Kıymet Takdirinde Eksik Avans – Yargıtay 12. HD 2026/4310
İcra yoluyla satılacak bir taşınmazın değeri düşük belirlendiğinde, borçlunun elindeki ilk araç kıymet takdirine yedi gün içinde itiraz etmektir. Ancak itiraz dilekçesiyle birlikte ne kadar para yatırılacağı, kanun metninde açık bir rakamla gösterilmez. Borçlu harçlarla birlikte bir miktar gider avansı yatırır; mahkeme ise bu tutarın yasal mahkeme yolluğunun altında kaldığını belirterek itirazı hiçbir uyarı yapmadan reddeder. Taşınmaz ihaleyle satıldıktan sonra borçlu, bu reddin hukuka aykırı olduğunu ve değerin düşük belirlendiğini ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürebilir mi?
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 11.06.2026 tarihli ve E.2026/4973, K.2026/4310 sayılı kararıyla bu soruya olumlu yanıt vermiş; ihalenin feshi şikâyetini reddeden İstanbul 41. İcra Hukuk Mahkemesi kararını bozmuş, istinaf başvurusunu esastan reddeden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi kararını da kaldırmıştır.
📋 Bir bakışta dosya
- Kıymet takdirine itiraz: İstanbul 30. İcra Hukuk Mahkemesi, 2024/513 Esas; dilekçe 07.10.2024, ret kararı 25.10.2024.
- İhalenin feshi: İstanbul 41. İcra Hukuk Mahkemesi, 19.11.2025 tarihli, 2025/81 Esas, 2025/639 Karar; şikâyetin reddi ve borçlu aleyhine para cezası.
- İstinaf: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 18.03.2026 tarihli, 2026/225 Esas, 2026/604 Karar; esastan ret.
- Temyiz: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 11.06.2026, E.2026/4973, K.2026/4310; istinaf kararının kaldırılması, ilk derece kararının bozulması, oy birliği.
🏚️ Ekim 2024: kıymet takdirine itiraz ve ret
Borçlu, icra dairesince yaptırılan kıymet takdir raporunu süresi içinde İstanbul 30. İcra Hukuk Mahkemesinde şikâyet konusu yapmıştır. Dilekçenin mahkemeye verildiği 07.10.2024 tarihinde başvurma ve peşin harca ek olarak 2.000,00 TL gider avansı yatırılmıştır.
Mahkeme 25.10.2024 tarihli kararında, 2024 yılı yasal mahkeme yolluğunun 3.030,30 TL olduğunu, yedi günlük yasal şikâyet süresi içinde en az bu kadar tutarın yatırılmadığını belirtmiş ve hiçbir ihtarat yapmaksızın İİK 128/a uyarınca kıymet takdirine itiraz şikâyetini reddetmiştir. Kıymet takdirine yönelik şikâyet hakkında icra mahkemesinin verdiği karar kesin olduğundan, bu karara karşı ayrıca kanun yoluna gidilemez.
🔨 İhalenin feshi şikâyeti ve istinaf
Taşınmaz ihaleyle satıldıktan sonra borçlu ihalenin feshini istemiştir. Başvuruda diğer fesih sebeplerinin yanında iki iddia öne çıkmıştır: kıymet takdirine süresinde itiraz edilmesine rağmen itirazın yasal mahkeme yolluğu gerekçesiyle ihtarsız reddedilmesi ve taşınmaz değerinin çok düşük belirlenmesi.
İstanbul 41. İcra Hukuk Mahkemesi şikâyeti reddetmiş ve borçlu aleyhine para cezasına hükmetmiştir. Borçlunun istinaf başvurusu da İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince esastan reddedilmiştir. Borçlu kararı temyiz etmiştir.
Yargıtay, borçlunun diğer temyiz itirazlarını yerinde görmemiş; inceleme kıymet takdirine ilişkin fesih sebebinde yoğunlaşmıştır. Daire bu amaçla kıymet takdirine itiraz dosyasını da dosya inceleme talebiyle açarak denetlemiştir.
🛠️ Yargıtay’ın kurduğu iş akışı
Daire önce genel kuralı hatırlatmıştır: Kıymet takdirine itiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Bununla birlikte, süresinde şikâyet hakkı kullanılmışsa ve icra mahkemesi itirazı incelemeden reddetmiş ya da itiraz sebeplerini yeterince değerlendirmeden eksik inceleme ile karar vermişse, bu kararın isabeti ihalenin feshi istenirken incelenebilir. Kıymet takdirine süresinde hiç itiraz etmeyen ise bu konuları ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremez.
İİK 128/a-1’in son cümlesi, şikâyet tarihinden itibaren yedi gün içinde gerekli masraf ve ücretin yatırılması hâlinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılabileceğini, aksi hâlde şikâyetin kesin olarak reddedileceğini öngörür. Daire, harç ve gider avansının UYAP ortamında tahsil edildiğini dikkate alarak “gerekli masraf ve ücret” toplamının dava açılırken şikâyetçi tarafından tam olarak belirlenemeyeceğini kabul etmiştir. Şikâyetçi bu miktarı kendiliğinden saptayıp yatıramaz.
Kararda kıymet takdirine itiraz şikâyetlerinde mahkemenin izleyeceği yol şöyle sıralanmıştır:
- Yedi günlük şikâyet süresi içinde en az yasal mahkeme yolluğu kadar tutar hiç yatırılmamışsa, şikâyet ihtarat yapılmaksızın İİK 128/a uyarınca reddedilir.
- Yasal mahkeme yolluğunu karşılayacak tutar yatırılmışsa, tensip tutanağıyla keşif günü verilir; bilirkişi ücreti ve yol giderinden oluşan eksik masrafın keşif gününe kadar tamamlanması için şikâyetçiye kesin süre verilir ve bu karar şikâyetçiye tebliğ edilir.
- Eksik tamamlanırsa keşif yapılır; tamamlanmazsa belirlenen duruşma gününde şikâyet kesin olarak reddedilir.
💰 HMK 324 ve kesin süre
Daire, değerlendirmesini HMK 324 ile desteklemiştir. Bu maddenin birinci fıkrasına göre taraflardan her biri, ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır; ikinci fıkraya göre yükümlülük yerine getirilmezse o delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Kararda, tebligat, keşif, bilirkişi ve tanık giderlerini karşılayacak avansın dava açılırken yatırılmasının zorunlu olduğu, avans yetmezse tamamlanması için kesin süre verileceği vurgulanmıştır.
Somut olayda Daire şu tespiti yapmıştır: Borçlu, kıymet takdirine itiraz dilekçesini verirken keşif ve bilirkişi ücretini de karşılamak üzere avans yatırmıştır. Mahkemenin HMK 324/1 uyarınca noksan ücret ve masrafların miktarını belirterek kesin mehil vermeden ve şikâyetçinin yokluğunda itirazı reddetmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle kıymet takdir raporunun usulüne uygun olarak kesinleştiği kabul edilmemiştir.
Kararın bu bölümü, yatırılan avansın yasal mahkeme yolluğunun altında kaldığı bir dosyada bile, avansın keşif ve bilirkişi giderine yönelik olarak yatırılmış olmasının ve eksik tutarın bildirilmemiş olmasının belirleyici görüldüğünü göstermektedir. Genel iş akışı ile somut olaydaki sonuç birlikte okunmalıdır; Daire, eksik masrafın miktarı açıkça bildirilip kesin süre verilmeden kurulan ret hükmünü, ihalenin feshi aşamasında denetlenebilecek bir eksik inceleme olarak değerlendirmiştir.
📐 Bozmanın sonucu: değer muhammen bedelin üstünde mi?
Daire, şikâyet dilekçesinde ve sonraki aşamalarda tekrar edilen iki iddianın fesih nedeni olarak incelenmesi gerektiğini belirtmiştir. İlk derece mahkemesinin gerekçesini yerinde bulmamakla birlikte, yapılması gereken işi şöyle tarif etmiştir:
- Kıymet takdirine ilişkin itirazlar, konusunda bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak incelenecektir.
- Taşınmazın tespit edilecek değeri ihalede esas alınan muhammen bedelin üzerindeyse ihalenin feshine karar verilecektir.
- Değer muhammen bedelin altında kalırsa, zarar unsuru oluşmayacağından ihalenin feshi istemi reddedilecektir.
Bu nedenle Yargıtay, borçlunun temyiz itirazlarını kısmen kabul etmiş; İİK 364/2 göndermesiyle uygulanan HMK 373/1 uyarınca bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış, icra hukuk mahkemesi kararını bozmuş ve dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir. Peşin alınan harcın istek hâlinde iadesine de karar verilmiştir.
Kararın bozma sonrasında ihalenin kendiliğinden düşeceği anlamına gelmediği özellikle belirtilmelidir. Fesih, keşif sonucunda belirlenecek değerin muhammen bedelle karşılaştırılmasına bağlanmıştır. İhalenin feshinde ön şart niteliğindeki harç meselesi için ihalenin feshinde nispi harç kararına, süreden ret ve temyiz kesinliği için süreden rette temyiz kararına, başvurunun genel yapısı için ihalenin feshi dilekçe örneği yazısına bakılabilir.
🗨️ Sık sorulan sorular
Kıymet takdirine itiraz kararı kesinse ihalenin feshinde neden yeniden incelendi?
Bu dosyada yatırılan tutar ne kadardı?
Bozma kararı ihalenin feshedileceği anlamına mı geliyor?
Ret kararında borçlu aleyhine verilen para cezasının akıbeti ne oldu?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; icra ve ihale uyuşmazlıklarına ilişkin diğer değerlendirmeler Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan kaldırma ve bozma kararından derlenmiştir. Karar, 2024 yılı yasal mahkeme yolluğu tutarına ve somut dosyada yatırılan avansa dayanır; bozma sonrası yapılacak keşfin sonucu bilinmemektedir. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; itirazın süresine, yatırılan tutarın niteliğine, mahkemenin verdiği ara kararlara ve taşınmazın değerine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
