırladığı dava dilekçeleri; boşanma kararı, nüfus kayıtları, mesleki belgeler, çocuklara ilişkin kayıtlar ve tanık anlatımları birlikte incelenerek, menfaat ve zarar yokluğu şartlarının her biri dosyadaki belgelerle ayrı ayrı kurulacak biçimde yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU ( ) AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
KONU: Davacının, boşandığı davalının soyadını taşımasına izin verilmesi talebidir (TMK m.173/2).
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar [evlenme tarihi] tarihinde evlenmiş; evlilik, İstanbul Anadolu [ ]. Aile Mahkemesinin [tarih] tarihli, E.[ ] K.[ ] sayılı kararıyla boşanmayla sona ermiş ve karar [kesinleşme tarihi] tarihinde kesinleşmiştir. Boşanma ile müvekkil, TMK m.173/1 uyarınca evlenmeden önceki [bekârlık soyadı] soyadını yeniden almıştır.
2. Evlilik [ ] yıl sürmüştür. Müvekkil bu süre boyunca sosyal ve mesleki hayatında yalnızca [davalının soyadı] soyadıyla tanınmıştır. Tarafların [ ] ortak çocuğu [ve torunları] bulunmaktadır; çocuklar bu soyadını taşımaktadır.
3. Müvekkilin bu soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu gösteren olgular ve delilleri aşağıda eşleştirilmiştir:
| Olgu | Delil |
|---|---|
| Evlilik süresi ve bu süre boyunca soyadının kullanılması | Nüfus kayıt örneği, boşanma kararı |
| Mesleki faaliyetin bu soyadıyla yürütülmesi ([meslek / unvan / sicil]) | [Diploma, oda/baro sicili, SGK kaydı, yayın, tabela, sözleşmeler] |
| Ortak çocuklar ve torunlarla aynı soyadını taşıma | Nüfus kayıtları, [okul / sağlık kayıtları] |
| Sosyal çevrede bu soyadıyla tanınma | Tanık beyanları |
| [Diğer olgu] | [ ] |
4. Müvekkilin bu soyadını taşıması davalıya herhangi bir zarar vermeyecektir. Müvekkil soyadını yalnızca kişisel ve mesleki kimliğinin devamı için kullanacaktır; davalının ticari faaliyeti, itibarı veya kişilik hakları bakımından bir risk doğmamaktadır. [Davalının yazılı muvafakati ektedir.]
5. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, uzun evlilik süresi, ortak çocuk ve torunların varlığı ve kadının evlilik boyunca bu soyadıyla tanınması karşısında TMK m.173/2’deki şartların gerçekleştiğini kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, 08.04.2026, E.2026/1727 K.2026/3862).
6. Koşulların değişmesi hâlinde davalının iznin kaldırılmasını isteme hakkı TMK m.173/3 ile saklı olduğundan, iznin verilmesi davalının hukuki durumunu sınırlamamaktadır.
HUKUKİ NEDENLER: 4721 sayılı TMK m.173; 4787 sayılı Kanun m.4; 6100 sayılı HMK m.6 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi, nüfus kayıt örnekleri, mesleki belgeler, [çocuklara ilişkin kayıtlar], [davalının muvafakatnamesi], tanık, her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın kabulü ile davacının, boşandığı davalının [soyadı] soyadını taşımasına izin verilmesine ve kararın nüfus kaydına işlenmesi için ilgili nüfus müdürlüğüne bildirilmesine,
2. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
EKLER: 1- Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi, 2- Nüfus kayıt örnekleri, 3- Mesleki belgeler, 4- Tanık listesi, 5- Vekâletname
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Boşanma kararının künyesi. Kararın tarihi, esas ve karar numarası ile kesinleşme tarihi, talebin boşanmadan sonra ayrı dava olarak açıldığını ve kadının TMK m.173/1 uyarınca hangi soyadına döndüğünü gösterir.
Olgu–delil çizelgesi. Menfaat şartı soyut ifadelerle değil, her biri bir belgeyle desteklenen olgularla kurulduğunda mahkemenin incelemesi kolaylaşır. Yargıtay 2. HD 2026/3862 kararında belirleyici olan da bu tür somut yaşam olgularıdır.
Zarar yokluğu. Kanun ikinci şartı ayrıca arar; bu nedenle dilekçede ayrı bir paragraf olarak yer alır. Eski eşin muvafakati varsa eklenmesi, bu şartın ispatını önemli ölçüde kolaylaştırır.
TMK 173/3 vurgusu. İznin kalıcı bir hak kaybı yaratmadığını, koşullar değiştiğinde kaldırılabileceğini belirtmek, zarar yokluğu şartını destekleyen bir açıklamadır.
Nüfusa bildirim talebi. Kararın nüfus kaydına işlenmesi istenmezse kesinleşmeden sonra ayrıca başvuru gerekebilir. Ad veya soyadının haklı sebeple bütünüyle değiştirilmesi ise başka bir dava türüdür; bunun için isim değiştirme davası dilekçesi örneğimize bakılabilir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi.
- Davacının ve ortak çocukların nüfus kayıt örnekleri.
- Soyadının mesleki hayatta kullanıldığını gösteren belgeler (diploma, sicil, iş sözleşmesi, yayın, kartvizit vb.).
- Varsa eski eşin yazılı muvafakati.
- Tanık listesi.
- Vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Boşanınca kadının soyadı kendiliğinden değişir mi?
Evet. TMK m.173/1’e göre boşanma hâlinde kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eski eşin soyadını kullanmaya devam edebilmek için hâkimin izin vermesi gerekir (m.173/2).
Bu izin boşanma davasında istenebilir mi?
Talep boşanma davası sırasında ileri sürülebileceği gibi, boşanma kararı kesinleştikten sonra eski eşe karşı ayrı bir davayla da istenebilir. Her iki durumda da menfaat ve eski eşe zarar verilmeyeceği şartlarının ispatı aranır.
Eski eş karşı çıkarsa izin verilmez mi?
Eski eşin itirazı tek başına belirleyici değildir; kanun, kadının menfaatinin ve eski eşe zarar verilmeyeceğinin ispatını arar. Eski eşin ileri sürdüğü zarar somut değilse mahkeme bu şartları dosyadaki olgulara göre değerlendirir.
Verilen izin sonradan kaldırılabilir mi?
Evet. TMK m.173/3’e göre koşulların değişmesi hâlinde eski eş iznin kaldırılmasını isteyebilir; değişikliğin varlığı somut olaya göre değerlendirilir. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyada evliliğin süresi, boşanma kararının içeriği, soyadının mesleki ve sosyal hayattaki yeri ve eski eşin tutumu farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvurulardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
