Klon Sitede Erişim Engeli Tedbiri – İst. BAM 44. HD 2025/788
Yatırım dolandırıcılığında en sık görülen yöntemlerden biri, gerçek ve lisanslı bir kurumun adını, logosunu ve kurumsal dilini taklit eden internet siteleri kurmaktır. Bu sitelerin zararı yalnız yatırımcıda kalmaz; adı kullanılan kurum da itibar kaybı yaşar. Peki adı kullanılan şirket, bu siteleri dava açmadan önce, hızlıca kapattırabilir mi? İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin incelediği dosya, bu sorunun cevabının büyük ölçüde başvurunun nasıl kurulduğuna bağlı olduğunu gösteriyor.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 15.05.2025 tarihli ve E.2025/589, K.2025/788 sayılı kararıyla, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemelerine tabi bir portföy yönetim şirketinin, adını ve logosunu kullanan üç internet sitesine yönelik içerik çıkarma ve erişim engeli talebini reddeden ilk derece kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu oy birliğiyle ve kesin olarak esastan reddetmiştir.
🌐 Üç site, bir sahte analist ve bir WhatsApp grubu
Başvurucu, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemelerine tabi yatırım fonları yöneten, bireysel ve kurumsal yatırımcılara hizmet veren bir portföy yönetim şirketidir. Şirketin anlatımına göre, kendisiyle hiçbir hukuki, ticari veya kurumsal bağı bulunmayan üç ayrı internet sitesinde şu tablo tespit edilmiştir:
- Sitelerde şirketin unvanı, markası ve logosu izinsiz biçimde kullanılmış, ziyaretçide sitenin şirket bünyesinde olduğu izlenimi yaratılmıştır.
- Bir kişi, şirketin çalışanı ve “baş analisti” gibi tanıtılmış; şirket bünyesinde seminer veriyormuş gibi gösterilmiştir.
- Sitenin “Basın İletişim” bölümünde, bu kişinin adını içeren sahte bir e-posta adresi yer almıştır.
- Sitelerdeki videolarda ve görsellerde şirketin unvanı ve logosu kullanılmıştır.
- Site kullanıcıları, “… Ticaret” adlı bir WhatsApp grubuna alınmış ve burada şirket ile faaliyetleri hakkında yanıltıcı bilgiler verilmiştir.
- Sitelerin dolandırıcılık ve kişisel veri toplama amacıyla faaliyet gösterdiği, bazı kişilerin bu siteler nedeniyle işlem yapıp zarara uğradığı ileri sürülmüştür.
Şirket, WhatsApp gruplarındaki bilgileri gören çok sayıda kişinin kendisini arayıp e-posta göndermeye başladığını, hatta kendi müşterilerinin bile bu “eğitimi” almak için kendisine ulaştığını, erişim engeli verilmezse müşteri portföyünün ve ticari itibarının zarar göreceğini belirtmiştir. Bu nedenle, dava açılmadan önce değişik iş dosyası üzerinden, sitelerdeki içeriklerin yayından çıkarılması ve içerik çıkarmanın yetersiz kalacağı gerekçesiyle sitelere erişimin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir istemiştir.
⚖️ Fikrî ve sınaî haklar mahkemesinin ret gerekçesi
Talep, İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesine yapılmıştır. Mahkeme, 13.03.2025 tarihli ve 2025/43 D.İş, 2025/46 K. sayılı kararıyla talebi reddetmiştir. Gerekçenin omurgası şudur:
- Talep, Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümlerine, yani ticari itibar ve kişilik hakkı ihlaline dayandırılmıştır.
- İddianın ileri sürülüş şekli, delil durumu ve paylaşımlar karşısında, Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 7. ve 29. maddelerinde tarif edilen anlamda markasal veya ticari bir kullanım saptanmamıştır.
- Mahkemenin ihtiyati tedbir yönünden görev kapsamını belirleyen SMK 159/1, tedbir istenebilmesini, dava konusu kullanımın talep edenin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil etmesine bağlamaktadır.
- Şirketin ticari itibarının zedelenip zedelenmediği ve içeriklerin izinsiz kullanılıp kullanılmadığı meselesi SMK’nın koruma alanında kalmamaktadır.
📨 İstinafta ileri sürülen görev tartışması
Şirket vekili istinaf dilekçesinde olayların ayrıntısını tekrarlamış ve dikkat çekici bir usul argümanı ileri sürmüştür. Anayasa Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli, 2020/76 Esas ve 2023/172 Karar sayılı kararıyla, kişilik hakkı ihlali nedeniyle sulh ceza hâkimliğine yapılan içerik çıkarma ve erişim engeli başvurularını düzenleyen 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi iptal edilmiştir. Vekile göre bu iptal karşısında içerik çıkarma ve erişim engeli talepleri bakımından fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemeleri görevlidir.
Bu argüman, sulh ceza hâkimliği yolu kapandıktan sonra hangi mahkemeye başvurulacağı sorusuna işaret etmektedir. Ancak bölge adliye mahkemesi, bu görev tartışmasını ayrıca çözmeye girişmemiş; ret kararını başka iki gerekçeye dayandırmıştır.
🔍 Bölge adliye mahkemesi: yaklaşık ispat ve muhatap
Daire önce uygulanacak çerçeveyi kurmuştur. SMK 159’a göre, bu Kanun uyarınca dava açma hakkı olan kişiler, kullanımın ülke içinde kendi sınai mülkiyet haklarına tecavüz teşkil edecek şekilde gerçekleştiğini veya bunun için ciddi ve etkin çalışmalar yapıldığını ispat etmek şartıyla ihtiyati tedbir isteyebilir. Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde HMK uygulanır; HMK 389 ise mevcut durumda meydana gelecek bir değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da gecikme sebebiyle ciddi bir zarar doğacağı endişesinde tedbire imkân tanır. HMK 390/3 de tedbir isteyenin, davanın esası bakımından haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesini arar.
Bu çerçevede Daire iki eksikliği belirleyici bulmuştur:
- Hak sahipliği delili yok: Şirket, delil olarak 18.02.2025 tarihli üç noter tespit tutanağı ile WhatsApp yazışmalarını sunmuş; ancak marka ve logo üzerinde hak sahibi olduğunu gösteren herhangi bir delil sunmamıştır. Delil tespiti ya da bilirkişi incelemesi de talep edilmemiştir. Bu nedenle SMK 159 ve HMK 389 uyarınca yaklaşık ispat koşulları oluşmamıştır.
- Tedbirin muhatabı gösterilmemiş: Talepte, tedbirin yöneltileceği gerçek veya tüzel kişi belirtilmemiştir. Daireye göre tedbir istenebilmesi için aleyhine tedbir uygulanacak kişinin dilekçede gösterilmesi gerekir; bu kişi tespit edilemiyorsa, onu belirlemek için yapılması gereken usul işlemleri (bilirkişi incelemesi, ilgili kurumlardan sorulması gibi) gösterilmelidir.
Bu iki gerekçeyle Daire, ilk derece mahkemesinin ret kararını dosya kapsamına uygun bulmuş ve istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir. Karar, HMK 362/1-f ve 394/5 gereğince kesin olarak verilmiştir.
🧾 Dosyada ne vardı, ne eksikti?
Karar, hangi belgelerin yeterli görülmediğini açıkça ortaya koyduğu için ayrıca değer taşır. Dosyadaki ve dosyada bulunmayan unsurlar karşılaştırıldığında tablo şöyledir:
- Dosyada vardı: Üç site için noter tespit tutanakları; sahte analist adına bir telefon numarasından yapılan yazışmalar; “… Ticaret” adlı WhatsApp grubundaki yazışmalar.
- Dosyada yoktu: Marka ve logo üzerindeki hakkı gösteren belge; delil tespiti talebi; bilirkişi incelemesi talebi; tedbirin yöneltileceği kişinin kimliği veya bu kişiyi belirlemeye yönelik usul önerisi.
Noter tespiti, sitelerde neyin yayımlandığını belgeleyen önemli bir araçtır; ancak bu kararda tek başına yeterli sayılmamıştır. Mahkeme açısından sorun, sitelerin varlığından çok, talep edenin korunmasını istediği hakkın ve tedbirin kime karşı uygulanacağının belirsiz kalmasıdır. Benzer biçimde, yaklaşık ispat ölçütünün başka bir sermaye piyasası uyuşmazlığında nasıl uygulandığı inançlı temlikli hisseye tedbir kararında da görülebilir.
🛡️ Kararın yatırımcı ve kurum açısından anlamı
Kararın sonucu, sitelerin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Daire, sitelerdeki içeriğin gerçek olup olmadığını ya da dolandırıcılık amacı taşıyıp taşımadığını tartışmamıştır; yalnız bu başvurunun, bu delillerle ve bu şekilde kurulduğunda ihtiyati tedbir şartlarını karşılamadığını belirlemiştir. Bu ayrım iki yönden önemlidir:
- Kurum yönünden: Klon sitelere karşı başvurunun dayanağı (marka hakkı mı, kişilik hakkı mı), görevli yargı yeri ve tedbirin muhatabı birbirinden bağımsız sorunlardır. Kararda ilk derece mahkemesi SMK kapsamını dar yorumlamış, bölge adliye mahkemesi ise ispat ve muhatap eksikliğine odaklanmıştır. Görev sorusu cevapsız kalmıştır.
- Yatırımcı yönünden: Bir sitenin lisanslı bir kurumun logosunu taşıması veya bir “analistin” o kurumun çalışanı gibi tanıtılması, sitenin o kuruma ait olduğunu göstermez. Bu dosyada şirketin kendisi, sitelerle hiçbir bağı olmadığını ve kendi müşterilerinin bile yanıltıldığını beyan etmiştir.
Erişim engeli konusunun idari boyutu da ayrı bir yoldur. Sermaye Piyasası Kurulunun izinsiz faaliyet gösteren sitelere yönelik erişim engeli kararlarının yargısal denetimine ilişkin olarak Türkçe seçeneği kaldırılan forex sitesine erişim engeli kararı; marka tecavüzü nedeniyle verilen erişim engelinin ceza yargılamasındaki yeri için ise markaya tecavüzde erişim engeli kararı bu yazıyı tamamlar.
❓ Sık sorulan sorular
Bölge adliye mahkemesi sitelerin dolandırıcılık amaçlı olmadığına mı karar verdi?
Tedbirin muhatabı bilinmiyorsa talep hiç yapılamaz mı?
Anayasa Mahkemesinin 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesini iptal etmesi sonucu değiştirdi mi?
Bu karara karşı Yargıtay'a gidilebilir mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; yatırım uyuşmazlıklarına ilişkin diğer güncel kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin Bedesten (mevzuat.adalet.gov.tr) üzerinden yayımlanan istinaf kararından derlenmiştir. Karar metninde şirketin unvanı, internet sitelerinin alan adları, sahte analist olarak tanıtılan kişinin adı ve telefon numarası anonimleştirilmiştir. Karar bir ihtiyati tedbir talebine ilişkindir; sitelerdeki içeriğin hukuka uygunluğu ve olası tazminat ya da ceza yargılamaları bu yazının kapsamı dışındadır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; başvurunun hukuki dayanağına, sunulan delillere, tedbirin muhatabının belirlenebilmesine ve görevli yargı yerine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
