Sosyal Medyada Ürün Kötüleme – Yargıtay 11. HD 2026/723
Eczane raflarında satılan bir kahvaltılık gevrek, bir sosyal medya hesabının hedefi hâline gelir. Hesap, ürünün etiketini ve “Sadece Eczanelerde” ibaresini gündeme taşıyarak paylaşım üstüne paylaşım yapar; üretici şirketler ise satışlarının sekteye uğradığını, ticari itibarlarının sarsıldığını ileri sürerek haksız rekabet davası açar. İlk derece mahkemesi paylaşımları kötüleme sayar, bölge adliye mahkemesi ise eleştiri hakkı ve tüketiciyi bilinçlendirme amacı içinde görür. Son sözü söyleyen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, yalnızca etiket bilgisinden hareketle yapılan yorumların eleştiri sınırını aştığına karar vermiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 04.02.2026 tarihli ve E.2025/3149, K.2026/723 sayılı kararıyla, davayı reddeden bölge adliye mahkemesi kararını, paylaşımların karalamaya varan ve kötüleme amacı taşıyan açıklamalar olduğu gerekçesiyle oy birliğiyle bozmuştur.
🥣 Eczanede satılan gevrek ve bir sosyal medya hareketi
Karar metnine göre davacılar gıda ürünleri alanında üretim ve satış yapan şirketlerdir. Davacılar, ürünlerinin ilgili kurum ve kuruluşlarca test edilip onaylandıktan sonra piyasaya sunulduğunu belirtmiştir. Dava konusu ürün, halk arasında kahvaltılık gevrek olarak bilinen ve davacılarca eczaneler üzerinden satılan bir üründür; ambalajında “SADECE ECZANELERDE” ibaresi yer almaktadır. Ürünün davacılar adına, başka bir gıda şirketi tarafından fason olarak üretildiği de dosyaya yansımıştır.
Davacılara göre davalı taraf, 30.01.2020 tarihinden itibaren sosyal medya hesapları ve bir sosyal medya hareketi aracılığıyla, şirketleri tüketiciye kötüleyen, ticari itibarı sarsan ve satışları sekteye uğratacak nitelikte paylaşımlar yapmıştır. Davacılar bu nedenle:
- davalının eylemlerinin haksız rekabet olduğunun tespitini,
- haksız rekabetin önlenmesini,
- ilgili internet sitelerine erişimin engellenmesini
talep etmiştir. Davalı ise paylaşımlarında eleştiri hakkını kullandığını savunarak davanın reddini istemiştir. Dikkat çekici bir ayrıntı, bilirkişi incelemesinde davacı şirketlerin ticari defterlerinden taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığının tespit edilmesidir. Yani davalı, davacıların rakibi ya da müşterisi konumunda değildir.
🏛️ İlk derece mahkemesi: Paylaşımlar karalamadır
Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, uyuşmazlığı; davalının sosyal medya hesapları üzerinden yaptığı paylaşımların tüketici nezdinde kötüleyici, itibar sarsıcı ve satışların zarara uğramasına yol açan nitelikte olup olmadığı ve haksız rekabet şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplamıştır.
Mahkeme, benimsediği bilirkişi raporuna dayanarak söz konusu sosyal medya hareketinin eleştiri hakkını aşarak, yapılan tüm paylaşımlar ve yorumlarla karalamaya vardığını ve kötüleme amacı içerdiğini kabul etmiştir. Bu sonuca ulaşırken İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün yazı cevabını, ürünün işletme kayıt numarasını, fason üretim ilişkisini ve aynı nitelikte olup Bakırköy 5. ve 6. Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülen dosyaların içeriklerini birlikte değerlendirmiş ve davayı kabul etmiştir.
🔁 Bölge adliye mahkemesi: Bu bir eleştiridir
Davalının istinafı üzerine bölge adliye mahkemesinin 13. Hukuk Dairesi farklı bir sonuca ulaşmıştır. Daire, paylaşımlarda davacılara ait ürünün doğrudan sorgulanmadığını, davacıların isimlerinin zikredilmediğini; asıl sorgulananın marketlerde satılan kahvaltılık gevreklerin eczanelerde satılmasının 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun ve ilgili yönetmeliğe uygun olup olmadığı olduğunu belirtmiştir. Dairenin değerlendirmesinde şu resmî yazılar önemli yer tutmuştur:
- İl Tarım Müdürlüğü yazısı: Ürün adında “bebek ve küçük çocuk ek gıdası” ifadesi yer almadığından ürünün bebek ve çocuk ek gıdası olmadığı açıktır.
- İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı: “Sadece Eczanelerde” ifadesiyle satış, ürünün tedavi edici ve iyileştirici özelliği olan bir ilaç olduğu algısı yaratacağından uygun görülmemektedir; ürün ek gıda ise bu resmî adın Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği m.20’ye göre etikette yer alması gerekir.
Bu yazılardan hareketle bölge adliye mahkemesi, davalının paylaşımlarının tüketicilerde farkındalık oluşturmak ve aldıkları ürünün içeriğini okumaya teşvik etmek amacı taşıdığını, bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacıların faaliyetlerini yanlış veya yanıltıcı biçimde kötüleme amacı içermediğini kabul etmiştir. Paylaşımlar, kişisel değer yargısı niteliğinde ve ifade özgürlüğü kapsamında eleştiri sayılmış; ilk derece kararı kaldırılarak dava reddedilmiştir.
⚖️ Yargıtay: Etiket bilgisi eleştiriyi taşımaz
Davacılar vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, davayı “haksız rekabetin tespiti ve men’i talebi” olarak nitelendirmiştir. Dairenin gerekçesi kısa olmakla birlikte iki tespite dayanmaktadır.
Birincisi, ilk derece mahkemesi davalının ilgili sosyal medya hesabı üzerinden davacı şirket ürünleri ve satış kanalları hakkında yaptığı paylaşımların, sadece etiket bilgisi üzerinden yapılmış yorum ve açıklamalar olduğunu tespit etmiştir. Yani paylaşımlar, ürünün içeriği veya etkisi hakkında bağımsız bir inceleme, analiz ya da resmî bir tespite dayanmamaktadır.
İkincisi, Daire, haksız rekabet hükümlerinin amacını hatırlatmıştır: TTK m.54’e göre bu hükümler, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması amacını taşır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına başka şekillerde aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.
Daireye göre söz konusu sosyal medya hareketinin sadece etiket bilgisi üzerinden yaptığı yorum ve açıklamalar eleştiri hakkını aşmış; yapılan tüm paylaşımlar ve yorumlar karalamaya varmış ve kötüleme amacı içererek haksız rekabete neden olmuştur.
Bu gerekçeyle bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuş ve dosya HMK m.373/2 uyarınca yeniden karar verilmek üzere bölge adliye mahkemesine gönderilmiştir. Kararda tazminata ilişkin bir değerlendirme bulunmamaktadır; davacıların talepleri de tespit, men ve erişimin engellenmesiyle sınırlıdır.
📜 TTK m.55 anlamında kötüleme nedir?
Yargıtay’ın dayandığı TTK m.55/1-a.1 hükmü, dürüstlük kuralına aykırı davranışlar arasında “başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek” hâlini saymaktadır. Hükmün unsurları karar ışığında şöyle okunabilir:
- Konu geniştir: Kötüleme yalnızca kişiye değil, onun malına, ürününe ve satış faaliyetine yönelik olabilir. Bu dosyada hedef, ürün ve eczane üzerinden yürütülen satış kanalıdır.
- Üç ayrı ölçüt vardır: Açıklamanın yanlış olması, yanıltıcı olması veya gereksiz yere incitici olması yeterlidir; üçünün bir arada bulunması aranmaz.
- Rakip olma şartı yoktur: Taraflar arasında ticari ilişki bulunmamasına rağmen haksız rekabet hükümleri uygulanmıştır. TTK m.54’ün koruma amacı, piyasadaki dürüst rekabetin bütününe yöneliktir.
- Bütün olarak değerlendirme: Hem ilk derece mahkemesi hem Yargıtay, tek bir paylaşımı değil, hareketin yaptığı tüm paylaşım ve yorumları birlikte ele almıştır.
Kötüleme tespit edildiğinde TTK m.56/1, zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşan kimseye fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin men’ini, maddi durumun ortadan kaldırılmasını ve yanlış veya yanıltıcı beyanlar söz konusuysa bunların düzeltilmesini isteme imkânı tanımaktadır. Kusur varsa maddi tazminat, TBK m.58 şartları varsa manevi tazminat da bu hükümde sayılan talepler arasındadır.
🧩 Kararın bıraktığı ölçütler
İki derece mahkemesinin aynı paylaşımlara bakarak birbirine zıt sonuçlara ulaşması, eleştiri ile kötüleme arasındaki çizginin ne kadar ince olduğunu göstermektedir. Yargıtay kararından çıkarılabilecek başlıca noktalar şunlardır:
- Dayanak sorusu: Ürün hakkındaki olumsuz açıklamanın neye dayandığı belirleyicidir. Yalnızca etiket bilgisinden hareketle kapsamlı yorumlar yapılması, bu dosyada eleştiri hakkının sınırını aşmak olarak görülmüştür.
- Resmî yazıların sınırı: Bölge adliye mahkemesi, etiketleme konusundaki resmî yazıları eleştirinin haklılığına delil saymıştı. Yargıtay ise bu yazılara rağmen paylaşımların bütününün karalamaya vardığı sonucuna ulaşmıştır. Bir etiketleme eksikliğinin bulunması, ürünün tüm paylaşımlar boyunca karalanmasını meşru kılmamıştır.
- İsim zikredilmemesi yetmez: Bölge adliye mahkemesinin “davacıların isimleri geçmiyor” tespiti, Yargıtay’ın sonucunu değiştirmemiştir; paylaşımların davacıların ürünleri ve satış kanalı hakkında olduğu ilk derece mahkemesince belirlenmiştir.
- Tüketici hareketleri de muhataptır: Ticari faaliyeti olmayan bir sosyal medya hareketi de haksız rekabet davasının davalısı olabilmektedir.
Karar, sosyal medyada ürün ve hizmet eleştirisinin genel olarak yasaklandığı anlamına gelmemektedir. Değerlendirme, somut dosyadaki paylaşımların içeriği, sürekliliği ve dayanağı üzerinden yapılmıştır. Sosyal medya paylaşımlarının ceza hukuku boyutuna ilişkin farklı bir örnek için sosyal medya paylaşımıyla iftira yazısı, fikrî mülkiyet alanındaki diğer kararlar için ise markada 5 yıl sessiz kalmak yazısı incelenebilir.
❔ Okuyucuların sorabileceği sorular
Rakip olmayan biri haksız rekabetten sorumlu tutulabilir mi?
Bu dosyada tutulmuştur. Bilirkişi incelemesinde taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı tespit edilmesine rağmen Yargıtay, sosyal medya hareketinin paylaşımlarını TTK m.55/1-a.1 kapsamında kötüleme saymıştır. TTK m.54, haksız rekabet hükümlerinin amacını bütün katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması olarak tanımlamaktadır.
Bölge adliye mahkemesi neden paylaşımları eleştiri saymıştı?
Bölge adliye mahkemesi, paylaşımlarda davacıların adının geçmediğini, asıl sorgulananın kahvaltılık gevreğin eczanede satılmasının mevzuata uygunluğu olduğunu ve tarım müdürlüklerinin yazılarında “Sadece Eczanelerde” ibaresinin ilaç algısı yaratacağının belirtildiğini dikkate almış; paylaşımları tüketiciyi bilinçlendirmeye yönelik değer yargıları olarak görmüştü.
Bozma kararından sonra dosya nereye gönderildi?
Yargıtay, HMK m.373/2 uyarınca dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Bozma, istinaf aşamasında verilen ret kararına yöneliktir; nihai sonuç bölge adliye mahkemesinin bozma doğrultusunda yapacağı inceleme ile belirlenecektir.
Bu davada tazminat istenmiş miydi?
Karar metnine göre davacıların talepleri haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve internet sitelerine erişimin engellenmesiyle sınırlıdır. Maddi veya manevi tazminat talebine ve bu yönde bir değerlendirmeye kararda yer verilmemiştir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim sayfasında ulaşım bilgileri, Emsal Kararlar arşivinde ise serinin diğer yazıları yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan kararından derlenmiştir. Değerlendirme, belirli bir gıda ürünü ve satış kanalı hakkında bir sosyal medya hesabından yapılan paylaşımların haksız rekabet niteliğine ilişkindir; bozma kararı sonrasında yapılacak yargılamanın sonucu hakkında bilgi içermez. Paylaşımların içeriği, dayanağı ve sürekliliği farklı olan dosyalarda sonuç değişebilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
