Terk Kusur Olarak Yüklenemez – Yargıtay 2. HD 2026/1395
Eşlerden biri ortak konutu bırakıp gider ve bir daha dönmez. Geride kalan eş, aylar ya da yıllar sonra boşanma davası açar; ancak davasını Türk Medeni Kanunu’nun 164. maddesindeki “terk” sebebine değil, 166. maddedeki “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” genel sebebine dayandırır. Yargılamada davalı eşe yüklenebilecek tek somut vakıa da evi terk etmesidir. Mahkeme bu terki kusur sayarak boşanmaya karar verir. Yargıtay’ın önüne gelen soru şudur: Terk sebebine dayalı ayrı bir dava açılmamışken, terk vakıası genel boşanma davasında davalının kusuru olarak kullanılabilir mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 10.02.2026 tarihli ve E.2025/6860, K.2026/1395 sayılı kararıyla, terk sebebine dayalı bir boşanma davası bulunmadığı için terk vakıasının kadına kusur olarak yüklenemeyeceğini, başka bir kusur da ispatlanamadığından davanın reddi gerektiğini belirtmiş; istinaf kararını ortadan kaldırarak ilk derece mahkemesi kararını kadın yararına bozmuştur.
📂 Genel sebebe dayanan dava
Davayı açan erkek eştir. Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki sebebine dayanmaktadır. Bu genel boşanma sebebi, eşlerden birinin ya da her ikisinin kusurlu davranışları nedeniyle ortak hayatın sürdürülemez hâle gelmesini konu alır.
Karar metninden anlaşıldığı kadarıyla dosyadaki temel olgu, kadının ortak konutu terk etmesidir. İlk derece mahkemesinin tespitine göre kadın, birlik görevlerini yerine getirmekten kaçınmak maksadıyla erkeği terk edip gitmiş ve bir daha dönmemiştir. Erkek, terk olgusu için kanunun öngördüğü özel prosedürü, yani ihtar ve terk sebebine dayalı boşanma davasını kullanmamış; doğrudan genel sebebe dayanan dava açmıştır.
🏛️ İlk derece ve istinaf
İlk derece mahkemesi davayı kabul ederek tarafların boşanmalarına karar vermiştir. Kabulün dayanağı, kadına yüklenen terk vakıasıdır: Mahkeme, birlik görevlerinden kaçınmak amacıyla evi terk eden ve dönmeyen kadını kusurlu saymıştır.
Kadın vekili kararı istinaf etmiştir. Bölge adliye mahkemesinin 2. Hukuk Dairesi (2024/972 E., 2025/893 K.) istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Karar bu kez kadın vekili tarafından tamamı yönünden temyiz edilmiştir. Karar metninde bölge adliye mahkemesinin bulunduğu il anonimleştirilmiştir.
🚪 Terk için kanunun öngördüğü yol
Yargıtay, değerlendirmesine TMK m.164’ün tam metnini aktararak başlamıştır. Bu madde terki, sıkı şartlara bağlanmış özel bir boşanma sebebi olarak düzenler. Kararda aktarılan hükme göre:
- Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk etmiş ya da haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmemiş olmalıdır.
- Ayrılık en az altı ay sürmüş ve devam ediyor olmalıdır.
- Terk edilen eşin istemi üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmalıdır.
- Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.
- İhtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesinin sonuçları bildirilir; gerektiğinde ihtar ilan yoluyla yapılır.
- Ayrılığın dördüncü ayı bitmeden ihtar istenemez; ihtardan sonra iki ay geçmeden dava açılamaz.
Bu yapı, terk olgusunun hukuken nasıl ileri sürüleceğini belirler. Kanun, terk eden eşe dönme fırsatı tanıyan bir uyarı mekanizması öngörmüş; terke boşanma sonucunu ancak bu mekanizma işletildikten sonra bağlamıştır.
⚖️ Yargıtay’ın bozma gerekçesi
Daire, somut olayda ilk derece mahkemesinin birlik görevlerini yerine getirmekten kaçınmak maksadıyla evi terk edip dönmeyen kadına terk vakıasını kusur olarak yüklediğini tespit etmiştir. Ancak davacı erkeğin, TMK m.164’te düzenlenen terk hukuki sebebine dayalı açılmış bir boşanma davası bulunmamaktadır. Daireye göre bu nedenle kadına terk vakıası kusur olarak yüklenemez.
Terk dışarıda bırakıldığında geriye kalan soru, kadının başka bir kusurunun bulunup bulunmadığıdır. Daire, davalı kadına yüklenebilecek başka bir kusurun varlığının ispatlanamadığını belirtmiştir. Sonuç olarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken boşanmaya hükmedilmesini usul ve yasaya aykırı bulmuştur.
Karar sonucu şöyledir:
- İstinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararı ortadan kaldırılmıştır.
- İlk derece mahkemesi kararı kadın yararına bozulmuştur.
- Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Karar 10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle verilmiştir.
🧩 166’da davalının kusuru şartı
Bozmanın ikinci ayağı, TMK m.166’nın kusur sistemine ilişkindir. Yargıtay bu konuda yerleşik ilkeyi kararında tekrar etmiştir:
- 166. maddeye göre boşanma isteyebilmek için davacının tamamen kusursuz ya da az kusurlu olması gerekmez.
- Daha fazla kusurlu olan eşin de dava hakkı vardır.
- Ancak boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurunun bulunması ve bunun belirlenmesi kaçınılmazdır.
Bu ilke, kararın sonucunu doğrudan belirlemiştir. Terk vakıası kusur listesinden çıkarıldığında kadına yüklenebilecek, ispatlanmış başka bir davranış kalmamıştır. Davalının hiçbir kusuru bulunmadığında 166. maddenin birinci fıkrasına dayanan davanın kabulü mümkün olmadığından, Daire doğrudan davanın reddi gerektiği sonucuna ulaşmıştır.
Kusurun ispatı ve dayanılan vakıaların sınırları konusunda dayanılmayan kıskançlık vakıası ve affedilen hakaretin kusur sayılmaması kararları da aynı mantığın farklı görünümleridir. Terk sebebinin şartları genel olarak terk nedeniyle boşanma yazısında ele alınmıştır.
📌 Kararın uygulamaya yansıması
Karar, kısa bir gerekçeyle verilmiş olsa da boşanma yargılamasında hukuki sebep seçiminin sonuçlarını açıkça göstermektedir. Kararın metninden şu çıkarımlar yapılabilir:
- Hukuki sebep ile vakıa ayrımı: Terk, kanunda kendi şartlarına bağlanmış özel bir sebeptir. Bu şartlar işletilmeden açılan genel sebebe dayalı davada, terk olgusu Yargıtay’a göre davalıya kusur olarak yüklenemez.
- Tek dayanak riskli bir zemindir: Dosyada terk dışında ispatlanmış başka bir kusur bulunsaydı değerlendirme farklı olabilirdi. Kararda davanın reddi, “başka bir kusurun da ispatlanamamış olması” ile birlikte gerekçelendirilmiştir.
- Kusur tespiti kendi başına bozma nedenidir: İlk derece ve istinaf aşamasında kabul edilen kusur, Yargıtay’da hukuken yüklenemez bulunmuş ve sonuç tamamen değişmiştir.
Aynı Dairenin 20.01.2026 tarihli ve E.2025/5938, K.2026/603 sayılı kararında da benzer bir değerlendirme yer almaktadır: Davacı eşin yargılama sırasında ölmesi üzerine mirasçıların TMK m.181/2 uyarınca kusur tespiti için davaya devam ettiği dosyada, sağ kalan kadına yüklenen terk vakıası, ölen eş tarafından terk sebebine dayalı dava açılmadığı gerekçesiyle kusur sayılmamış ve kusur tespitine ilişkin karar bozulmuştur. Mirasçıların davaya devamı konusundaki farklı bir yön için mirasçıya boşanma tazminatı kararına bakılabilir.
Kararın sınırını da belirtmek gerekir: Yargıtay, terk eden eşin davranışının hiçbir şekilde değerlendirilemeyeceğini söylememiş; somut dosyada terk olgusunun, terk sebebine dayalı bir dava bulunmadan kusur olarak yüklenemeyeceğini belirtmiştir. Terkle birlikte ya da terkten önce gerçekleşen başka davranışların ispatı hâlinde değerlendirme, dosyanın delil durumuna göre şekillenecektir.
💬 Merak edilenler
Evi terk eden eşe karşı genel sebeple boşanma davası açılabilir mi?
Terk sebebine dayalı dava için hangi şartlar aranır?
Davacı daha kusurluysa boşanma kararı verilebilir mi?
Bozmadan sonra dosya hangi mahkemeye gider?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; boşanma ve aile hukukuna ilişkin diğer güncel kararlar Emsal Kararlar sayfasında bulunabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metni kısa olup tarafların iddia ve savunmaları ile tanık anlatımları ayrıntılı olarak aktarılmamıştır. Benzer görünen bir boşanma uyuşmazlığında sonuç; davanın dayandığı hukuki sebebe, dava ve cevap dilekçelerinde ileri sürülen vakıalara, ihtar sürecinin işletilip işletilmediğine ve her bir kusur iddiasının ispat durumuna göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
