Kusurlu Babanın Payı ve Garame – Hakem K. 2026/372171
Evin önünde geri manevra yapan bir kamyonet, arkasında kalan küçük çocuğu görmez. Çocuk hayatını kaybeder. Aracın zorunlu trafik sigortacısına önce anne başvurur; hesap yapıldığında anne ve babanın destek tazminatlarının toplamı poliçe limitini aşar. Ancak kazada tam kusurlu bulunan sürücü, bilirkişi raporundaki ifadeye göre çocuğun babasıdır. Bu durumda sorulması gereken soru basittir ama sonucu büyüktür: Kendi kusuruyla tazminattan yararlanamayacağı varsayılan babanın hesaplanan payı, limitin annenin talebine ayrılacak kısmını küçültmeli midir?
Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti, 27.06.2026 tarihli ve K-2026/372171 sayılı kararıyla, annenin 2.107.030,00 TL’ye ıslah ettiği talebini kısmen kabul etmiş; tazminatı 2.700.000 TL’lik kişi başı limit içinde garameten yeniden hesaplayarak 1.655.752,75 TL‘ye hükmetmiş, fazlaya ilişkin 451.277,25 TL’yi reddetmiştir. Karar, Hakem Karar Dergisinin 66. sayısında yayımlanmıştır.
🚚 Geri manevrada ölen çocuk
Başvuru formundaki anlatıma göre kaza 09.11.2025 tarihinde meydana gelmiştir. Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası bulunan kamyonetin sürücüsü, evin önüne geldiğinde aracı geri geri sürerken yaya konumundaki küçük yaştaki çocuk aracın altında kalmış ve hayatını kaybetmiştir. Başvuru sahibi, çocuğun annesidir; çocuğun kendisiyle aynı hanede yaşadığını belirtmiştir.
Anne, 05.12.2025 tarihinde sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yaparak gerekli evrakı teslim etmiş, 15 gün içinde cevap verilmemesi hâlinde yargı yoluna gidileceğini bildirmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97, zarar görenin dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuruda bulunmasını ve sigortacının 15 gün içinde cevap vermemesini ya da cevabın talebi karşılamamasını arar. Sigortacının bu süre içinde yanıt vermediği belirtilerek 27.03.2026 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulmuştur.
📝 Annenin talebi, sigortacının savunması
Anne vekili, belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatını temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle istemiştir. Dayanak, Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre küçük çocukların da ileride destek olma potansiyelleri nedeniyle anne ve babaları için destek sayılmasıdır. Delil olarak sigortacıya başvuru evrakı, kaza tespit tutanağı, savcılık evrakı ve adli muayene raporu sunulmuştur.
Sigorta kuruluşunun savunması şu noktalarda toplanmıştır:
- Başvuranın ölüm nedeniyle gerçekten mağdur olduğunun, yani desteğin varlığının ispatı gerekir.
- Müterafik kusur indirimi uygulanmalıdır.
- Sigortacı yalnız sigortalı aracın kusuru oranında ve teminat limiti içinde sorumludur.
- Faiz ancak yasal faiz olabilir; vekâlet ücreti 1/5 oranında hesaplanmalıdır.
Rapordan sonra sigortacı ayrıca hesaplama yöntemine ve bakiye ömre itiraz etmiş, bakiye yaşamın 0,02 oranında fazla hesaplandığını, kazanın oluş şeklinin yalnız aile üyelerinin beyanına dayandığını ve kazanın gerçekleşip gerçekleşmediğinin net olmadığını ileri sürmüştür.
🔍 Kusur raporu: gözcüsüz geri manevra
Hakem, 13.04.2026 tarihli ara kararla kusur ve aktüer bilirkişi incelemesine karar vermiştir. 18.04.2026 tarihli raporda sürücü, KTK m.84’te sayılan asli kusurlardan (j) bendindeki manevraları düzenleyen genel şartlara uymama nedeniyle %100 kusurlu bulunmuştur. Raporun dayandığı kurallar şunlardır:
- KTK m.67/a: Sürücülerin park etmiş taşıtlar arasından çıkarken, dönerken ve benzeri manevralarda karayolunu kullananlar için tehlike doğuracak davranışları yasaktır.
- Karayolları Trafik Yönetmeliği m.137: Geri gitme manevrası diğer yol kullanıcıları için tehlike yaratmadan yapılmalıdır; kamyon gibi bir aracın geri manevrası sürücünün görüşüne açık alanda emniyetle sağlanamıyorsa gözcü bulundurulması zorunludur. Duraklanan yerden çıkarken aracın etrafı kontrol edilmelidir.
Hakem heyeti, raporun Yargıtay içtihatlarına, ZMMS Genel Şartlarına ve dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varmıştır. Sigortacının müterafik kusur ve kazanın oluşuna yönelik itirazları sonuca etki etmemiş, yaya çocuğa kusur verilmemiştir.
🧮 Aktüer hesabı ve iki farklı sonuç
Aktüer bilirkişisi destek tazminatını her iki ebeveyn için ayrı ayrı hesaplamıştır:
- Anne için: 2.107.030 TL
- Baba için: 1.328.858 TL
- Toplam: 3.435.887 TL
- Kaza tarihindeki kişi başı teminat limiti: 2.700.000 TL
Toplam limiti aştığı için normal yol, limitin hak sahipleri arasında alacakları oranında paylaştırılmasıdır. Ancak rapor bir alternatif de sunmuştur: Sürücünün aynı zamanda çocuğun babası olduğu ve kazada %100 kusurlu bulunduğu belirtilerek, babanın bu nedenle tazminattan hak kazanamayacağı varsayıldığında limit içinde paylaşıma gerek kalmayacağı, annenin tazminatının tam olarak 2.107.030 TL olacağı bildirilmiştir. Anne vekili bu ikinci sonuca göre talebini ıslahla 2.107.030,00 TL’ye yükseltmiştir.
⚖️ Heyetin garame tercihi
Hakem heyeti bilirkişi raporunu genel olarak yerinde bulmuş, ancak sonuç kısmını benimsememiştir. Heyete göre hesaplamanın teminat limiti dâhilinde garameten yapılması gerektiği Yargıtay içtihatlarıyla sabittir; bilirkişi ise limiti aşacak biçimde hesap yapmıştır. Heyet, bunun teknik değil yalnız matematiksel bir düzeltme gerektirdiğini belirterek hesabı kendisi yapmıştır.
Garame hesabı şu orana dayanır: Annenin alacağının toplam alacak içindeki payı (2.107.030 / 3.435.887) limite uygulanır. 2.700.000 TL bu oranla çarpıldığında yaklaşık 1,66 milyon TL’lik bir pay ortaya çıkar; heyetin bu yöntemle belirlediği tutar 1.655.752,75 TL‘dir. Heyet bu miktarı kabul etmiş, ıslah edilen tutarla arasındaki 451.277,25 TL‘yi reddetmiştir.
Kararın dikkat çeken yönü, garame paydasında babanın hesaplanan 1.328.858 TL’lik payının da yer almasıdır. Karar metninde, tam kusurlu sürücü-babanın talep hakkı bulunup bulunmadığına ilişkin ayrı bir tartışma yapılmamış; heyet limit aşımını belirleyici kabul ederek bilirkişinin alternatif hesabını uygulamamıştır. Bu nedenle karar, kusurlu ebeveynin destek tazminatı hakkı konusunda bir ilke kararı olarak değil, limitin aşıldığı her durumda garame yönteminin uygulandığı bir örnek olarak okunmalıdır.
Aynı kazadan doğan taleplerin tek kaza başı limitten karşılanması ve ayrı dosyalarda garame için destek tazminatında garame hesabı kararına; sürücü babanın çocuğunun davasında temsil sorunu için sürücü babanın çocuğuna kayyım kararına bakılabilir.
📅 Temerrüt, faiz ve giderler
Temerrüt: KTK m.99/1’e göre sigortacı, hak sahibinin genel şartlarda belirlenen belgeleri ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde limit dâhilindeki miktarı ödemek zorundadır. Başvuru 05.12.2025’te yapıldığından heyet, sekiz iş günü sonrası olan 18.12.2025 tarihini temerrüt tarihi kabul etmiştir.
Faiz türü: Anne avans faizi istemiştir. Heyet ise sigortacının, işletenin KTK m.85/1’deki sorumluluğunu limitler içinde üstlendiğini, zarar haksız fiilden kaynaklandığından işletenin faiz sorumluluğu hangi orandaysa sigortacının da o oranda sorumlu olacağını belirterek yasal faiz uygulamıştır.
Giderler: Başvuru sahibinin yaptığı 595,00 TL başvuru masrafı, 5.900,00 TL bilirkişi ücreti ve 37.406,54 TL ıslah harcından oluşan 43.901,54 TL’nin kabul-ret oranına göre 34.498,84 TL’si sigortacıya yüklenmiştir. Başvuran lehine 49.961,07 TL, reddedilen kısım üzerinden sigortacı lehine 1/5 oranında 14.440,87 TL vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Karara karşı 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30/12 uyarınca tebliğden itibaren 10 gün içinde itiraz yolu açık bırakılmış, karar oybirliğiyle verilmiştir.
💬 Sık sorulan sorular
Küçük bir çocuğun ölümünde anne destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir mi?
Garameten hesap ne anlama gelir?
Babanın tam kusurlu olması annenin alacağını neden etkiledi?
Neden avans faizi yerine yasal faiz uygulandı?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim sayfası üzerinden ulaşılabilir; sigorta ve trafik tazminatına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında derlenmektedir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Sigorta Tahkim Komisyonunun Hakem Karar Dergisinde anonim olarak yayımlanan uyuşmazlık hakem heyeti kararından derlenmiştir. Karar, itiraz yolu açık olarak verilmiş bir ilk derece tahkim kararıdır ve yalnız kendi dosyasının olgularına dayanır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; kusur dağılımına, hak sahiplerinin sayısına ve destek ilişkisine, poliçe limitine, aktüer hesabına ve başvuru tarihlerine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
