Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Emsal KararlarGayrimenkul Hukuku

Sitede Ortak Alana El Atmada Görev – Yargıtay HGK 2025/693

Büyük bir sitenin ticari alanında dükkân kiralayan bir işletme, sitenin ön bahçesine masa, sandalye ve şemsiye koyarak burayı açık servis alanına dönüştürürse, bu kullanımın sona erdirilmesi istemiyle açılan davaya hangi mahkeme bakar? Soru basit görünse de dosya, ilk derece mahkemesi ile Yargıtay özel dairesi arasında gidip gelmiş ve dava açıldıktan on dört yılı aşkın bir süre sonra Yargıtay Hukuk Genel Kurulu önünde sonuçlanmıştır. Genel Kurul, kiracının ortak alana müdahalesinden doğan uyuşmazlığın Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında kaldığını ve sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiğini kabul etmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025 tarihli ve E.2017/1258, K.2025/693 sayılı kararıyla, kat mülkiyeti kurulmuş bir ana taşınmazın ortak yerine bir bağımsız bölüm kiracısı tarafından yapılan el atmanın önlenmesi istemi bakımından asliye hukuk mahkemesinin görevsizlik kararında direnmesini yerinde bulmuş ve direnme kararını oy çokluğuyla onamıştır.

Kısa özet: Kat mülkiyetine geçilmiş, üç bloklu ve ticari alanlı bir sitede, bağımsız bölüm kiracısı olan davalı işletme, sitenin ön bahçesini açık servis alanı olarak kullanmıştır. Site yönetimi adına dava açan yönetim kurulu başkanı, el atmanın önlenmesini ve ecrimisil talep etmiştir. Asliye hukuk mahkemesi el atma istemi yönünden KMK Ek 1. madde uyarınca görevsizlik kararı vermiş, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi uyuşmazlığın TMK’dan kaynaklandığını belirterek bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, çekişmenin ana taşınmazdaki ortak yerle ilgili olduğunu, uyuşmazlığın KMK hükümlerine göre çözülmesi gerektiğini ve görevin sulh hukuk mahkemesine ait bulunduğunu belirterek direnme kararını onamıştır.

🪑 Ön bahçedeki masalar: uyuşmazlığın doğuşu

Karar metnine göre dava konusu ana taşınmaz, tapuda “3 normal blok + yüzme havuzlu + otoparklı + ticari alanlı bahçeli kargir apartman” niteliğindedir ve üzerinde birden fazla blok bulunmaktadır. Taşınmazda 29.07.2008 tarihli işlemle kat mülkiyetine geçilmiştir.

Uyuşmazlığın taraflarına ve olaylara ilişkin öne çıkan bilgiler şunlardır:

  • Davacı taraf: Davayı site yönetimi adına yönetim kurulu başkanı açmıştır. Aynı kişi, C Blok 15 numaralı bağımsız bölümün 19.06.2007 tarihinden itibaren 1/2 oranında maliki, yani aynı zamanda kat malikidir.
  • Davalı taraf: Davalı, başka bir bağımsız bölümün kiracısı olan ve ticari faaliyet yürüten bir işletmedir; bağımsız bölüm maliki değildir.
  • Delil tespiti: Dava açılmadan önce sulh hukuk mahkemesinin değişik iş dosyasında alınan 06.05.2011 tarihli bilirkişi raporunda, davalı işletmenin sitenin ortak yerlerinden olan ön bahçe kısmını şemsiye, masa ve sandalye koyarak açık servis alanı olarak kullandığı saptanmıştır.
  • Talepler: Dava 13.07.2011 tarihinde açılmış; el atmanın önlenmesi ile şimdilik 10.000,00 TL ecrimisilin işgal tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsili istenmiştir.

Davalı ise işyerini yazılı ve geçerli bir kira sözleşmesine dayanarak kullandığını, ortak alanın işgal edilmediğini, kullanılan yerin kiralanan işyerinin eklentisi olduğunu savunmuştur. Savunmada ayrıca kapalı alanlarda sigara içme yasağının işletmeyi bu alanı kullanmaya zorladığı ve kullanımın komşuluk hukuku çerçevesinde kabul edilebilir olduğu ileri sürülmüştür.

🔁 Mahkeme ile özel daire arasındaki görüş ayrılığı

Dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gelmesinin nedeni, görev konusunda iki farklı bakış açısının çatışmasıdır.

İlk derece mahkemesi (Kadıköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, 03.04.2012 tarihli ve 2011/370 E., 2012/200 K. sayılı karar), davanın kat mülkiyetine tabi ana taşınmazın ortak alanına kiracı tarafından yapılan el atmaya ilişkin olduğunu, KMK Ek 1. madde gereğince kat mülkiyetinden kaynaklanan tüm davalarda miktar ve değere bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu belirtmiştir. El atma istemi yönünden görevsizlik kararı verilmiş, ecrimisil istemi ise koşulları oluşmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi (19.12.2013 tarihli ve 2013/17773 E., 2013/18310 K. sayılı karar) ise farklı düşünmüştür. Daireye göre davacının isteği TMK hükümlerinden kaynaklanmaktadır; davanın açıldığı tarih ve dava değeri gözetildiğinde asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Daire ayrıca ecrimisil isteğinin, haksız el atmanın varlığı belirlendikten sonra değerlendirilmesi gerektiğini de vurgulayarak kararı bozmuştur.

Kadıköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin kapatılması üzerine dosyayı devralan İstanbul Anadolu 16. Asliye Hukuk Mahkemesi (15.07.2014 tarihli ve 2014/92 E., 2014/337 K. sayılı karar), ecrimisil yönünden bozmaya uymuş ve bu istemi ayrı bir esasa tefrik etmiş; el atmanın önlenmesi istemi yönünden ise direnmiştir. Mahkemeye göre bir kat malikinin, başka bir kat malikinin kiracısının ortak yere el atmasından doğan zararın ve işgalin sona erdirilmesini istediği bu uyuşmazlıkta uygulanacak kural TMK’nın haksız eyleme ilişkin hükümleri değil, özel kanun niteliğindeki KMK’nın 33. maddesidir.

🏛️ Hukuk Genel Kurulunun gerekçesi

Genel Kurul uyuşmazlığı, kat mülkiyeti kurulu sitede bağımsız bölüm maliki olmayan davalının ortak alana haksız el attığı iddiasıyla açılan ve kira ilişkisine dayalı kullanım savunması yapılan davada, çekişmenin TMK’dan mı yoksa KMK’dan mı kaynaklandığı ve buna bağlı olarak asliye hukuk mahkemesinin görevli olup olmadığı şeklinde belirlemiştir.

Gerekçede başvurulan hükümler ve varılan sonuç şöyle özetlenebilir:

  • Ortak yer tanımı: KMK m.4, avlular, genel giriş kapıları, antreler ve benzeri alanları kanun gereği her hâlde ortak yer sayar.
  • Kiracıya uzanan borçlar: KMK m.18, kat maliklerinin ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uyma ve birbirini rahatsız etmeme borcunu düzenler; bu borçlar bağımsız bölümdeki kiracılara ve bölümden devamlı olarak yararlananlara da uygulanır.
  • Hâkimin müdahalesi: KMK m.33’e göre bir kat malikinin veya onun bölümünden kira sözleşmesiyle devamlı yararlanan kişinin borçlarını yerine getirmemesi yüzünden zarar gören kat maliki, sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir.
  • Özel görev kuralı: KMK Ek 1. madde, bu Kanunun uygulanmasından doğacak her türlü anlaşmazlığın sulh mahkemelerinde çözümleneceğini öngörür.
  • Sonuç: Çekişme ana taşınmazdaki ortak yerle ilgili olduğundan uyuşmazlık KMK hükümlerine göre çözülmelidir; davaya bakma görevi sulh hukuk mahkemesine aittir.

Genel Kurul, görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğunu ve yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınacağını da hatırlatmıştır. Dava 2011 yılında açıldığı için 1086 sayılı HUMK’un 8. maddesinin, diğer kanunların sulh mahkemesini görevlendirdiği dava ve işleri de sulh mahkemesinin göreceğine ilişkin (III) numaralı bendi esas alınmıştır. Direnme kararı onanmış, karar kesin olarak ve oy çokluğuyla verilmiştir.

📎 Karar metni: Kararın tam metni Yargıtay Karar Arama sisteminden alınmıştır; taraf adları kaynakta anonimdir.

🗳️ Karşı oy: toplu yapı yönetimi şartı

Kararın oy çokluğuyla verilmiş olması, meselenin tartışmasız olmadığını göstermektedir. Genel Kuruldaki görüşmelerde ve karşı oy yazısında dile getirilen görüşe göre:

  • Toplu yapılara ilişkin uyuşmazlıklarda da KMK Ek 1. madde uyarınca kural olarak sulh hukuk mahkemeleri görevlidir.
  • Ancak 5711 sayılı Kanunla KMK’ya eklenen ve 66. maddeden itibaren düzenlenen toplu yapılara ilişkin özel hükümler uyarınca sitede henüz toplu yapı yönetimine geçilmemişse, uyuşmazlıkların çözümünde genel hükümler uygulanmalıdır.
  • Dosyadaki bilgi ve belgelere ve davacı vekilinin beyanına göre bu sitede toplu yapı yönetimine geçilmemiştir; birden fazla blok ve ortak alan bulunan böyle bir yapıda KMK uygulanamayacağından asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Karşı oy sahibi, direnme kararının değişik gerekçeyle bozulması gerektiğini savunmuştur. Kurul çoğunluğu bu görüşü benimsememiş; belirleyici ölçüt olarak çekişmenin kat mülkiyeti kurulmuş ana taşınmazın ortak yeriyle ilgili olmasını esas almıştır.

🔑 Kiracı neden KMK’ya tabi?

Davalı, kat maliki olmadığını ve yalnızca bir kira sözleşmesine dayanarak işyerini kullandığını ileri sürmüştü.

Genel Kurul çoğunluğu ise KMK’nın kendi hükümlerinden hareket etmiştir. KMK m.18’in açık lafzına göre kat maliklerinin borçlarına ilişkin hükümler, bağımsız bölümdeki kiracılar ile bölümden herhangi bir şekilde devamlı olarak yararlananlara da uygulanır ve bu borçları yerine getirmeyenler kat malikleriyle birlikte müteselsilen sorumlu olur. KMK m.33 de hâkimin müdahalesini, kat malikinin katından kira sözleşmesiyle devamlı yararlanan kişinin borçlarını yerine getirmemesi hâlini de kapsayacak şekilde düzenlemektedir.

Bu çerçevede kararın ortaya koyduğu yaklaşım şöyle özetlenebilir:

  1. Davalının malik değil kiracı olması, uyuşmazlığı KMK’nın dışına çıkarmamaktadır.
  2. Kiracının kira sözleşmesine dayanması, ortak yerin kullanımına ilişkin çekişmenin niteliğini değiştirmemektedir.
  3. Kullanılan alanın “eklenti” olup olmadığı tartışması esasa ilişkindir; bu tartışma, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu sonucunu etkilememiştir.

Kat mülkiyetindeki ortak yerlere ilişkin diğer kararlar için serideki site yönetiminin eski hâle getirme davası kararı ile ortak alanın kiraya verilmesine ilişkin karar incelenebilir.

📘 HMK döneminde tablo

Kararda, dava 2011 yılında açıldığından mülga 1086 sayılı HUMK uygulanmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlüğe girdikten sonra da sulh hukuk mahkemelerinin görevine ilişkin temel yapı benzer biçimde korunmaktadır. Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel metne göre HMK m.4/1-ç uyarınca sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın, HMK ile diğer kanunların sulh hukuk mahkemesini veya hâkimini görevlendirdiği davaları görür.

KMK m.33’ün güncel metni de hâkimin müdahalesi talebinin anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesine yapılacağını öngörmektedir.

Kararın bir başka yönü de ecrimisil istemine ilişkindir. Mahkeme, ecrimisil yönünden bozmaya uyarak bu istemi ayrı bir esasa tefrik etmiş; dolayısıyla Genel Kurul yalnızca el atmanın önlenmesi istemi bakımından görev meselesini incelemiştir. Ecrimisil isteminin akıbeti bu karardan anlaşılmamaktadır.

💬 Merak edilenler

Davalının kat maliki değil kiracı olması görevli mahkemeyi değiştirir mi?

Bu kararda değiştirmemiştir. Hukuk Genel Kurulu, KMK m.18 ve m.33’ün kiracıları ve bağımsız bölümden devamlı yararlananları da kapsadığını dikkate alarak, çekişme ortak yerle ilgili olduğu sürece uyuşmazlığın KMK hükümlerine göre çözüleceğini ve sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu kabul etmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi neden farklı düşünmüştü?

Özel Daire, davacının isteğinin TMK hükümlerinden kaynaklandığını, davanın açıldığı tarih ve dava değerine göre asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu belirterek görevsizlik kararını bozmuştu. İlk derece mahkemesi bu bozmaya direnmiş, Genel Kurul da direnme kararını yerinde bulmuştur.

Toplu yapı yönetimine geçilmemiş olması sonucu etkiledi mi?

Kurul çoğunluğu açısından etkilememiştir. Görüşmelerde ve karşı oyda, toplu yapı yönetimine geçilmemiş sitelerde genel hükümlerin uygulanması ve asliye hukuk mahkemesinin görevli olması gerektiği savunulmuş; ancak bu görüş çoğunlukça benimsenmemiştir.

Ecrimisil talebi hakkında Genel Kurul ne dedi?

Genel Kurul ecrimisil konusunda bir değerlendirme yapmamıştır. İlk derece mahkemesi ecrimisil yönünden Özel Dairenin bozmasına uymuş ve bu istemi ayrı bir dosyada görülmek üzere tefrik etmiştir; Genel Kurulun önüne gelen uyuşmazlık yalnızca el atmanın önlenmesi istemi yönünden görev meselesidir.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Ulaşım bilgileri iletişim sayfasında, serinin diğer kararları Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan Hukuk Genel Kurulu karar metninden derlenmiştir. Karar oy çokluğuyla ve kesin olarak verilmiştir; karşı oy görüşü yazıda ayrıca aktarılmıştır. Kat mülkiyeti ve ortak alan kullanımından doğan uyuşmazlıklarda görev ve esasa ilişkin sonuç; kat mülkiyetine veya toplu yapı yönetimine geçilip geçilmediğine, tarafların sıfatına, yönetim planı hükümlerine, davanın açıldığı tarihe ve uygulanacak mevzuata göre her dosyada farklılık gösterebilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud