Reddedilen Mirasta Payın Satışı – Yargıtay 7. HD 2026/3681
Alacaklı, borçlusunun kendi adına kayıtlı bir malı bulunmadığını, ancak borçlunun ölmüş babasından kalan taşınmazlarda elbirliği halinde payı olduğunu tespit eder. Bu pay doğrudan satılamaz; önce icra mahkemesinden yetki alınır, sonra sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açılır. Dava sürerken borçlu da ölür ve en yakın mirasçılarının tamamı onun mirasını reddeder. Artık soru şudur: Borçlunun taşınmazlardaki payından elde edilecek para alacaklıya mı, mirasçılara mı, yoksa reddedilen mirası tasfiye edecek mahkemeye mi gidecektir?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 07.09.2026 tarihli ve E.2026/4172, K.2026/3681 sayılı kararıyla, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verip borçluya düşen payın satış bedelini dağıtım yapılmaksızın tereke tasfiyesi dosyasının banka hesabına yatırılmasını emreden sulh hukuk mahkemesi kararını oy birliğiyle onamıştır.
🔗 İki ölüm, bir alacak: dosyanın zinciri
Dosyada birbirine bağlı iki miras ilişkisi bulunmaktadır. Birincisi, taşınmazların asıl maliki olan murisin ölümüyle doğan mirastır; borçlu bu murisin mirasçılarından biridir ve taşınmazlarda diğer mirasçılarla birlikte elbirliği (iştirak) halinde hak sahibidir. İkincisi ise, icra takibi sürerken borçlunun kendisinin ölmesiyle açılan mirastır.
Davacı alacaklı, borçlu aleyhine başlattığı icra takibinde borçlunun murisine ait taşınmazları tespit etmiş; icra hukuk mahkemesine başvurarak bu taşınmazlar hakkında ortaklığın giderilmesi davası açma yetkisi almıştır. Dava dilekçesinde, ortaklığın 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 121. maddesi hükümlerine göre satış yoluyla giderilmesi talep edilmiştir. Davalılar, taşınmazlarda pay sahibi olan diğer mirasçılardır; davalı taraf davanın reddini savunmuştur.
Sulh hukuk mahkemesi 30.09.2014 tarihli ve 2013/72 Esas, 2014/136 Karar sayılı kararıyla davayı kabul etmiş ve taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine hükmetmiştir.
⚖️ 2016 bozması: önce tasfiye araştırılmalı
Kararın temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 14. Hukuk Dairesi, 21.11.2016 tarihli ve 2015/4699 Esas, 2016/9627 Karar sayılı ilamıyla hükmü bozmuştur. Bozma gerekçesine göre borçlu ölmüş, mirası Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/592 sayılı dosyasıyla en yakın mirasçılarının tümü tarafından reddedilmiştir.
Daire, Türk Medeni Kanunu’nun 612. maddesine dikkat çekmiştir. Bu hükme göre en yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.
Bozma ilamı mahkemeye üç adımlı bir yol çizmiştir:
- Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesince terekenin resen tasfiye edilip edilmediği araştırılmalıdır.
- Tasfiye yapılmamışsa o mahkemenin harekete geçmesi için yazı yazılmalıdır.
- Borçlu murisin terekesi tasfiye edildikten sonra sonucuna göre karar verilmelidir.
Bozmanın odağı, satışın yapılıp yapılmayacağından çok, borçluya ait payın akıbetinin reddedilen mirasın tasfiyesinden bağımsız belirlenememesidir. Borçlunun ölümüyle onun malvarlığı, mirasçılarına geçmeyen ve iflas hükümlerine göre tasfiye edilecek bir terekeye dönüşmüştür.
📜 Bozmaya uyulan hüküm ve onama
Sulh hukuk mahkemesi bozma ilamına uymuş ve dosyayı 2017/20 Esas sırasına almıştır. Yargılama sonunda verilen 23.10.2025 tarihli ve 2017/20 Esas, 2025/328 Karar sayılı kararla:
- Davanın kabulüne ve taşınmazlar üzerindeki ortaklığın umuma açık satış yoluyla giderilmesine,
- Ölen borçluya isabet eden payın tamamının mirasçılara, alacaklılara veya üçüncü kişilere teslim ve dağıtımı yapılmadan,
- Vergi ilişiği kesilmeksizin, Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesince tereke dosyası kapsamında açılan banka hesabına yatırılmasına
karar verilmiştir. Böylece mahkeme, ortaklığın giderilmesini durdurmamış; buna karşılık borçlunun payından doğacak parayı doğrudan alacaklıya ya da mirasçılara bırakmayıp reddedilen mirasın tasfiyesini yürüten mahkemenin denetimine yönlendirmiştir.
Davalılardan biri bu kararı temyiz etmiştir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, davanın İİK 121’e dayalı ortaklığın giderilmesi istemine ilişkin olduğunu belirtmiş; dosya eski usul döneminde açıldığından HMK geçici 3. maddesi atfıyla mülga 1086 sayılı HUMK’nın 428. ve 439/2. maddelerindeki bozma sebeplerini esas almıştır. Daire, kararın bozmaya uygun olduğunu, hukuk kurallarının uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığını ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak oluşturan yönlerin yeniden incelenemeyeceğini belirterek temyiz itirazlarını reddetmiş ve hükmü onamıştır. HUMK 440/III-2 gereğince karar düzeltme yolunun kapalı olduğu da kararda yer almıştır.
🧩 TMK 612 ile İİK 121 nasıl buluşuyor?
İİK 121, intifa hakkı, taksim edilmemiş miras veya iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesi gibi özel nitelikli malların satılması gerektiğinde icra memurunun satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden soracağını düzenler. Uygulamada icra mahkemesi bu yetkiyi çoğu zaman alacaklıya ortaklığın giderilmesi davası açma yetkisi vererek kullanır. Alacaklının açtığı bu dava, borçlunun paylı ya da elbirliği halindeki hakkını paraya çevirmenin aracıdır.
TMK 612 ise başka bir düzlemde işler: Bütün yakın yasal mirasçılar mirası reddederse, terekeyi kimse kendiliğinden devralmaz; sulh mahkemesi terekeyi iflas hükümlerine göre tasfiye eder ve kalan değeri, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verir. Bu tasfiye, ölen kişinin bütün alacaklıları arasında sıra ve eşitlik gözetilmesini sağlayan toplu bir paraya çevirme sürecidir.
İki hüküm bu dosyada şu şekilde uzlaştırılmıştır:
- Ortaklığın giderilmesi devam eder: Ölen borçlunun murisinden kalan taşınmazlarda diğer paydaşlar da vardır; ortaklığın satışla giderilmesi onların payları yönünden de bir sonuç doğurur.
- Borçlunun payı tasfiyeye girer: Satış bedelinden ölen borçluya düşen kısım, tek bir alacaklının takibine değil, reddedilen mirasın tasfiye masasına aktarılır.
- Dağıtım tasfiye mahkemesine aittir: Paranın alacaklılar ve olası hak sahipleri arasında nasıl paylaşılacağı, ortaklığın giderilmesi davasında değil, tereke tasfiyesi dosyasında belirlenir.
Aynı ailede, alacaklının mirasçılık belgesi talebi ve İİK 121 yetkisi üzerinden yürüyen farklı bir mesele için alacaklının veraset ilamı talebi kararına; mirasın hükmen reddinde terekenin borca batıklığının araştırılması için mirasın hükmen reddinde araştırma kararına bakılabilir.
🗂️ Temyizde ileri sürülen itirazlar
Temyiz eden davalı, bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediğini savunmuştur. Dilekçede öne çıkan itirazlar şunlardır:
- Taşınmazların müşterek mülkiyete tabi olduğu,
- Tereke tasfiye memuru tarafından intikal işlemleri yaptırıldıktan sonra yalnızca borçlunun payının satılmasının mümkün olduğu, bu nedenle tüm taşınmazın satışına gerek bulunmadığı,
- Annesi ve kardeşlerinin de davaya dahil edilmesi gerektiği,
- Torul Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/327 Esas sayılı dosyasıyla birleştirme yapılması gerektiği,
- Davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı.
Yargıtay bu itirazların hiçbirini kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görmemiştir. Kararın gerekçesi kısa tutulmuş olsa da, belirleyici unsur usuli kazanılmış haktır: Mahkeme 2016 bozmasına uymuş ve bozmanın çizdiği çerçevede, yani reddedilen mirasın tasfiyesini gözeterek hüküm kurmuştur. Bozmaya uyulmakla karşı taraf lehine oluşan durum, ikinci temyiz incelemesinde yeniden tartışma konusu yapılamamıştır.
Ortaklığın giderilmesi davalarında usul kurallarının ve yargılamanın süresinin ayrı bir tartışma alanı olduğu da hatırlanmalıdır; bu dosyada dava 2013’te açılmış, son hüküm 2025’te kurulmuş ve temyiz 2026’da sonuçlanmıştır. Uzayan bir ortaklık davasında hâkimin sorumluluğuna ilişkin farklı bir bakış için uzayan ortaklık davası ve HMK 46 kararı incelenebilir.
🧭 Alacaklı ve mirasçılar açısından sonuçlar
Karar, reddedilen mirasa ait payların paraya çevrilmesinde üç farklı ilgilinin konumunu birlikte gösterir:
- Takip alacaklısı: İcra mahkemesinden alınan yetkiyle açılan dava, borçlunun ölümü ve mirasın reddiyle düşmemiş; ancak satış bedelinden borçluya düşen kısım alacaklıya doğrudan ödenmemiş, tasfiye masasına yönlendirilmiştir. Alacaklının bu paradan ne ölçüde yararlanacağı, tereke tasfiyesindeki sıra ve paylaştırma kurallarına bağlı kalmaktadır.
- Mirası reddeden mirasçılar: Hükümde payın mirasçılara teslim ve dağıtımı açıkça yasaklanmıştır. TMK 612 uyarınca mirasçılar, ancak tasfiye sonunda bir değer artarsa, mirası reddetmemişler gibi bu artandan pay alabilir.
- Diğer paydaşlar: Ortaklık satış yoluyla giderildiğinden, borçlu dışındaki paydaşlar kendi paylarına düşen satış bedelini alacaktır; onların payı tereke tasfiyesinin konusu değildir.
Hükümde ayrıca payın “vergi ilişiği kesilmeksizin” tereke hesabına aktarılması öngörülmüştür. Bu ifade, satış bedelinin dağıtımına ilişkin bütün değerlendirmelerin tasfiye mahkemesinde yapılacağı yaklaşımıyla uyumludur.
Kararın sınırlarını da belirtmek gerekir. Yargıtay, onama kararında yeni ve genel bir ilke cümlesi kurmamış; uyulan bozma ilamına uygunluk ve usuli kazanılmış hak üzerinden sonuca ulaşmıştır. Bu nedenle kararın asıl öğretici yönü, 2016 tarihli bozma ilamında yer alan ve bozmaya uyulan hükümle somutlaşan çözümdür.
❓ Sık sorulan sorular
Borçlu ölünce alacaklının açtığı ortaklığın giderilmesi davası düşer mi?
Reddedilen mirasın tasfiyesini hangi mahkeme yapar?
Mirası reddeden çocuklar satış bedelinden pay alabilir mi?
Yalnız borçlunun payının satılması gerektiği itirazı neden kabul görmedi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerine iletişim sayfasından ulaşılabilir; miras ve icra uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Dosya 2013 yılında açılmış ve eski usul hükümlerine (HUMK) tabi olarak incelenmiştir; Yargıtay’ın değerlendirmesi uyulan bozma ilamı ve temyiz sebepleriyle sınırlıdır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; mirasın reddinin kapsamına, tasfiyenin başlayıp başlamadığına, paydaşların durumuna ve icra dosyasındaki yetki kararına göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
