Eser Olmayan Proje Görseli – Yargıtay 11. HD 2026/4493
Konut projelerinin satışı artık büyük ölçüde görsellerle yapılır: cephe çizimleri, iç mekân canlandırmaları, site planı görselleri. Bir rakip firma bu görselleri kendi sosyal medya hesabında veya yatırımcılara açık bir mesajlaşma grubunda paylaştığında, ilk akla gelen soru görsellerin “eser” sayılıp sayılmadığıdır. Peki görseller fikir ve sanat eseri niteliği taşımıyorsa, izinsiz kullanıma karşı hukuken bir koruma kalır mı? Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin onadığı bu dosyada cevap, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun az bilinen 84. maddesinden gelmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 10.09.2026 tarihli ve E.2026/34, K.2026/4493 sayılı kararıyla, eser niteliği taşımayan inşaat projesi görsellerinin izinsiz kullanılmasını FSEK m.84 kapsamında, rakip projeyle yapılan kötüleyici fiyat karşılaştırmasını ise TTK m.55/1-a-5 kapsamında haksız rekabet sayan kararları oy birliğiyle onamıştır.
💡 Neden bu karar önemli?
FSEK’in koruma sistemi, kural olarak eser sahibinin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat ürünleri üzerine kuruludur. Bir görsel bu eşiği aşamazsa, eser sahibine tanınan mali ve manevi haklar da gündeme gelmez. Ancak Kanun’un 84. maddesi, bu boşluğu kısmen doldurur: Bir işareti, resmi veya sesi tespit eden ya da ticari amaçla haklı olarak çoğaltan veya yayan kişi, aynı resmin üçüncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan yararlanılarak çoğaltılmasını veya yayımlanmasını men edebilir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ihlal eden tacir olmasa bile haksız rekabete ilişkin hükümler uygulanır; üçüncü fıkra ise eser niteliğinde olmayan her türlü fotoğraf ve benzer usullerle tespit edilen resimler için de bu hükmün uygulanacağını belirtir.
Bu dosya, söz konusu hükmün gayrimenkul pazarlamasında kullanılan proje görsellerine uygulandığını ve Yargıtay denetiminden geçtiğini göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Kararda ayrıca aynı eylem zinciri içinde yer alan kötüleyici fiyat karşılaştırması da ayrı bir haksız rekabet hâli olarak değerlendirilmiştir.
📲 Instagram’dan Telegram’a: olayın seyri
Dava dilekçesine göre olaylar şu sırayla gelişmiştir:
- Davacıya ait bir inşaat projesinin görselleri, davalı tarafından davalının Instagram hesabında izinsiz kullanılmıştır.
- Davacı, davalıya ihtarname göndermiş; davalı bunun üzerine Instagram’daki kullanıma son vermiştir.
- Ancak davalı aynı görselleri, dava dilekçesine göre 2810 üyesi bulunan ve gayrimenkul yatırımcılarına yönelik bir Telegram hesabında kullanmayı sürdürmüştür.
- Aynı Telegram hesabında, davacının satışlarına ilişkin fiyat politikalarını kıyaslayan ve davacıyı gereksiz yere kötüleyen beyanlara yer verilmiştir.
Davacı bu eylemlerin haksız rekabet oluşturduğunun tespitini, men’ini, görsellerin kaldırılmasını, kötüleyici Telegram beyanlarının kaldırılmasını ve sonlandırılmasını, faaliyetlerin durdurulmasını, kullanılan görsellerin imhasını ve hükmün ilanını talep etmiştir. Davada tazminat talebi yer almamaktadır; istemler, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesine yöneliktir.
🛡️ Davalının dört savunması
Davalı, davanın reddi için şu gerekçelere dayanmıştır:
- Olumlu atıf: Paylaşımlarda davacının projesi, olumlu anlamda farklı bir proje olduğu işaret edilerek kullanılmıştır.
- İltibas yokluğu: İki proje birbirinden farklıdır ve bu fark açıkça ifade edilmiştir; projeler arasında karıştırılma yaratılmamıştır.
- Konum amaçlı kullanım ve hukuki yarar: Davacının projesi yalnızca konum ve adres göstermek için kullanılmış, paylaşım dava tarihinden önce kaldırılmıştır; bu nedenle dava açmakta hukuki yarar yoktur.
- Tespit davasının ikincilliği: Eda davası açılabilecekken tespit davası açılmasında da hukuki yarar bulunmamaktadır.
Davalının savunmasının ağırlık noktası, görsellerin karıştırma amacıyla değil karşılaştırma ve konum gösterme amacıyla kullanıldığıdır. Mahkemeler ise uyuşmazlığı iltibas ekseninde değil, izinsiz çoğaltma ve kötüleyici karşılaştırma ekseninde değerlendirmiştir.
🏛️ Fikri ve sınai haklar mahkemesinin iki ayaklı kararı
Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (2022/258 E., 2023/329 K.) davayı kabul etmiştir. Gerekçe iki ayrı hukuki dayanağa oturmaktadır:
Birinci ayak, görsellerin izinsiz kullanımı: Mahkeme, dava konusu proje görsellerinin eser niteliğini haiz bulunmadığını tespit etmiştir. Buna rağmen görsellerin davalı tarafından sosyal medya ve Telegram hesaplarında izinsiz kullanıldığını, bu eylemin FSEK m.84 uyarınca haksız rekabet oluşturduğunu kabul etmiştir.
İkinci ayak, kötüleyici karşılaştırma: Dosyadaki e-tespit tutanağıyla kayıt altına alınan Telegram yazışmalarında davalı, davacının projesine ilişkin fiyat politikasını kendi fiyat politikasıyla kıyaslamış, kendi fiyatlarının daha uygun olduğunu belirtmiş ve davacının fiyat vermediğini, satışı durdurduğunu potansiyel müşterilere söylemiştir. Bunu yaparken davacının proje görsellerinden de yararlanmıştır. Mahkeme bu davranışı TTK m.55/1-a-5 kapsamında haksız rekabet olarak nitelendirmiştir. Söz konusu bent, kendisini, mallarını, iş ürünlerini veya fiyatlarını gerçeğe aykırı, yanıltıcı ya da rakibini gereksiz yere kötüleyici şekilde başkalarının ürün ve fiyatlarıyla karşılaştırmayı haksız rekabet hâlleri arasında saymaktadır.
Mahkeme sonuçta talep edilen tüm hükümleri kurmuştur: haksız rekabetin tespiti, men’i, görsellerin kaldırılması, kötüleyici Telegram beyanlarının kaldırılması ve sonlandırılması, faaliyetlerin durdurulması, görsellerin imhası ve karar kesinleştiğinde masrafı davalıya ait olmak üzere hükmün ilanı.
📜 İstinaf ve Yargıtay aşaması
Davalının istinaf başvurusu Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi (2023/1615 E., 2025/1865 K.) tarafından esastan reddedilmiştir. Bölge adliye mahkemesi şu tespitleri yapmıştır:
- Davacıya ait inşaat projesi görselleri davalı tarafından izinsiz kullanılmıştır ve bu husus esasen davalının da kabulündedir.
- Görsellerin izinsiz kullanımı FSEK m.84 uyarınca haksız rekabet oluşturur.
- Tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere davalının, istinaf kararında 5000 üyesi bulunduğu belirtilen Telegram hesabından davacıyla ilgili yanıltıcı ve kötüleyici beyanlarda bulunması da TTK m.55/1-a-5 uyarınca haksız rekabettir.
Davalının temyizi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, davayı haksız rekabetin tespiti, men’i, durdurulması, sonlandırılması, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve hükmün ilanı istemlerine ilişkin olarak nitelendirmiştir. Daire, ilk derece kararında isabetsizlik bulunmadığını, istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b(1) uyarınca esastan reddinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek bölge adliye mahkemesi kararını HMK m.370/1 uyarınca ONAMIŞTIR. Karar 10.09.2026 tarihinde kesin olarak ve oy birliğiyle verilmiştir.
🧾 Dijital paylaşımlar nasıl ispat edildi?
Kararın uygulamaya dönük en somut yönü, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarındaki paylaşımların yargılamada nasıl yer bulduğudur. Dosyada üç tür delilin birlikte değerlendirildiği görülmektedir:
- E-tespit tutanağı: Telegram yazışmaları, dosyaya sunulan e-tespit tutanağıyla kayıt altına alınmıştır. İlk derece mahkemesi fiyat karşılaştırmasına ve kötüleyici ifadelere ilişkin tespitlerini bu tutanağa dayandırmıştır.
- Tanık beyanları: Bölge adliye mahkemesi, Telegram hesabındaki yanıltıcı ve kötüleyici beyanları tanık anlatımlarıyla birlikte değerlendirmiştir.
- Davalının kabulü: Görsellerin izinsiz kullanıldığı olgusu, istinaf kararına göre davalının da kabulündedir; savunma, kullanımın hukuka aykırı olmadığı iddiasına yönelmiştir.
Paylaşımın dava açılmadan önce kaldırılmış olması da sonucu değiştirmemiştir. Davalı, Instagram’daki kullanıma ihtarname üzerine son verdiğini ve paylaşımı kaldırdığını ileri sürmüş; ancak mahkemeler aynı görsellerin Telegram’da kullanılmaya devam ettiğini ve kötüleyici beyanların bulunduğunu tespit ederek talepleri kabul etmiştir. Yargıtay, davalının hukuki yarar itirazını da içeren temyiz itirazlarını yerinde görmemiştir.
Sosyal medya üzerinden yapılan kötüleme konusunda farklı bir görünüm için sosyal medyada ürün kötüleme kararına; eser niteliğindeki bir görselin izinsiz kullanımında FSEK m.68 tazminatına ilişkin olarak arka fonda izinsiz kullanılan görsel kararına bakılabilir. Bu dosyanın ayırt edici yanı, görsellerin eser sayılmamasına rağmen korumanın FSEK m.84 üzerinden kurulmasıdır.
🙋 Sık sorulan sorular
Eser niteliği taşımayan bir görsel FSEK kapsamında korunur mu?
Rakip projeyle fiyat karşılaştırması yapmak her zaman haksız rekabet midir?
Paylaşım dava açılmadan kaldırılmışsa dava konusuz kalır mı?
Kararda hangi hükümler kuruldu?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; fikri mülkiyet ve haksız rekabet alanındaki diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Yargıtay ayrıntılı bir gerekçe kurmamış, ilk derece ve istinaf kararlarındaki değerlendirmeyi yerinde bulmuştur. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; görselin eser niteliği taşıyıp taşımadığına, kimin tarafından ve hangi amaçla üretildiğine, kullanımın ortamına ve süresine, karşılaştırmanın içeriğine ve dijital delillerin nasıl kayıt altına alındığına göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
