Nüfusta yazılı adla gündelik hayatta kullanılan ad her zaman aynı değildir. Ailesi ve çevresi tarafından yıllardır başka bir adla çağrılan, adını benimsemeyen ya da adı nedeniyle sıkıntı yaşayan kişi, Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesine dayanarak adının değiştirilmesini mahkemeden isteyebilir. Nüfus kaydı kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadan değiştirilemediği için bu talep dilekçeyle açılan bir davayla ileri sürülür. Bu yazıda davanın hangi mahkemede ve kime karşı açıldığı, haklı sebebin nasıl anlatıldığı, ilan kuralındaki güncel durum ve bir isim değiştirme davası dilekçesi örneği yer alıyor.
🪪 Haklı Sebep Dilekçede Nasıl Anlatılır?
Kanun haklı sebepleri saymaz; her dosyada hâkim somut olaya göre değerlendirir. Yargıtay uygulamasında ad, kişiliğin ayrılmaz bir unsuru olarak görülür ve kişinin kendi tercihine önem verilir. Bu nedenle dilekçede soyut bir “adımı beğenmiyorum” ifadesi yerine, talebi destekleyen olgular ve bunları doğrulayacak deliller birlikte yer alır:
| Sık görülen gerekçe | Dilekçede öne çıkan delil |
|---|---|
| Çevrede başka bir adla tanınmak | Tanıklar; yeni adın geçtiği yazışmalar, iş ve okul kayıtları, sosyal medya hesapları |
| Adın gülünç, olumsuz çağrışımlı veya telaffuzu güç olması | Yaşanan somut olayların anlatımı ve tanık beyanları |
| Adın bir bölümünün eklenmesi veya çıkarılması | Kullanılmayan ikinci adın hiçbir kayıtta yer almadığını gösteren belgeler |
| Dinî, kültürel veya kişisel nedenler | Kişinin kimliğiyle uyumlu adı uzun süredir kullandığını gösteren kayıtlar |
Daha önce mahkeme kararıyla adı değiştirilmiş kişi için de yol kapalı değildir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 07.12.2017 tarihli, E.2017/6480, K.2017/16416 sayılı kararında, “aynı konuda düzeltme davası ancak bir kere açılabilir” kuralının Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini hatırlatmış; ikinci kez ad değişikliği isteyen davacının talebini haklı sebep incelenmeden reddeden kararı bozmuştur. Bugün m.36/1-b, haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuda yeniden düzeltme istenebileceğini açıkça düzenler. Haklı sebep kavramının ayrıntıları için isim değiştirme davası yazımıza bakılabilir.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede ve Kime Karşı Açılır?
- Görevli mahkeme: Asliye hukuk mahkemesi (5490 s.K. m.36/1-a). Yargıtay, gerek ergin kişinin gerek velisi tarafından temsil edilen çocuğun ad değişikliği davasında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu kabul eder. Mahkemenin genel görev alanı için asliye hukuk mahkemesi yazımız fikir verir.
- Yetkili mahkeme: Davacının yerleşim yeri adresinin bulunduğu yer mahkemesi. Örnekte davacının Kadıköy’de oturduğu kabul edilmiştir.
- Karşı taraf: Uygulamada dava, kaydın tutulduğu nüfus müdürlüğü gösterilerek açılır; yargılama nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memurunun huzuruyla yürütülür.
- Çocuğun adı: Küçüğün adının değiştirilmesi istemi veli tarafından ileri sürülür ve çocuğun üstün yararı gözetilir; ayrıntılar için çocuğun ad ve soyadının değiştirilmesi yazımıza bakılabilir.
📢 Ad Değişikliği Kararının Kaydı ve İlanı
TMK m.27/2, 7532 sayılı Kanunla 14.11.2024 tarihinde değiştirilerek ad değişikliğinin nüfus siciline kaydedileceğini ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunacağını, ilanda mahkeme, karar bilgileri, önceki ve yeni ad ile kişinin nüfus bilgilerinin yer alacağını düzenlemişti. Anayasa Mahkemesi 25.12.2025 tarihli, E.2025/120, K.2025/270 sayılı kararıyla, ilanın hâkime takdir bırakmaksızın zorunlu ve süresiz tutulmasını kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına orantısız bir sınırlama sayarak ilan ibaresini ve ilanın içeriğini düzenleyen cümleyi iptal etmiştir. Karar 01.04.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve iptalin dokuz ay sonra, yani 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesine hükmedilmiştir. Nüfus siciline kayıt kuralı ise Anayasa’ya aykırı bulunmamıştır.
Ad değişmekle kişisel durum değişmez (TMK m.27/3); soybağı, evlilik, mirasçılık ve borçlar aynen devam eder. Ad değişikliğinde kişinin çocuklarının kayıtlarındaki ana veya baba adı da düzeltilir (5490 s.K. m.36/1-b). Değişiklikten zarar gören kişi, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir (TMK m.27/4). Soyadına ilişkin talepler ayrı değerlendirildiğinden, soyadı da değiştirilecekse soyadı değiştirme davası yazımız bilgi verir.
📄 İsim Değiştirme Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, nüfusta kayıtlı adı ailesi ve çevresi tarafından hiç kullanılmayan, çocukluğundan bu yana başka bir adla tanınan ergin bir kişinin, adının bu adla değiştirilmesi için açtığı dava üzerine kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı isim değiştirme dilekçeleri; nüfus kayıt örneği, önceki düzeltme kararları, yeni adın kullanıldığı resmî ve özel kayıtlar ile tanıkların anlatacağı olgular birlikte incelenerek, haklı sebep ve delil ilişkisi her olgu için ayrı ayrı kurulacak biçimde yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [İlçe] Nüfus Müdürlüğü, [Adres]
KONUSU: Davacının nüfusta “[mevcut ad]” olarak kayıtlı adının, TMK m.27 ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.36 uyarınca “[talep edilen ad]” olarak değiştirilmesi ve nüfus kaydının buna göre düzeltilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Davacı, [il / ilçe] nüfusuna kayıtlı olup [doğum tarihi] doğumludur. Nüfus kaydında adı “[mevcut ad]” olarak yazılıdır.
2. Davacı doğumundan bu yana ailesi, akrabaları, okul ve iş çevresi tarafından “[talep edilen ad]” adıyla çağrılmaktadır. Nüfustaki ad yalnızca resmî kayıtlarda yer almakta, davacı bu adı benimsememekte ve gündelik hayatta hiç kullanmamaktadır. [Varsa: Adın neden olduğu somut sıkıntılar — örneğin resmî işlemlerde, iş hayatında veya sosyal çevrede yaşanan karışıklıklar — kısaca açıklanır.]
3. Davacının “[talep edilen ad]” adıyla tanındığı; [işyeri kayıtları, okul belgeleri, yazışmalar, sosyal medya hesapları] ile ve aşağıda isimleri bildirilecek tanıkların beyanlarıyla sabittir. Talep edilen ad genel ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmadığı gibi üçüncü kişilere zarar verecek nitelikte de değildir.
4. [Varsa: Davacının adı daha önce [mahkeme ve dosya no] sayılı kararla değiştirilmiştir. 5490 sayılı Kanun m.36/1-b uyarınca haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuda yeniden düzeltme istenebilir; Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 07.12.2017 tarihli, E.2017/6480, K.2017/16416 sayılı kararında da ikinci kez ad değişikliği talebinin haklı sebep yönünden esastan incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.]
5. TMK m.27/1 uyarınca adın değiştirilmesi haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Ad, kişiliğin ayrılmaz bir unsuru olup davacının kendini ifade ettiği ve çevresince bilinen adı taşıma isteği haklı sebep niteliğindedir. Kesinleşmiş mahkeme kararı olmadan nüfus kaydı düzeltilemediğinden (5490 s.K. m.35/1) işbu davanın açılması zorunlu hâle gelmiştir.
HUKUKİ NEDENLER: TMK m.27; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.35, 36; HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, varsa önceki düzeltme kararı, yeni adın geçtiği okul, iş, banka ve sağlık kayıtları, yazışmalar ve sosyal medya kayıtları, tanık beyanları ([tanık ad soyad ve adresleri]), her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve Mahkemenizce re’sen gözetilecek nedenlerle;
1. Davanın kabulü ile davacının [il / ilçe] nüfusunun [cilt / aile sıra / birey sıra] numarasında kayıtlı “[mevcut ad]” olan adının “[talep edilen ad]” olarak değiştirilmesine ve nüfus kaydının bu şekilde düzeltilmesine,
2. Kararın kesinleşmesinden sonra nüfus siciline kaydı için ilgili nüfus müdürlüğüne bildirilmesine,
3. Yargılama giderleri hakkında davalı idarenin davanın açılmasına sebebiyet vermediği gözetilerek karar verilmesine karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Somut olgular. Haklı sebep, hâkimin takdirine bırakılmış bir kavram olduğundan dilekçede adın neden benimsenmediği ve yeni adın ne zamandan beri, kimler tarafından kullanıldığı açıkça yazılır. Tanıklar bu olgulara göre bildirilir; nüfus davalarında tanık dinlenmesi yerleşik uygulamadır.
Kayıt bilgileri. Sonuç ve istem bölümünde nüfus kaydının yeri ve mevcut ad ile talep edilen adın yazımı harfi harfine gösterilir. Yazımdaki küçük bir farklılık, kararın nüfusa işlenmesinde yeni bir düzeltme ihtiyacı doğurabilir.
Önceki düzeltmeler. Daha önce ad değişikliği yapılmışsa bu durum gizlenmez; m.36/1-b’deki haklı sebep şartı bu kez yeniden ve ayrıntılı biçimde anlatılır.
Soyadı ve aile kayıtları. Aynı dilekçede soyadı değişikliği de isteniyorsa her talebin gerekçesi ayrı yazılır. Soyadı davalarında Yargıtay’ın ergin kişinin iradesine verdiği önem için ergin olan çocuğun soyadı davası – Yargıtay 2. HD 2026/6453 yazımıza; yaşla ilgili kayıt düzeltmeleri için yaş büyütme ve küçültme davası yazımıza bakılabilir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Davacı tarafından verilmiş vekâletname.
- Güncel nüfus kayıt örneği ve kimlik kartı fotokopisi.
- Varsa önceki ad düzeltme kararı ve kesinleşme şerhi.
- Yeni adın kullanıldığını gösteren okul, iş, banka veya sağlık kayıtları ile yazışmalar.
- Tanıkların ad, soyad ve adreslerini içeren tanık listesi.
- Harç ve gider avansının yatırıldığını gösteren makbuz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
İsim değiştirmek için nüfus müdürlüğüne başvurmak yeterli mi?
Kural olarak hayır. Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kayıtları düzeltilemez; nüfus müdürlüğü yalnızca tescil sırasında yapılan maddi hataları dayanak belgesine uygun olarak düzeltebilir (5490 s.K. m.35/1).
İsim ikinci kez değiştirilebilir mi?
Evet, haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuda yeniden düzeltme istenebilir (5490 s.K. m.36/1-b). Önceki kararın varlığı tek başına ret sebebi değildir; mahkeme yeni haklı sebebi esastan inceler.
Ad değişikliği kararı ilan ediliyor mu?
TMK m.27/2’deki Basın İlan Kurumu portalında ilan kuralı Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir; ancak iptal kararı 1 Ocak 2027’de yürürlüğe gireceğinden o tarihe kadar mevcut düzenleme uygulanmaya devam eder. Nüfus siciline kayıt ise iptal kapsamında değildir.
Adım değişince diploma, ehliyet ve tapu kayıtlarım geçersiz olur mu?
Hayır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez (TMK m.27/3); belgeler yeni kimlik bilgilerine göre güncellenir. Dosyanıza özel değerlendirme için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her nüfus dosyasında haklı sebep, deliller ve kayıt durumu farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak açılan davalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
